लोकसंख्या शास्त्रांत जावपी बदल बरे काय वायट?

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

लोकसंख्या वाडिल्ल्या कारणान मनीसबळाची संख्याय वाडटा पूण नोकरी वा काम धंदो नाशिल्ल्यान बेकारीची संख्या मान वयर कडपाक लागता.

बदल जेन्ना घडटा तेन्ना ताचो बरो वायट परिणाम ह्या संवसाराचेर आपसूक जावंक पावता. तो बदल मागीर मनीस पंगडाचो आसूं, जीव जिवावळींचो आसूं वा पर्यावरणीय बदल आसूं. तेच भशेन समाजीक, अर्थीक, सांस्कृतीक बदल लेगीत मनशांच्या जिविताचेर परिणाम करूंक लागतात. बदल घडून येवप ही एक प्राकृतीक क्रिया जावन आसा. आजवेर ह्या बदलां पसून कोणूच सुटूंक ना. मनीस हो शिक्षीत तसोच समाजीक प्राणी जाल्ल्यान तो ते बदल अणभवूंक शकता. ताका तो बदल जाल्लो दिसता त्या बदलां पसून जाल्ले लाव आनीक लुकसाण तो समजूंक शकता. मनीस त्या बदलांचेर भासाभास करूंक शकता ताचे बरे वायट परिणाम लोकां मुखार घेवन येवंक शकता. वेळ येतकच तो ताचेर फावो ते उपाय सोदून काडूंक शकता. देख दिवचीच जाल्यार सैमाची दिवं येत, जसो गीम म्हयनो सोंपून पावसाळो सुरू जावप. सृश्टीन आपलें रूप बदलप गरमी उणी जावन सरभोंवतणीं थंडसाण पातळप, नवनिर्मणीक सुरवात जावप. धरतरेर जियेतल्या दरेक जिवावळीक असो बदल खूब गरजेचो तो सगल्यांक जाय आसता. हें जरी खरें, तरी मनीस जेन्ना अतिक्रमण करता न्यायाक धरून चलना अशा वेळार घडटा तो बदल समाजाक मान्य जायना, मनशां मनशां भितर असुरक्षीतता निर्माण जाता. एक दुसऱ्याच्या मनांत कुसडेपणाची भावना तयार जाता. अर्थशास्त्राचे अभ्यासक मानतात ते प्रमाण लोकसंख्या शास्त्रांत जाल्लो बदल बरो काय वायट हें कांय मुखेल गजालींचेर निंबून आसता. पयली गजाल म्हणल्यार अर्थीक परिस्थितींत आनी मनीसबळांत जाल्ली सुमारा भायली वाड तशेंच पर्यावरणाचेर आनीक मुळावे सांस्कृतायेचेर आयिल्लो ताण दाखोवन दिवंक शकता हो बदल बरो काय वायट तो.
एखाद्र्या प्रदेशाचे लोकसंख्येंत जाल्ले बदल जर सकारात्मक विचार करून वावर करपी तरणाट्यांची संख्या वाडयता आसत जाल्यार ती त्या प्रदेशा खातीर बऱ्याचीच गजाल म्हणची पडटली. चडांत चड तरणाट्यांचो आस्पाव करून घेवचे खातीर त्या सुवाते वेल्या वेवसायीक क्षेत्राचो विस्तार जावंक जाय. त्याच बराबर उद्देगीकरणांत आनीक शिक्षण क्षेत्रांत वाड जावंक जाय. जाका लागून थंय राबितो करून आशिल्ल्या लोकांक नोकरी वेवसायाच्यो भरपूर संदी मेळूंक जाय. ह्यो गजाली करता आसतना सरकाराचे तिजोरेंत लेगीत कराच्या रुपान भर पडूंक जाय तेन्नाच हो बदल त्या प्रदेशाच्या लोकसंख्येक बरे दीस घेवन येतलो. अशें जेन्ना घडटा तेन्ना ती सकारात्मक बाजू म्हणूं येत.
