फुडले पिळगेच्या शिक्षणाचो फुडार….

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

शाळेंतल्या दरेका विद्यार्थ्या कडेन लॅपटॉप आसतलो. तातूंत ट्युटर आसता. दरेका विद्यार्थ्यांच्या गती प्रमाण आनी

अंदूं वर्सा सावन सुरू जावपी शाळांनी, पारंपरीक शिक्षक नाशिल्ल्या शाळांच्या युगांत आमचो संवसार प्रवेस करता म्हणल्यार कोणाकच अजाप जावपाचें ना.  अंदूं वर्सा सावन मॅसेच्युसेटसांतल्या बॉस्टनांत ‘आल्फा’ शाळा भुरग्यांच्या येवकाराक रावल्यात. ताचे आदीं  जनरेशन अल्फा आनी जनरेशन बीटा म्हणल्यार कितें हें आमी समजून घेवुया.

‘जनरेशन आल्फा’ (2020 – 2024) आनी ‘जनरेशन बीटा’ (2025 – 2039) हे नव्या शेंकड्यांतले डिजीटल आनी एआय आदारीत लोकसांख्यिकी गट. जनरेशन आल्फा तंत्रगिन्यानाच्या ( आयपॅड्स – ए आय) भोंवतणी वावर करतात. जाल्यार जनरेशन बीटा पुरायपणान कृत्रीम बुद्धीच्या (एआय) काळा भितर जल्माक येता. ह्या गटाचो तंत्रगिन्याना कडेन वेगळांव नजं असो संबंद आशिल्ल्यान तांकां  ‘डिजीटल नेटिव्ह’ अशेंय म्हणटात.

जनरेशन आल्फा काळ- 2010 त 2024 वा 2025 ह्या काळांत जल्मल्ली भुरगीं. पुरायपणान 21 व्या शेंकड्या भितर जल्मल्लीं, ही पयली पिळगी. स्मार्टफोन, आयपॅड, सोशल मिडियाच्या युगांत ते व्हड जाल्यात. ते  डिजीटल नेटिव्ह्स. जनरेशन बीटा म्हणल्यार 2025 ते 2039  ह्या काळांत जल्मल्ली वा जल्मुपी भुरगीं.  तीं एआय आनी प्रगत तंत्रगिन्यानाचो शेक आशिल्ल्या संवसारांत वाडत आसा. तांकां द एआय जनरेशन, द नेक्स्ट जनरेशन ऑफ नॉलेज सीकर्स म्हणू येता. तांचे शिक्षण फकत पाठ्यपुस्तकाचेर आदारून रावचे परस,  एआय आदारीत ऍप्लिकेशनां, व्हर्च्युअल रिअलिटी साधनां आनी स्मार्ट वर्गांतल्यान शिक्षण मेळटा वा मेळटलें. मनरिजवणेंत हीं भुरगीं रिअल – टायम ऑनलायन गॅमींग आनी परस्पर संवादात्मक सामुग्री ( देखीक- यू ट्यूब कीड्स) हाचे कडेन गुंथून उरतात. संवादांत आभासी आनी डिजीटल माध्यमांतल्यान ते एकामेकां कडेन जोडटात. आल्फा आनी बीटा हांचे मदीं सादारणपणान सहस्त्रकांतलीं ( मिलेनियल्स जेन व्हाय) भुरगीं आसतात. जाल्यार बीटा पिळगेंतलीं भुरगीं हीं झेड पिळगेंतलीं  ( जेन झॅड) भुरगीं आसतलीं. 

आतां मॅसेच्युसेटसांतल्या बॉस्टनांतल्या  विद्यालयान ‘आल्फा’ हें नांव मुद्दाम शाळेंच्या मुळाव्या विद्यार्थ्यांच्या लोकसंख्येचें प्रतिबिंबीत करपाक वेंचून काडलां,  जशें वयर सांगलां तें प्रमाण ही भुरगीं 2010 ते 2024, ह्या काळांत जल्मल्ल्यांत. जें जनरेशन आल्फा म्हणून वळखतात.

फुडारांत पयलेच खेपे शाळा वेवस्थेंत प्रवेश करपी हीं भुरगीं डिजीटल नदरेन जाणकार पिळगी म्हणून नामनेक पावतलीं.  तांकां उपरांत जनरेशन बीटा (2025 ते 2029 ह्या काळांत जल्मल्लीं) जे एआय दिसपट्ट्या कामां खातीर अविभाज्य आशिल्ल्या संवसारांत रावपाची अपेक्षा आसा.

अशे शाळेंत एक सादारण दीस कसो वतलो असो प्रस्न पडटा जाल्यार चीप केल्ली पॅन्सिल वा खोड रब्बर शेंणलो वा शिक्षकांची तापोवणी पडप आदीं  हें आतां विसरप योग्य थारतलें. शाळेंतल्या दरेका विद्यार्थ्या कडेन लॅपटॉप आसतलो. तातूंत ट्युटर आसता. दरेका विद्यार्थ्यांच्या गती प्रमाण आनी पांवड्या प्रमाण शिकप तयार केल्लें आसता. पारंपरीक शिक्षकांच्या सुवातेर ‘मार्गदर्शक’ (गायड्स) आसतात. ते सुचोवण्यो दिवचे परस विद्यार्थ्यांचे प्रगतीचेर नदर दवरतले.

