भांगरभूंय | प्रतिनिधी
विनोद हो ताच्या वावरांतलो एक मुखेल घटक. तो फकत हांसोवपाक न्हय; तातूंतल्यान समाजीक संदेश मेळटालो.
कलाकार
तियात्र हो गोंयचे समाजीक, संस्कृतीक, भाशीक जिणें कडेन गुंथिल्लो एक लोकप्रीय कलाप्रकार. तियात्र ही क्रिस्ती समाजांतली नाट्य परंपरा. जायत्या कलाकारांनी अभिनय, लेखन, दिग्दर्शना वरवीं प्रेक्षकांल्या काळजांत स्वता खातीर एक अज्रंवर कोनसो कोंरातला. ह्या कलाकारां मदीं टीटा पिट्रो हें एक मुखेल नांव. तागेल्या यत्नविरयत अभिनयान, विनोदी शैलीन प्रेक्षकांच्या काळजाचेर बरोच तेंप राज्य केलें.
टिटो माथियस एस्ताफानियो प्रेटोटिटा पिंटो हाचो जल्म 4 जानेर 1993 दिसा पोरणें गोंय वाठारांत ज़ालो. म्हालगडो तियात्रिस्ट अभिनेतो, गावपी आल्फ्रेड रोझ हांचो तो मुंबयंत शेजारी. भुरगेपणा सावन ताका अभिनय आनी संगीताची आवड आशिल्ली. थळाव्या तियात्र कला प्रकारान ताका मोनेळ घालो आनी तांणे ह्या मळार कारकीर्द तयार करपाचो संकल्प सोडलो.
टिटान ‘चिकोट पाकोट’ तियात्रा वरवीं 1949 वर्सा विनोदी कलाकार म्हूण माचयेर पावल दवरलें. सुरवातीच्या काळांत विंगड भुमिका साकारून आपली वळख निर्माण केली. ताच्या अभिनयाचो सैमीक दर्जो आनी परिणामकारक संवाद म्हणपाचे कळाशेन प्रेक्षकांलें लक्ष ओडून घेतलें. तांचें खाशेलपण म्हणल्यार खंयचीय भुमिका सहजतायेन करपाची तांक. हास्य भुमिका आसूं, खलनायक आसूं वा गंभीर समाजीक पात्र आसूं, दरेक भुमिकेक ताणें न्याय दिलो. ताचे तोंडा वयले भाव आनी विनोदी संवादाचो अचूक वेळ प्रेक्षकां मदीं हांसपाचीं ल्हारां निर्माण करतालीं, जाल्यार गंभीर खिणां वेळार तो तितलेच भावनेन व्यक्त जातालो.
विनोद हो ताच्या वावरांतलो एक मुखेल घटक. तो फकत हांसोवपाक न्हय; तातूंतल्यान समाजीक संदेश मेळटालो. सामान्य मनशाचे संघर्श, राजकी घडामोडी, समाजीक विसंगती, मनशाचे दोश हांचेर ताणें हळुवार शैलीन टिप्पणी केली. ताका लागून तांच्या विनोदान प्रेक्षकांली फकत मनरिजवण केली ना पूण तांकां चिंतपाकय तयार केले.
फामाद दिग्दर्शक मिंगेल रॉड हाणें दिग्दर्शीत केल्लो ‘दिस्ग्रास’ हो तियात्र टिटान तेरा फावटीं माचयेर केळयलो. ताचे उपरांत ताणें दिग्दर्शीत केल्ले ‘आतांची काजारां’ आनी ‘मोगाक लागून’ हे तियात्र गाजले. मोगाक लागुन तियात्रात ताणें रोफिन हाची वळख करुन दिली आनी तांतूंतलो हुला हूफ नाचाची लोक आजूनी याद काडटात. तेच प्रमाण सैतानाची ताळणी’, जातुंत फामाद फिल्मी नाचपी सुधास ठाकुर हाचो आस्पाव आशिल्लो, त्या तियात्रान नांव जोडलें.
हाचे भायर ‘पाय तुं चल घरा’ ची तोखणाय जाल्ली. ‘बोमोयची बायल’ आनी ‘व्होनयेक लागोन’ तियात्रांनी खरी नामना मेळ्ळी. उपरांत टिटान फाटी वळून पळोवंक ना. ताणें दिग्दर्शक सी. आल्वारीस, एम. बॉयर, जॅसिंटो वाज, जे. पी. सौझालीन, सायब रोचा, प्रेम कुमार, अल्फ्रेड रोझ, किड बॉक्सर, रेमी कोलासो, मिंगेल रॉड, रिको रॉड, ओफेलिया, बाब पीटर आनी हेर दिग्दर्शकां वांगडा मेलून कोंकणी माचयेची सेवा केली. ताणें अस्तुरेच्यो भूमिकाय रंगयिल्ल्यो. कांतरां रचपांत आनी गावपांत ताणें कळाशी दाखयली. तागेली एकोडी फामाद कांतारां ‘मोगान पोडोन, संताक कोरता रोझार, डोन्ट वरी बी हॅपी, गोवा आमचो गांव’ गाजलीं. तशीच डुएट रगडा पेटिस, पासपोर्ट ह्या कातांरातल्यान ताणें नांव जोडलें.
