भांगरभूंय | प्रतिनिधी
नवे पिळगेन खांद्यार कोंकणीची पालखी घेवपाक फुडें येवचें आनी नव्या साहित्याची निर्मणी जावन कोंकणी भाशा आनीक फुलची- फळची, होच ह्या साहित्यीक मेळाव्याच्या आयोजना फाटलो हावेस.
शब्दुलीं प्रतिश्ठान आयोजीत तिसरो साहित्यीक मेळावो फाटल्या आयतारा जांबोली, मोल्यां आपलेपणाच्या वातावरणांत जालो. हेमाद्रीच्या मुळसांत, सैमाच्या आंगणांत भरिल्ल्या ह्या मेळाव्यांत कोंकणी साहित्य मोग्यांक सदांकाळ याद उरपा सारको अणभव मेळ्ळो.
नाश्त्या उपरांत मोलेंच्या दाट रानांतले साहित्यीक भोंवडेक वचपाक सगळींच भायर सरलीं. केरळाच्यानूय खास कोंकणीमोगी आयिल्ले. सैमान नटिल्लो मोलें गांव सगळ्यांचेच आवडीचो आनी ह्या वाठारांत दाट पानांचो गालिचो घाल्ले पांयवाटेन वतना सगळ्यांक एक वेगळीच उर्बा मेळ्ळी. फांतोडेर पडिल्ल्या पावसांत तर वाठाराची सोबीतकाय मुदयेंतल्या थिकावरीच चकचकताली. मनभुलोवण्या वातावरणांत चलताना सवण्यांचे आवाज आयकून कानांक तृप्तताय मेळ्ळी. वेगवेगळी वनस्पत जमनीर आपली सोबाय दाखयताली. व्हडले रुख जाण्ट्यांवरी आमकां वाट दाखयताले आनी ‘आमी तुमचे राखणेक हांगा उबे आसात’, हाची गवाय दिताले. व्हाळ आनी वजरे सुकिल्ले, तरी हांगा आमचें अस्तित्व आसा हें दाखयताले. सैमाचें हें सोबीत रूप पळोवन साहित्यिकांनी आपले उमाळे उक्तायले. पांयवाटेर चलताना दर एकलो आपले कडेन आशिल्लें गिन्यान वांट्टालो.
रानांत आशिल्ल्या केळांत, ह्या वाठारांत ‘केळबाय’ देवीची पाशाणी मूर्त आसा. तिचें खाशेलपण म्हणल्यार मूर्तीच्या दोनूय देगांनी हती कोंरातिल्ले आसात. एकाच फातराचेर मूर्ती सांगातान हती कोंरातिल्ले खंयच मेळनात. हें सगळें एकाच फातराचेर कोंरांतप खूब कठीण. गांवचे लोक नेमान दर्शनाक येतात, कोणाचें लग्न आसल्यार हांगा लग्नाची पत्रिका दवरतात, अशें बाब अजय तांडेकार हांणी सांगलें. ते त्या वाठाराची जाण आशिल्ले अणभवी मनीस. ते आमच्या सांगातान भोंवडेक आयिल्ले. तांणी रानां विशीं, देवा विशीं आनी वाठारा विशीं सगळी म्हायती सोंपे भाशेंत सांगली.
सुंदर अशे देवीचें दर्शन घेवन आमी फुडें ‘आटोळ्या’ देवाचें दर्शन घेवपाक फुडें सरलीं. आटोळ्या देवळांत रोयण तशेंच ल्हानशें लिंग आसा. दर्शन घेतना दर एकलो याद येता तश्यो देवांच्यो- भुतांच्यो खबरी सांगताले. हें सगळें आयकतना, ह्यो यादी कायमच्यो उरच्यो म्हणून फोटो काडले. वाटेर रानवटी फुलांचीं झाडां पळोवंक मेळ्ळीं. एका जाग्यार तर गुलाबी ओंवळां सारकीं फुलां पळयलीं. सोबीत दिसतालीं, पूण ओंवळां सारको परमळ मात येनाशिल्लो. एक झाड तर आपल्या दरेका खांद्यांचेर निळ्या फुलांचे झेले फुलोवन पुराय रानाची राजकुंवरी कशें दिसतालें! फुलांनी तें इतलें भरिल्लें की खांद्यांचो रंग कसलो हें पसून कळनाशिल्लें. ह्या झाडान मनाक भुरळ घाली.
