विश्व पर्यावरण दिसाचो संदेश!

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

फुडाराची अनिश्ट परिस्थिती चुकोवपा खातीर आनी समेस्तांचे सुखी जीणे खातीर आमी येन्नाच तजवीज करूया! पर्यावरण सांबाळया!

आदले तेंपार आतां भशेन सैमाचेर आताक आनी आगळीक चड प्रमाणांत घडनाशिल्ली. आजच्या भशेन तेन्ना पर्यावरण प्रदुशणाची समस्या उपराशिल्ली नाशिल्ली. आयज परिस्थिती वेगळी आसा. आख्ख्या विश्वाक पर्यावरण प्रदुशणाची समस्या सतायत आसा.

दर वर्सा 5 जुनाक विश्व पर्यावरण दीस आमी मनयतात. मनीस जातीक आनी आख्खे जीवसृश्टीक भेश्टावपी पर्यावरणाचे समस्येची समेस्तांक जाणवीकाय करून दिवन सैमाची राखण करूंक तांकां जागे करप ही हो दीस मनोवपा फाटली मोख. संयुक्त राश्ट्रान 1972 वर्सा स्टाॅकहोमांत जाल्ले पर्यावरण परिशदेंत हो दीस मनोवपाची थारावणी केली. फुडाराक जिणेंत कितली बिकट आनी वायट परिस्थिती येतली हें वळखून मनशांनी आतांच शिटूक जावन चलपाक जाय. ही जाणवीकाय दिवपाच्या नदरेन ह्या दिसाक म्हत्व आसा. म्हणटकच 5 जून 1973 क पयलो विश्व पर्यावरण दीस मनोवपाचें थारलें. 

संयुक्त राश्ट्रान हो निर्णय घेवपा फाटलें कारण समजुपाक पर्यावरण दिसाचें म्हत्व जाणून घेवप गरजेचें. आमी सगलेच आंगांत हुम येतकच म्हण्टात ‘हालीं गरमी खूब वाडल्या…. खूब गरम जाता…. पंखे आनी ए. सी. नासतना रावूंक नजो….” अशे स्थिती फाटलें कारण कितें? तर सैमांत तापमान चड जालां. प्रदुशण, जंगलतोड हे सारकिल्ल्यो अनिश्ट गजाली घडत आसात. असल्या कारणांनी सैमिक संतुळा इबाडत चल्ल्या, हवामान बदलत आसा आनी गरमी वाडत आसा. आजच्या असल्या ह्या अरिश्टांची लोकांक जाणवीकाय जावप सामकेंच गरजेचें जालां. 

पर्यावरण दीस मनोवपाच्या निमतान संवसारभर झाडां लावप, तशेंच प्लास्टिकाक लागून जाता ते लुकसाणीची आनी संकश्टांची समेस्तांच्या मनांत समजीकाय येवप, आनी ते प्रमाण जण एकल्यान प्लास्टिकाचेर मर्याद घालप, ते मोखीन मोहीम, कार्यावळी करप म्हणल्यार नितळ सरभोंवतणे पासत जाग्रुताय घडोवन हाडप…. हे सारकिल्ल्यो खुबश्यो गजाली आमच्यांनी करूं येतात. ते निमतान भौसाक पर्यावरणाचेर कांय मुखेल गजाली सांगप जातल्यो. हो हावेस.

