‘साळजिणीं’त पिरायेच्या सव्या वर्सा भुरगीं जातात ‘बेघर’!

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

एका वाटेन शारांनी “भुरग्यांच्या फाटीर आशिल्ल्या दप्तराचें वजन कशें उणें करचें?” हाचेर शिक्षण खात्यांत चर्चा चल्ल्या. एसी कॅबिनांत बसून नवे-नवे कायदे काडटात. पालक लेगीत ‘आमच्या भुरग्यांची बॅगां कितलीं जड आसात म्हणून कागाळी करतात. पूण ह्याच गोंयांत, सांगें तालुक्यांतल्या ‘साळजिणी’ सारक्या पयस आशिल्ल्या गांवांत एक अशीय भयानक वास्तविकता आसा, जंय शिक्षण घेवपा खातीर पिरायेच्या फकत सव्या वर्सा भुरग्यांक आपलें घर सोडचें पडटा. आपले कपडे लेगीत धुवपाक कळनाशिल्ल्या या निश्पाप भुरग्यांक शिक्षणा खातीर आवय-बापाय सावन पयस, सोयऱ्यांच्या घरा रावचें पडटा. हो काळजार फातर दवरून केल्लो प्रवास खंयच्याय पालकाचे दोळे भरून हाडपी आसा.
​भुरगीं आसात; पूण शाळा बंद!
​गोयच्या दुर्गम वांठारांतल्या साळजिणी गांवांतली ही परिस्थिती दोळ्यांत अंजन घालपी आसा. गांवांत मुळावी शाळा आसा, पूण ती बंद पडल्या. शिक्षण खात्याचो एक सादो नेम आसा- “कमी भुरगीं आसल्यार शाळा परवडना, ती बंद करात आनी भुरग्यांक लागींच्या शाळेंत धाडात.” पूण कागदार ‘लागीं’ दिसपी दुसरी शाळा प्रत्यक्षांत 2-2 वरांच्या आसल्यार शाळा कश्टाच्या पांयवाटेन वचपाच्या अंतराचेर आसा.
​साळजिणी गांवांतले पालक हें कश्टकरी, शेतकार आनी बागायती करपी आसात. हाताचेर पोट आशिल्ल्या या पालकांनी आपलो कामधंदो सोडून दर दिसा ४ वरां भुरग्यांक शाळेंत व्हरपा-हाडपा खातीर कशीं वगडावचीं? हो व्हड प्रस्न तांच्या मुखार आसा. निमणे, भुरग्यांचें फुडार काळखांत उरचे न्हय देखून, आख्ख्या आयुश्यांत केन्नाच सोंसून घेवंक नाशिल्लो विरह सोंसून हीं भुरगीं परक्यांच्या घरा शिक्षणा खातीर धाडलीं वता. ​मनरिजवणी सारख्या कार्यवाळीक पयसो, मागीर साळजिणींतल्या भुरग्यांच्या फुडारा खातीर कित्याक ना?
​गोंय मुक्त जावन इतलीं वर्सां जालीं, तरीय साळजिणी सारक्या कोंनशातल्या जनतेचे हाल सोंपलेले नात. सरकारा कडेन कोट्यांनी रुपया खर्च करून नाका आशिल्ले उत्सव, जायराती आनी इव्हेंट्स करपाक खूब पयसो आसा. पूण देशाचें फुडार आशिल्ल्या 2-3 भुरग्यां खातीर साळजिणींत एक शिक्षक दिवपाक सरकारा कडेन ‘बजेट’ ना, ही अत्यंत लजेची गजाल आसा.
​”म्हज्या मतान, परिस्थिती कितलीय वायट आसली, तरी शिक्षण खात्यान अशा वाठारांत सादे ‘एक’ भुरगें आसलें तरी शाळा बंद करूंक फावना. कारण तो फकत एक आंकडो न्हय, तर एका जिवाच्या फुडाराचो आनी हक्काचो प्रश्न आसा.”
​साळजिणी गांवांत भुरग्यांची संख्या उणी दिसपाचें मुख्य कारण म्हणल्यार थंय सावन जाल्लें स्थलांतर. गांवांतल्यान शारांत येरादारी करप सदाचं शक्यच नाशिल्ल्यान, थंयचे शिकिल्ले तरुण कामाधंद्या खातीर सावर्डें, केपें,
मडगांव सारक्या शारांनी वचून
रावल्यात. साहजीकच तांचीं भुरगीं थंयच शाळेंत वतात. पूण, गांव सोडून शारांत येवप साळजिणींतल्या दरेक कुटुंबाक आर्थिक नदरेन परवडना. जे फाटीं उरल्यात, तांच्या वांट्याक हो वनवास आयला.
​वेचणुको आयल्यो की …
​साळजिणींतल्या या उपेक्षीत जनतेचो आवाज प्रशासना कडेन पावच ना, तांचे कडे पुरायपणान दुर्लक्ष जालां. पूण मज्या म्हळ्यार, एरवी रस्ते आनी शाळां खातीर दुर्गम दिसपी या साळजिणी गांवांत वेंचणुको आयल्यो की नेत्यांच्यो गाड्योमात मत मागपाक दारा मेरेन पावतात. मत मागतना दिसपी हे हात, वेचणुको सोंपल्या उपरांत या भुरग्यांच्या शिक्षणा खातीर फुडें कित्याक येनात? साळजिणी गांवांतल्या भुरग्यांचो हो आक्रोश आतां तरी शिक्षण खात्याच्या कानां मेरेन पावतलो की ‘डिजिटल गोंय’च्या चित्रा फाटल्यान हें बालपण अशेंच करपून वतलें, होच व्हड प्रश्न आसा.

जितेंद्र गांवकार