चलताना वाटेर कितल्योशोच रोयणी दिसल्यो. त्यो मेजतना ‘हांगा पावसांत अळमी येतात काय?’ हेंय जाणून घेतलें… आनी पावसांत हांगा अळमी येतात हें कळटकच ‘ही रोयण तुका, ही म्हाका’ अशें म्हणीत रोयणी वांटून घेतल्यो आनी हांसत- हांसत फुडें सरलीं. मागीर एकमेकांची वळख करून घेतली. ह्या मेळाव्यांत पयलेच खेप आयिल्लें बाय नम्रता मामलेकार तशेंच वेलेन्सी फेर्नांडिस हांचे कडेन उलयताना कोंकणी भाशेचो तशेंच सैमाचो मोग ह्या भुरग्यांक आसा हें दिसलें.
केरळांतल्यान आयिल्ले साहित्यीक आर. एस. भास्कर आनी तांची घरकान्न राधामणी उमेदीन हे भोंवडे वेळार आपले उमाळे व्यक्त करतालीं. लेखक उदय देशप्रभू आनी अभयकुमार वेलिंगकार हांणी भार येतकच खुदतात, तें खरें काय फट हाचेर भासाभास करतना घडिल्ल्यो खूबश्यो गजाली देखी सकट सांगल्यो. खूबश्या जाग्यांचेर श्रद्धेचो गैरवापर आपल्या फायद्या खातीर लोक कशें करून घेतात हाचो अणभव सांगलो. साहित्य आनी सैम हांचो मेळ भोंवडे वेळार पळोवपाक मेळ्ळो.
वेगवेगळे अणभव आयकतना परतीच्या वाटेक आमी केन्ना लागलीं हें समजलें ना. बाब अजय तांडेकार हांणी हाडिल्ल्या उदकान सगळ्यांची तान भागयली. वाटेर झाडांच्या मुळांत, सुकिल्ल्या फांद्यांचेर वेगवेगळे तरेचीं अळमी दिसलीं. तांचे फोटो घेतले. फुडें व्हडलीं माडतीचीं झाडां पळयलीं. तांच्या फळांक ‘मांट्टुलां’ म्हणटात हें आयकलें. चवथी वेळार तीं माटोळेक बांदतात. गोंयचें राज्यझाड आशिल्ली ही माडत मानग्याच्या आंगा सारकें खोड घेवन मळबाक हात तेंकयता अशा थाटांत उबी आसा आनी आपल्या पाचव्या पानांक वाऱ्याच्या ल्हारार धोलयताना हीं झाडां आमकांच पळोवन खोशयेन नाचतात, अशेंच भासलें. शब्दुलीं प्रतिश्ठानचे बाब प्रसाद पांगम रानांतल्या भोंवडे विशीं प्रतिक्रिया विचारताले आनी व्हिडीओ घेताले. सगळ्यांच्यो प्रतिक्रिया मोबायलांत कैद जाल्यो आनी आमी सगळीं थारयिल्ल्या जाग्यार पावलीं.
पयलीं थारायल्ल्या कार्यावळींत ‘साहित्य चर्चा’ हें सत्र घेवपाचें आशिल्ले. पूण साहित्या सारक्या जड विशयाचेर मागीर उलोवया, आतांच आमी मेकळ्या वातावरणांतल्यान आयल्यात, ‘साहित्य चर्चा न करता गजाली करूया’ अशा सगळ्यांचे मागणेक मान दिवन ‘गजाली’ हें सत्र जेवणा पयलीं सुरू जालें. ह्या सत्राचें सगलें वजें बाय अपर्णा गारुडीन सांबाळ्ळें.
बाय शोभा फुलकार, गुलाब वेर्णेकार, अनिल सावंत, रामनाथ गावडे, सागर शेटगांवकार, उदय देशप्रभू, अभयकुमार वेलिंगकार, गीता नारकार, अपर्णा गारुडी, संजना शेटगांवकार हांणी ल्हानपणांतले आनी जिवितांत घडिल्ले प्रसंग ‘गजाली’ सत्रांत सांगलें. आर. एस. भास्कर हांणी आपलें लग्न कशें थारलें, चली पळोवंक गेलो थंय कितें घडलें, लग्न कशें जालें आनी आपली घरकान्न आपले खातीर कशी भाग्यवान हें सांगलें. गुलाब वेर्णेकार हांणी ल्हानपणांत मोचेमाडकाराचें नाटक चलताना आपल्या धाकट्या भावान थंय घाल्लो घोळ कशे तरेन निस्तारलो हें सांगलें आनी सगळ्यांक आपल्या भुरगेपणाच्या गोड यादींनी व्हेले. अशे तरेन गोड- गोड गजालींनी हें सत्र सोपलें.
