विजेक शाॅक पेजेचो

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

हे जात्रेचें खाशेलेंपण म्हणल्यार थंय आनी समेस्त भक्तगणांक प्रसाद म्हूण दोण्यांनी हुनहुनीत आनी सुरबूस पेज वाट्टात!

फाटल्या सप्तकांत गोंयच्या हणजूण गांवांतल्या नागरिकांनी सरकारान बीज बिलांची रक्कम तीन पटींनी चड वाडयल्या हाचो निशेध करणाक पणजेच्या मुखेल वीज कार्यालया सामकार निदर्शन केलें. निदर्शकांनी घोषणां दिल्यो आनी वीज खातें लोकांक ‘पेजेक लायता’ असो त्या खात्याचेर तांणी आरोप केलो. आनी अशा वगतार आनीक एक अजापाची गजाल थंय पळोवंक गावली. ती म्हणचे जण एक निदर्शक थंय आपूण उबो आशिल्ले कडेन हातांत वाटो घेवन पेजेचो सुवाद घेतालो !
कोंकणी भाशेंत ‘पेजेक लावप’ या शब्दप्रयोगाचो अर्थ ‘भिकेक लावप’ वा ‘निर्धन करप’ असो जाता. पेज म्हणल्यार तांदूळ, उदक आनी मीठ हांचे शिजयिल्लें भरसण. दक्षीण भारतात पेजेक ‘कांजी’ वा ‘गांजी’ अशें म्हण्टात. कोंकणी संस्कृतायेंत पेजेक भोवच म्हत्वाची सुवात आसा. पेज पचपाक सोंपी. देखून ती चडशा सान भुरग्यांचें पयलें – वयलें जड अन्न जावन आसा. दुयेंत मनशां खातीर पेज हो एक उत्तम आहार. पेज आनी जोर हांचे मदी अनादीकाळा सावन नातें आसा. गोंयचो एक इतिहासीक महत्वाचो मनीस म्हाळ पै हाचे लोकप्रियतेची व्हडवीक गायतना लोक सांगतात की म्हाळ पैक खंय जेन्ना जोर येतातो तेन्ना खंय अख्खें गोंय पेज जेवतालें!
पेज म्हणल्यार सादेंपण, गरिबी, त्याग, संयम आनी दुखवटो हांचें प्रतीक. काय लोक शोकाकूल काळांत पेज जेवतात. गोंयांत समस्त क्रिस्तांव भौस दर वर्सा भगवान जेजुक खुरसारर मारिल्लो त्या शुक्रारा दिसा दुखवटो उक्तावपाक पेज जेवतात. ह्या पाड्या शुक्राराक इंग्लीश भाशेंत Good Friday कित्याक म्हण्टात हें कळना. तो शुक्रार खरें म्हणल्यार bad वा sad आसपाचो, पूण ह्या संदर्भात काय धर्मशास्त्री सांगतात की पोरणे इंग्लीश भाशेंत खंय Good ह्या उत्तराचो अर्थ पवित्र असो आसलो. उपरांतच्या काळांत खंय ह्या उत्तराचो अर्थ बदलत रावलो. हेच खातीर इंग्लीश लोक तेन्ना खंय बायबलाक good book म्हणल्यार पवित्र पुस्तक अशें म्हण्टाले. देखून Good Friday हाचो अर्थ पवित्र शुक्रार असो जाता. पूण एक इंग्लीश भास सोडल्यार हेर अनेक भासांनी भगवान जेजुच्या मरणाच्या दिसांत पवित्र शुक्रार, व्हड शुक्रार वा दुखदिणो शुक्रार अशें म्हण्टात. कोंकणीत ह्या काळ्या दिसाक निमाणो शुक्रार अशें म्हण्टात.
गोंयांत जुवारी न्हंयेचे देगेर वसलेल्या शिरदोन गांवांतल्या एके दोंगुल्लेचेर एक कपेल आसा. ताचें नांव नाझारेथच्या जेजुचें कपेल. ह्या कपेला भोंवतणी दर वर्सा पास्कांची परब सरल्या उपरांतच्या पयल्या आयतारा एक जात्रा भरता. ह्या उत्सवा दिसा आपणाल्यो मागण्यो करपाक वा आंगवण्यो पावोवपाक हजारांनी भावीक थंय वतात. आनी हे जात्रेचें खाशेलेंपण म्हणल्यार थंय आनी समेस्त भक्तगणांक प्रसाद म्हूण दोण्यांनी हुनहुनीत आनी सुरबूस पेज वाट्टात! देखून ह्या मेळाव्याक ‘पेजेचें फेस्त’ म्हण्टात.
पेज सहल्यार तांदू‌ळ, उदक आनी मीठ हांचें उकडिल्लें भरसण. कांय जाण पेज जेवण अशें म्हण्टात. हेर काय जाण पेज पिवप अशें म्हण्टात. पूण आमी पेज पियेनात. पेजेंतलो रोस पियेतात. ताका निवळ वा नीस अशें म्हण्टात. पेजेंतल्या गोट्यांक कुयां म्हण्टात. खरें म्हणचे पेज जेवप वा पेज पिवप अशे म्हणचे परस ती भुरकावप अशें म्हणप अदिक अर्थपूर्ण जाता. घडये हाचेर मतभिन्नताय जावंक शकता. भुरकावप म्हणल्यार भुरके मारून सेवन करप. पेज भुरकायतात हाची पुश्टी गोंयच्या लोकवेदांत मेळटा. तातूंतली एक म्हातारी आपणाल्या जेवणाचें वर्णन करपी कवन म्हण्टा तें अशें :
शेवण्याचो कुडको पेज्जेचो भुरको
पेजे बरीच पायस, मणगणें आनी सोजी हीं भुरकावन खावपाचीं अन्नां. पेज ह्या गोंयच्या भोवच पुरातन अन्ना वयल्यान जायत्यो ओपारी आनी शब्दप्रयोग घडल्या. देखीक ‘जोर रडटा पेजेक’ आनी ‘लजेक आनी पेजेक पडना’ ह्यो म्हणी आनी ‘पेजेक पादिशेर जावप’ आनी ‘पेजेक लावप’ हे शब्दप्रयोग. एखाद्या भिजूड वा लोल्या मनशाकूप आमचे भाशेंत ‘पेज’ म्हण्टात.
फाटल्या सप्तकांत पणजे संपन्न जाल्लें ‘पेज निदर्शन’ म्हळ्यार नीज गोंयकारपण दाखयणारे अर्थपूर्ण कर्तुब. देखून हणजुणकारांक परबीं.

प्रदीप लवंदे
99232920221