शिरगांवची जात्रा आनी यादींचो परमळ

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

जात्रेचो दीस सुरू जातालो तेन्ना मावशेल्या घरा फुडल्यान लागपी खाज्याच्या मांडार वचून उबीं रावून कोण कोण येता वता तितल्यांकूय पळोवप. कितलेशेच स्कुलांतले, कॉलेजींतले चेडे आपल्या फास्क्यांक घेवन जात्रेक येतात तें कळटालें. जात्रेच्या निमतान तेन्ना मोग अशेय फुलताले. शिरगांवां दरेकल्याच्या आंगणांत त्या दिसा जात्रेक येवपी लोकांक राबित्याची सोय आसताली.

ह्या लोकांची सोप्यार बसून संभाशणां आमी आयकप. मावशेगेर ह्या दिसा रातची लोकांची वर्दळ सुरूच आसताली. मावशेल्या घरच्या फाटले वटेन बांय आशिल्ली, तिचेर न्हावपाकूय ह्या दिसा बरेच लोक येताले. जात्रे दिसा मावशेन आमकां हांतरूण घालून तयार दवरप आनी न्हिदपाक लावन फांतोडेर आपूण होमखंड पेट्टा तेन्ना उठयता अशें सांगप. पूण फांतोडेर होमखंडाक गर्दी जाता तातूंत आमी बी शेणत म्हणून ती आमकां केन्ना घेवनूच गेली ना. मात आमी उसरां न्हिदिल्ल्यान सकाळीं उठ्ठा तेन्ना होमखण पेटोवन लोक घरा परतताले. असोच करून जात्रेचो दीस सोंपतालो. मागीर कौलांची तयारी. जात्रा जावन मागीर पांच दिसांच्या व्रता उपरांत सव्या दिसा नुस्त्याच्या जेवणाचो बेत मावशेगेर आसतालो.
मावशेगेर पांचव्या दिसा फांतोडेर देवीचो कळस कौलां खातीर पावतालो. त्या आदल्या दिसा मावशी आंगणांत शेण सारोवप आनी तें सुकल्या उपरांत रातचीं आमी रांगोळी घालप. रांगोळी घालतां घालतां उपरांत आंगणांतूच गजालींक बसप. आंगणांतल्या माटवाक कुड्याच्या फुलांचो व्हडलो झेलो कळसाक बांदपा खातीर मावसो हाडून बांदतालो. तो बावूंक जायना म्हणून वालो वोलो करून ताचे भोंवतणीं घालप. आमी रातचीं गजालींक बसता तेन्ना चला बेगीन न्हिदात सकाळीं फांतोडेर उठपाक जाय अशें मावसो थंड आवाजान आमकां शिटकायतालो. तरीय आमी उसरांच न्हिदून परत फांतोडेर उठपाचें जातालें. आनी कळस लागीं पावतां पावतां तयारी जाले उपरांत कळस केन्नाच दारांत पावतालो. डंपूंगडम….. डंपूंगडम. आवाजान कौलांचे ते दीस कशे वताले कळच नासले.
सांजे वेळार देव मंदिरांत वता तेन्ना घे म्हणून गर्दी जाताली. पूण आतां जशी जाता तशी गर्दी आसनाशिल्ली. तेन्ना गांवचेच लोक आनी थोडीं जीं सोयरीं- धायरीं उरल्यांत तींच तेदे वेळार आसतालीं. जात्रे उपरांत सगळें शिरगांव परत थंड पडटालें.
जात्रा सोंपले उपरांत केन्ना मुड्डेर देवळांत, केन्नाय मानशेर रेल्वे पळोवपाक, केन्ना तळयेर वाऱ्याक, केन्नाय शेतांनी, केन्नाय खणीं खल्लून तयार जाल्ले ते उदकांत भरिल्ले व्हडले फोंडारे, खोर्जुवेचो किल्लो, पैरांतलो पूल पळोवपाक भोंवपाच्यो आंखण्यो जाताल्यो. मावशेल्या फाटल्यान शिरगांवकारांचे भाशेन आमाड्यो म्हणजेच आमचे अंत्रुजकारांचे भाशेंत घोंटा पुजोवपाक वचप. खळ्यांत म्हणजेच आंगणांत जात्रेंत घेतिल्ल्या बॉलांचे खेळ रंगताले. सोंपन सोंपनाशिल्ल्यो शिरगांवच्यो काणयो. केन्नाय भुतांच्यो केन्नाय लयराईच्या आनी तिच्या सात भावंडांच्या सासायेच्यो, अशें भरपूर कितें.
आतां संवसाराक आनी कामांक लागतकच खंयच्यो त्यो मेच्यो सुटयो? आतां ते पयलीं भशेनचें शिरगांवूय उल्लें नां. शेतां, भाटां खणींनी ना जालीं. बांयोय पेड्ड्यार जाल्यो. भुरगेपणूय अशेंच खणींतल्या खनिजा भशेन पोखरून गेलें. उरल्यो फक्त त्यो यादी…

स्नेहा नायक
8830788337