भांगरभूंय | प्रतिनिधी
आयज सोमारा वडाची पुनव उत्सव मनयतात. ते विशीं…..
भारतीय संस्कृताय ही जगांतली पोरण आनी म्हत्वाची संस्कृताय. सिंधू न्हंयेचे देगेर आशिल्ल्या हडप्पा आनी मोहेंजोदारो ह्या शारां वयल्यान आमकां सिंधू संस्कृतायेची वळख जाता. हे लोक सैमाची पूजा करताले; तांणी झाडां आनी जनावरांक देव मानिल्ले. ते पिपळाची पूजा करताले, तशेंच बैल आनी हतींक देव मानताले.
कालांतरान सिंधू संस्कृताय नश्ट जाली आनी आर्य लोकांची वस्ती सुरू जाली. ऋग्वेदा प्रमाण, आर्य लोक उदक (जल), वारो (वायू), उजो (अग्नी), धर्तरी (पृथ्वी) आनी झाडांची पूजा करताले. आजूय सैमाची राखण करपी ‘देवरायो’ आमकां पळोवंक मेळटात.
ज्येष्ठाच्या शुक्ल पक्षांत येवपी पुनवेक ‘वटपौर्णिमा’ (वडाची पूनव) अशें म्हण्टात. हो बायलांचो एक म्हत्वाचो सण. ताचे फाटल्यान एक पौराणिक कथा आसा, ती अशी:
खूब वर्सां आदीं भद्र देशांत अश्वपती नांवाचो राजा राज्य करतालो. ताका सावित्री नांवाची एक धूव आशिल्ली. ती सुंदर, नम्र आनी गुणी आशिल्ली. लग्नाचे पिरायेची जातकच, राजान तिका पसंतीचो घोव वेंचपाची परवानगी दिली. सावित्रीन सत्यवान ह्या राजकुंवराची निवड केली. सत्यवान हो शाल्व राज्याच्या द्युमत्सेन नांवाच्या दिश्टीहिन राजाचो पूत आशिल्लो. दुस्मानांनी राज्य जिखिल्ल्या कारणान, तो आपल्या राणी आनी भुरग्या वांगडा रानांत रावतालो. सत्यवानाचें आयुश्य फकत एकूच वर्स उरलां हें भगवान नारदांक खबर आशिल्ल्यान, तांणी सावित्रीक ताचे कडेन लग्न करू नका, असो सलो दिलो.
पूण सावित्री निर्णयाचेर ठाम आशिल्ली. तिणें सत्यवाना कडेन लग्न केलें आनी रानांत येवन ती मांय- मांवाची सेवा करूंक लागली. सत्यवानाच्या मरणाचे तीन दीस उरले तेन्ना, तिणें तीन दीस उपास करून ‘सावित्री व्रत’ सुरू केलें. सत्यवान रानांत लाकडां हाडूंक गेलो तेन्ना, सावित्री वांगडा गेली. लाकडां काडटना सत्यवान घुंवळ येवन जमनीचेर पडलो. यमराज थंय आयलो आनी सत्यवानाचे प्राण व्हरूंक लागलो. सावित्री यमाच्या फाटल्यान आपल्या घोवा वांगडा वचूंक लागली. यमान जायते फावटी सावित्रीक परत वचूंक सांगलें, पूण तिणें तें न्हयकारलें आनी घोवा वांगडा वचपाचो हट्ट धरलो.
निमणें वाजेवन यमान तिका तीन वर मागूंक सांगलें. सावित्रीने मांय- मांवाचे दोळे (दृश्ट) आनी राज्य परत मागलें, तशेंच आपणाक पूत जावचो असो वर मागलो. यमराजान गडबडींत ‘तथास्तु’ म्हणलें. देखून ताका सत्यवानाचे प्राण परत करचे पडले. सावित्रीन वडाच्या झाडापोंदाच सत्यवानाचे प्राण परत मेळयले, देखून ज्येश्ठाचे पुनवेक बायलो वडाची पूजा करून ‘वट सावित्री व्रत’ पाळटात.
सत्यवान जिवो जालो, ताच्या आवय- बापायक दिव्य उजवाड मेळ्ळो आनी तांचें राज्यय परत आयलें. अशें तरेन सावित्री- सत्यवान दीर्घकाळ राज्याचे सूख भोगीत रावले. तर अशी ही वटपौर्णिमेची कथा.
– प्रा. किशोर वासुदेव वझे, नागेशी
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