आतां दुसरी बाजू पळोवया व्हड प्रमाण जातल्या स्थलांतराक लागून मुळावी भास, थंयची सैमीक संपत्ती, थंयचें दायज आनीक संस्कृतीचेर ताण येवंक लागता. ती चिड्डूंक लागता आनी फाटीं पडत वता. भायर सावन आयिल्ल्यानी थंयची थळावी भास शिकची आसता पूण घडटा वेगळेंच. जाका लागून थळाव्या मनशांचेर दडपण येता ते तांचे लागीं एक तर हिंदी उलोवंक लागता वा हेर कसलीय भास उलयतना दिसता. घरांत जरी आपली आवयभास उलयली तरी ते आपली भास त्या समाजा मेरेन व्हड प्रमाण व्हरूंक पावना. अशें केल्ल्यान आपले भाशेची वाड खुंटत वता त्या वेळार भाशेचें कितलें लुकसाण जाता हाचो अंदाज लावप कुस्तार जाता. ही जावन आसा नकारात्मक बाजू.
गोंय सारकिल्ल्या राज्यांत कांय प्रमाणांत आमी थळावे मनीस अशे परिस्थितीक कारणीभूत थारता. हाचें कारण म्हणल्यार आमचे परंपरीक वेवसाय सोडून दिवन नोकरे फाटल्यान धांवप. जाका लागून भायले येवन तो वावर आपल्या हातांत घेता. हाचो परिणाम अर्थीक परिस्थितीचेर तर जाताच समाजीक आनी सांस्कृतीक आव्हानां पेलपाक कठीण जाता. ही परिस्थिती सतत चालू उरत तर हळू हळू करून ह्या भायल्यां खातीर आपलो वेक्तीगत विकास जावंक पावना असो समज थळावो मनीस करून घेता. अशा वेळार दुस्वासाचीं बिंयां मनांत रुजोवंचो यत्न जावपाची चड भिरांत आसता. ही परिस्थिती येवची न्हय म्हूण खंयच्याय प्रदेशांत सुशासन आसप खूब गरजेचें. हाचे पयलीं सुशासनाचो अभाव आशिल्ल्या आमच्या देशांतल्या कांय प्रदेशांनी अशी परिस्थिती निर्माण जाल्ली आमी पळयल्या. मागीर थंयचो मुळावो मनीस कसो एक दुसऱ्याचो दुस्वास करूंक लागतात हेंय आमी पळयलां. राज्याचे अर्थीक परिस्थितीचो विचार करून वाडत वचपी लोकसंखेचो विधायक कामां खातीर उपेग करून घेतल्यार चड बरें. अशें अर्थशास्त्रज्ञांचें म्हण्णे आसता. तांचे म्हणणें आयकून फावो ते उपाय करप हें शासनाचें काम आनी ते वेळार जावप तितलेंच गरजेचें.
थॉमस माल्थूस हाणें 1798 वर्सा मांडिल्ल्या लोकसंख्ये विशींच्या माल्थसियन सिंध्दांतांत लोकसंख्येची वाड व्यापक (भुमितीय प्रमाण) जाता जाल्यार अन्न पुरवण (अंकगणितीय प्रमाण) वाडटा. हाचोच अर्थ उत्पन्न सिमीत तर केन्ना उणें जावन म्हारगाय वाडटा. अशा असंतुलनाक लागून तरेकवार संकश्टां येवंची शक्यता वाडटा. एकविसाव्या शतमानांत जंय स्थलांतरितांचो आंकडो दिसान दीस वाडत आसता थंय जिणेगरजे वस्तूंचोय उणाव दिसून येता. इल्ली इल्ली करून मनशाची राहणिमान, बचत करपाची क्षमता, मुळाव्या साधनांचो उपेग आनी पयश्यांची गुंतवणूक थंडावता. लोकसंख्या वाडिल्ल्या कारणान मनीसबळाची संख्याय वाडटा पूण नोकरी वा काम धंदो नाशिल्ल्यान बेकारीची संख्या मान वयर कडपाक लागता. जी खंयच्याय प्रदेशाक धोक्याची घांट म्हणूं येता. भायलो हाताक मेळटा तें काम धंदो करून आपली सोय करता जाल्यार थळावो शिक्षणाचो आदार घेवन नोकरी सोदीत दीस सारता. हाचो राज्याच्या चलन धोरणाच्या यंत्रणेचेरूय व्हड प्रमाणांत बदल जाल्लो दिसून येता. हो बदल देशाचे अर्थवेवस्थेक दिका दाखोवचे बदला ताच्या मार्गार कांटे खूंटे मांडून दवरता. सुशासना खातीर ही नकारात्मकता जितले बेगीन पयसावतली तितली बरी. ना तर मनमानी वाडूंक वेळ लागना तेच बराबर अशे बदल बरे काय वायट हेंय थारावप कठीण जाता.

एच. मनोज
9822441417