विधवा: अदृश्यबायलो, अदृश्य समस्या

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

शिक्षण आनी सगळ्या पिरायेच्या विधवांक हेर आदार दिवपा खातीरय कार्यावळी आनी धोरणां हातांत घेवपाची गरज आसा.

संवसारांतल्या जायत्या बायलां खातीर जोडीदाराचें मरण तांच्या मुळाव्या हक्कां खातीर आनी स्वाभिमाना खातीर दीर्घकाळ लडाय थारता. संवसारभर 25.8 कोटी परस चड विधवा आसात तरी इतिहासीक नदरेन विधवांक आमच्या समाजांत पळोवंक कोण ना, आदार ना आनी कांय वेळा तर तांची गणना लेगीत जायना, खासा करून गांवगिरे वाठारांनी. म्हणचे त्यो आसून अदृश्य!
आयज सशस्त्र झुंजां, स्थलांतर, निर्वासितपण, अपघात आनी दादल्यांचीं व्यसनां आनी भलायकी संकश्टांक लागून हजारांनी बायलो भुरगेपणांत विधवा जातात आनी हेर जायत्यो जोडीदार बेपत्ता वा ना जाल्ल्यान उबंत पडतात. कांय वेळार तर विधवेक प्रपंच चलोवपाक म्हणून बँक खातें उगडपाक लेगीत मेळना. हे परिस्थितींत विधवांचे खाशेले अणभव आनी गरजो मुखार हाडच्यो पडटल्यो, तांचो आवाज फुडें व्हरचो पडटलो.
अणभव दाखयता, विधवांक चड करून वारसा हक्क मेळनात, जोडीदाराच्या मरणा उपरांत तांची मालमत्ता हडप जाता आनी जायत्या मागाशिल्ल्या समाजांत तर तांकां घोवाच्या मरणाक जापसालदार धरून कलंकीत करप, तांची उपेक्षा करप ह्यो अमानवी गजाली घडटात आनी तांकां अत्यंत कलंक आनी भेदभावाक तोंड दिवचें पडटा.
संवसारभर दादल्यांपरस बायलांक जाण्टेपणाची पेन्शन मेळपाची शक्यताय खूब उणी आसता, देखून जोडिदाराच्या मरणा उपरांत जाण्टी बायल निराधार जाता. विधवा बायलांक आपलें आनी भुरग्यांचें
पोट भरतना कितले त्रास भोगतात तिचे तिकाच खबर. मुदलांत गरिबी, तातूंत बायलमनीस आनी घोव मेलो तर एकले आवयक कुटुंबाची जापसालदारकी. हाका लागून हे वांठाराचेर बेगोबेग लक्ष दिवपाची गरज आसा.
संवसारभरांतल्या विधवांक बादपी कांय समस्या आनी तांच्या हक्कांची राखण मुखार व्हरपा खातीर कितें करचें पडटलें हाचेर एक नदर मारुंया. हेच पासत संयुक्त राष्ट्र 2011 वर्सा सावन 23 जून संवसारीक विधवा दीस मनयता. विधवांच्या समस्यांचेर आनी वायट अणभवांचेर लक्ष ओडून घेवपा खातीर आनी तांकां जाय आशिल्लो खाशेलो आदार उपलब्ध करपा खातीर.
हो दीस विधवांक पुराय हक्क आनी मान्यताय मेळोवपाचे दिकेन कृती करपाची संद थाल्ला. हातूंत तांकां तांच्या वारसाहक्क, जमीन आनी उत्पादक साधनसुविधांचो फावो तो वाटो मेळपा विशीं म्हायती दिवप; फकत वैवाहिक स्थितीचेर आदारीत नाशिल्ली पेन्शन आनी समाजीक संरक्षण; सभ्य काम आनी समान पगार; आनी शिक्षण आनी प्रशिक्षण संदी. विधवांक स्वताचें आनी कुटुंबाचें पोट भरपाक सशक्त करप म्हणल्यार तांची उपेक्षा करपी समाजीक कलंक, आनी भेदभाव करपी अनिश्ट परंपरांचेर उपाय काडप असोय अर्थ जाता.
ते भायर आंतरराश्ट्रीय कायद्यांत दिल्ल्या प्रमाण विधवांचे हक्क सुनिश्चीत करपा खातीर सरकारांनी आपलीं वचनबद्धताय पाळपा खातीर कारवाय करची, तातूंत बायलां आड सगळ्या तरांचे भेदभाव ना करपाची कबलात आनी भुरग्यांच्या हक्कां विशींची कबलात हांचो आस्पाव जाता. विधवा हक्कांची राखण करपाखातीर राश्ट्रीय कायदे अस्तित्वांत आसतना लेगीत जायत्या देशांच्या न्यायवेवस्थेंतल्या दुबळेपणांक लागून विधवा हक्कांची वेव्हारांत राखण जायना. हाचेर उपाय काडचो पडटलो. हें काम म्हणल्यार पुरोगामी बदल (रिफोर्म्स) हाडप कायद्यांत आधी प्रशासकीय. हें काम संसद आनी विधीमंडळांचें. विधवा समानतायेन सर्वसमावेशकतायेन समाजाच्या मुखेल प्रवाहांत सामील जावंक पावची ही सगळ्या समाजाची जापसालदारकी. में जावपाक न्यायालयीन जागृतायय खूब म्हत्वाची.
विधवा आनी तांच्या भुरग्यां आड जावपी हिंसाचार सोंपपा खातीर, गरिबी उणी करपा खातीर, शिक्षण आनी सगळ्या पिरायेच्या विधवांक हेर आदार दिवपा खातीरय कार्यावळी आनी धोरणां हातांत घेवपाची गरज आसा.
संवसारभर अदमासाक 25.8 कोटी विधवा आसात आनी धा मदीं सुमार एक विधवा अत्यंत गरिबींत दिस काडटा. गोंय पुढारिल्लें राज्य अश्यो बडायो आमी मारतात. पुण हांगांय कांय वाठारांनी घोव मेले उपरांत बायलेक कांय मागाशिल्ले परंपरांचो, विधींचो त्रास जाता. तांचे जिणेंत कुटूंबीक आनी भौशीक पावंड्यार प्रत्यक्ष नासत, अप्रत्यक्ष उपेक्षा, वेगळोचाराची भावना चटके दिता.
समाजसुधारकांनी आवाज केले उपरांत आतां ह्या विशयांत जागृताय जावंक लागल्या. ही जागृताय नेटान जावंक फावो.

प्रकाश वा. कामत
9422443093