पर्यावरण म्हणल्यार आमची सरभोंवतण आनी तिचे भोंवतणचें सैमिक वातावरण. तातूंत उजवाड, वारो, उदक, माती, न्हंयो, तळीं, झाडां- पेडां, जनावरां आनी मनीस आस्पावतात. आमकां स्वास घेवपाक शुद्ध वारो आनी पिवपाक नितळ उदकाची चड गरज आसता. जेवणा- खाणा खातीर, वखदां खातीर आमकां जाय पडटात ते सगले घटक आमकां पर्यावरणांतल्यानच मेळत आसतात. खरे म्हणचें पर्यावरण आमकां जगयता! झाडां-पेडांक, प्राण्यांकबी जीव आसता. तीं जगतात आनी आमकांय जगूंक दितात. देखीक, झाडां फळां दितात; बोकड्यो, गायो- म्हशी दूद दितात…. हे भशेन सैमातल्या सगल्या घटकांचो आमचे जिणेंत खूब तरेन फायदो आसता. ‘जगात आनी दुसर्‍यांकय जगूंक दियात’ हो गुणधर्म सैम आमचे परस चड बरे तरेन पाळटा, अशें म्हणल्यार अतिताय जावचीना.

पर्यावरण सारकें आसल्यार तापमान सारकें उरूंक पावतलें. जीव-जनावरांक, झाडां -पेडांक आनी मनशांक जीयेवंक सामको गरजेचो आसता तो ऑक्सिजन सारको मेळटलो. चिंतून पळेयात! सरभोंवतणच्या विंगड विंगड तरेचे जीव, सुकणी, प्राणी…. असल्या गजालींनी सैमांतली अन्न प्रक्रीया तिगून उरता. ती म्हणचे जेवणा- खाणाच्यो वस्तू तयार जावप. म्हणटकच आमची भलायकी आनी जीण जियेपाचें सैमिक चक्र सुरक्षित उरपाक पर्यावरणाची आमी राखण करप गरजेचें आसा. ते नदरेतल्यान पर्यावरण दिसाचे निमतान कोयराचोय विलो लावपाचेर सगल्यांनी गंभीर तरेन विचार करूंक जाय. कोयर कशाकसोय, खंयचे खंय शेंवटून वडवप सारकें न्हय. न्हय तें मनशालें सभ्यतायेचें कर्तुप. असल्यांक येंगाडी वा गांवडळ म्हणचे न्हय तर कितें म्हणपाचें? सुको कोयर आनी ओलो कोयर वेगळो करूंक गांवांत पालिकेन तशेंच पंचायतींनी जी वेवस्था करून दवरिल्ली आसता, तिका समेस्तांनी सहकार्य करूंकच जाय हें विसरूंक फावना. 

आतां गोंयचे पुरतोच विचार करित जाल्यार आमका आमची सरभोंवतण आज कशी दिसता ताचेर चिंतून पळोवचें. गोंय सुटके उपरांत ‘हमारा राज्य….हमारा राज्य….‘ करित आख्खे भारतांतल्यान लोक गोंयभर संवकले आनी थोडेच देसेंत लोक सोडले जाल्यार चडशे गोंयात येवन आपणाक जाय तशीं धुमशेणां घालूंक लागले…. थळावे लोक पाळीत आयल्यात तो शिश्टाचार चडशे बिगर गोंयकार लोक पाळीनात जावन कशाकशेय आनी कित्याकितेंय घडपाक लागलें. ‘सुशेगाद गोंयकार, सुशेगाद गोंयकार’ म्हणीत आपणाक जाय तें करपाक लागले. कांय- कांय सुवातींनी गोंयांत तांच्यो वसाहती निर्माण जाल्यो. खुबशे कडेन झोपडपट्ट्यो जायत रावल्यो. प्रस्न असो आसा की असल्या कारणांनी गोंयची सगली सोबीत सुंदर सरभोंवतण सुज्य जायत चल्ल्या. पर्यावरण दिसाचे निमतान तरी असले समस्येचेर उपाय करूंक आमी सगल्यांनी जाग्रुतायेन पावलां उबारपाचो निश्चेव करूया! फुडाराची अनिश्ट परिस्थिती चुकोवपा खातीर आनी समेस्तांचे सुखी जीणे खातीर आमी येन्नाच तजवीज करूया! पर्यावरण सांबाळया!

पंढरीनाथ दामोदर लोटलीकार 

               9922233348