पोटांत कावळे आड्डताले तरी सगळीं गजालींनी रंगिल्लीं, पूण मदीं विसव घेवया म्हणटकच सगळ्यांनी ‘सत्र सोंपल्या उपरांत जेवया’ म्हणलें आनी मागीर जेवण जालें. गांवठी पद्धतीन रांदिल्लें शिवराक तशेंच नुस्त्याचें जेवण जेवलीं. थोडो वेळ विसव घेतलो.
सांजेवेळार कविता वाचनाचे कार्यावळीची सुरवात आर. एस. भास्कर सरांच्या कवितेन जाली. ह्या वेळार तांणी कोंकणी साहित्य मळाचेर केल्ल्या मोलादीक वावराचो मान राखत ‘शब्दुलीं प्रतिश्ठाना’वतीन तांचो खाशेलो सत्कार घडोवन हाडलो. अपर्णा गारुडीन हे कार्यावळीचीं सूत्रां सांबाळत, सरांच्या कोंकणी साहित्य मळावेल्या कार्याची सोबीत वळख करून दिली. अभयकुमार वेलिंगकार आनी उदय देशप्रभू हांचे हस्तुकीं सरांक शाल आनी श्रीफळ, तशेंच प्रसाद पांगम आनी संजना शेटगांवकार हांचे हस्तुकीं यादस्तीक भेटोवन तांचो भोवमान केलो.
ह्या देखण्या सुवाळ्या उपरांत, सोबीत कवितांचें वाचन जालें. वेगवेगळ्या विशयांचेर बरयिल्यो कविता कवींनी बरे तरेन सादर केल्यो. त्यो आयकताना मन प्रसन्न जातालें. कांय कविता तर इतल्यो सोबीत आशिल्ल्यो की त्यो आयकूप्याक विचार करपाक लायताल्यो.
श्वेता कोनाडकार, शोभा फुलकार, गीता नारकार, उदय देशप्रभू, अपर्णा गारुडी, अभयकुमार वेलिंगकार, संजना शेटगांवकार, गुलाब वेर्णेकार, अनिल सावंत, प्रसाद पांगम ह्या कवींनी आपूण बरयल्यो कविता वाचल्यो.
कार्यावळीचें सगळें वजें गुलाब वेर्णेकारान खांदार घेवन बरे तरेन हाताळ्ळें. उपरांत च्या आनी बिस्किटांचो आस्वाद घेतलो. आयोजकांनी कार्यावळ सोंपोवचे पयलीं सगळ्यांक फुडल्या मेळाव्या खातीर सुचोवण्यो करच्यो म्हणून सांगलें. तेन्ना कांय सुचोवण्यो वांगड्यांनी केल्यो. मेळाव्याची समाप्ती सगळ्यांचे काळजा थावन उपकार मानून जाली.
शब्दुलीं प्रतिश्ठान आयोजीत तिसरो साहित्यिक मेळावो फकत एक कार्यावळ नासून मनां- मनांचो जाल्लो मेळ आशिल्लो. सैमाचे कुशीत बसून कविता, अणभव एकमेकांक वांटून मोगान साहित्याची वात पेटयली.
आयचे धांवपळीचे जिणेंत अशे मेळावे मनाक थाकाय दितात, आपलेपणाची जाणीव करून दितात आनी सगळ्यांत व्हड म्हणल्यार आवयभाशे कडेन जोडटात. तरणाट्यांक कोंकणी साहित्याची आवड, भाशेची गोडी लागून नवे पिळगेन खांद्यार कोंकणीची पालखी घेवपाक फुडें येवचें आनी नव्या साहित्याची निर्मणी जावन कोंकणी भाशा आनीक फुलची- फळची, होच ह्या साहित्यीक मेळाव्याच्या आयोजना फाटलो हावेस.
रानांतल्यो त्यो पांयवाटो, सवण्यांचे आवाज, कवितेचे स्वर, गजालींचो हांसो आनी सगळ्यांचो मोगाळ सांगात, ह्या मेळाव्याच्या रूपान यादीच्या पोटल्यांत आनीक यादी जोडल्यो. साहित्य मोग्यांनी दिल्ल्या प्रतिसादा खातीर आयोजक ‘शब्दुलीं प्रतिश्ठान’ सगळ्यांचे उपकारी आसा.
संजना शेटगांवकार
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