1961 वर्सा दिल्लींत टिटा तियात्र सादर करपी पयलो तियात्रीस्ट तशेंच मुंबयत उपनगरांत तियात्र खेळोवपाचे ताणें त्या काळांत धाडस केल्लें. ताचे तियात्र बेळगांवी, सावंतवाडी, कलकत्ता, पुणे हांगां सादर केल्ले. कोकणी तियात्र माची समृद्ध करपाक ताणें तियात्रीस्टांक मुंबय, पुणे, नासिक, अहमदाबाद भोंवडायले. ह्या वावराची आल्फ्रेड रोझान टिटा पिट्रोची माचयेर सांगांताक रावन तोखणाय केल्ली.
ताणें आमचें नोशीब, निर्मोण, बोगलांट, कोर्तुबाचो संवसार आनी गिरेस्तकाय ह्या सिनेमांत काम केलां. हिंदी फिल्म ‘लव्ह इन गोवा’तूय ताणें काम केलां. तीन कातारांच्यो रिटायर्ड तारवोटी, चिंता नाका खुशाल जा, आनी गोवा आमचो गांव. तशेंच गुन्यांवगारी कोण? ही व्हिडिओ सीडी टिटान काडल्या. तियात्राचें सादरिकरण भारतान जायते वाठारांत केल्ले खातीर कोंकणी माचयेचो ‘वास्को दा गामा’ म्हूण फामाद तियात्रीस्ट जॉन क्लारो हाणें ताका उपाधी दिल्ली.
एका मुलाखतींत ताणें आदल्यो यादी सांगल्यो, ‘एक फावट, सी आल्वारीस हाचो ‘ओर्राद गोंयकार’ तियात्र आबू धाबी शारांत थारायिल्लो. तियात्र सुरु जावपाचो आशिल्लो. थंय कोनशाक बशिल्ल्या टिटा बाबाक कोणें तरी उलो मारलो. टिटा बाब धांवत वतना काळखांत माचयेर आशिल्लो बुराक दिसुंक ना आनी तो भितर बरोच खोल पडलो. जंय काळोख आशिल्लो. टिटा बाबन आरड मारुंक सुरवात केली, पुण ती कोणाकुच आयकुंक आयली ना. तियात्र बेगीन सुरु करात म्हूण प्रेक्षक आड्डटाले. माचये वयल्या कोणें तरी ताचो आवाज आयकलो आनी ताका सोदुंक वतना तोवुय त्या बुराकांतल्यान पडलो. मागीर तिसरो जो तांकां सोदूंक वतालो तो त्याच बुराकांत घरसलो. उपरांत तांकां तिगांक वयर काडले. मार लागून तांच्यो घडयाळी फुटिल्ल्यो. उपरांत तियात्र रद्द करून चवकशी सुरु जाली. ते घडणुकेक लागून आयोजकांनी सगल्या तियात्रिस्ताक ब्रॅण्डेड घडयाळी भेटयल्यो.’
‘आल्फ्रेड रोझ हाचो ‘दोतोर आदोवगाद’ तियात्राचो प्रयोग रायचे इगर्जे लागीं चालू आशिल्लो. लाकडाचे माचये बदला लोखणाची माची उबी केल्ली. ते तेंपार विजेची वेवस्था नाशिल्ली देखून पेट्रोमॅक्स वापरताले. तियात्र चलतना एकटो पेट्रोमॅक्साक पंप मारतालो. चुकून पेट्रोमॅक्साचें केरोसीन भायर सरलें आनी ताका उजो लागुन माचयेर आशिल्ले कलाकारां फुड्यांत तो वचूंक लागलो. फुडें आशिल्लो बाब टीटा ओणोव घालुन उज्या पसून पयस गेलो. फाटल्यान आशिल्लो रिको रॉड बाबाच्या आंगार कीट पडली आनी तो हुलपूंक लगलो. इतल्यान प्रेक्षकां मदलो ॲरिस्टिडिस डायस तियात्रिस्ट मुखार सरलो आनी ताणें आपलें खोमिस रिको बाबाचेर उडयलें आनी हो उजो उणो केलो.’
टीटा बाबाक द गोंय रिव्यू, गुलाब, कोका कोला ग्रेट गोंय परफॉर्मर अॅवॉर्ड आनी दाल्गादो कोंकणी अकादेमी पुरस्कार मेळ्ळा. तियात्र माचयेक 125 वर्सां जाल्ले निमतान ताचो भोवमान केल्लो. फाटल्या 10 जुनाक बाब टिटा प्रेट्टो ह्या संवसाराक अंतरले.
टीटा पेट्रोच्या वावराक लागून तियात्र ह्या लोककला प्रकाराक नवे आयाम मेळ्ळे आनी गोंयची संस्कृताय घट जाली. गोंयच्या तियात्र संवसारांत टीटा पेट्रो हें नांव सदांच यादींत उरतलें.
——————-
सुदिन वि. कुर्डीकार.
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