बॉस्टनांतल्या कॅंब्रिज स्ट्रिटचेर शाळेचो पयलो फांटो बालवाडी (किंडरगार्टन) ते 8 वी मेरेनच्या 25 विद्यार्थ्यांच्या ल्हान पंगडान सुरू जातलो. फुडल्या वर्सा ही तांक 50 मेरेन वाडोवपाची येवजण आसा. शाळेची वर्सुकी फी 55 हजार डॉलर आसतली. बॉस्टन शाळा वेवस्थापन समिती आजून ह्या प्रस्तावाक औपचारीक मान्यताय दिवंक ना आनी कांय प्रस्नय उबे केल्यात. हे मॉडेल सादारण विद्यार्थ्यांच्यो गरजो प्रभावीपणान पुराय करता काय? अजापाची गजाल म्हणल्यार अशें जायते लोक मानतात.

ह्या मॉडेलाक ट्रम्प प्रशासनाचो खर तेंको आशिल्ल्यान समितीन हे कार्यावळीक मान्यताय दितली. शिक्षक नाशिल्ले हे शाळेंत भुरग्यांची नोंदणी करपाची इत्सा आशिल्ले पालक म्हणटात, ‘आल्फा मॉडेलाक लागून भुरग्यांक पारंपारीक संस्थांचे तुलने परस खूब नेटान अभ्यास पुराय करपाक मेळटा’. पालक हे सिस्टमीचें वर्णन सेल्फ-पेस्ड म्हूण करतात, जें भुरग्यांक तांच्या बौद्धीक पांवड्या प्रमाण शिकयतात.

भुरग्यांक वर्गांतल्या पुस्तकांचे लागीं आडनदर न्हय, तर स्वताच्या फाटल्या उत्कृश्ट कामगिरी आड सर्त करपाक प्रोत्साहन दिता. ताका सागून स्वताची दिका आनी लवचीकपणा सारकिल्ले वास्तव जिणेंतलें गूण मेळटात असो दावो समर्थकांनी केला. जिणेची कुशळताय विकसीत जाता. हे नवे चौकटींत शिक्षक वा एआय दरेका विद्यार्थ्याचे गरजे प्रमाण कस्टनायज केल्लो आसता. ही प्रणाली अश्या मुळाव्या धारणेक आव्हान दिता. जंय शिकपा खातीर मनीस शिक्षकांची गरज आसता. ताचे बदला असोय विचार आसा, विद्यार्थीं स्वताचे शिक्षणीक प्रवासांत  सक्रिय फुडारी (प्रोएक्टीव लीडर) जावंक शकतात अशी कल्पना आसा. 

विद्यार्थी गणीत, विज्ञान, आनी समाजीक अभ्यासा खातीर खाशेले सॉफ्टवॅर वापरतात. जाल्यार वर्गात शिकतना गायड्सांची पारंपरीक शिक्षणीक पात्रतायेची गरज नासता. ही अपरंपरागत पद्दत आसून लेगीत शाळा राज्य अभ्यासक्रमाच्या (स्कूल करिकुलम फ्रैमवर्क) चवकटेक पाळो दिता. आनी गरज पडल्यार वैयक्तीक विद्यार्थ्यांच्यो गरजो भागोवपाक खातीर वाचन तज्ञ अशे खाशेले कर्मचारी कामाक घेतात. घडये हे पद्दतीचें सगळ्यांत खाशेलें आंग म्हणल्यार एआय दरेका विद्यार्थ्यांक वैयक्तीक रितीन कशे आव्हान दिता. आतां पुराय वर्ग एकाच वेळार एकाच असायनमेंटाक झगडना. विद्यार्थ्यां मदीं अभ्यास पयलींच सोंपोवपाची सर्त वा गडबड आसना. ताचे बदला, सॉफ्टवॅर दरेका युजराक ताका गरजे वेळार अनुकूल जाता.

जायते पालक जरी स्क्रीनीचो टायम  वाडोपाचे विशीं हुस्को उक्तायतात तरीय  सोशल मिडीयाचो वापर आनी देखरेखी खाला, उत्पादक शाळेंतल्या कामां मदल्या भेदाचेर ते चड करून समाधानी आसतात.

शाळा प्रशासन दावो करता, एआय विद्यार्थ्यांक फकत दोन वरां भितर पुराय दीस शिक्षणीक काम पुराय करपाक मेळटा, जाका लागून दिसाचो मुखेल भाग शारिरीक शिक्षण आनी हेर कार्यावळी खातीर वेळ वांचता. बऱ्या तेंपाचे परिणाम कुशीक दवरल्यार शाळेंतलें नवें युग आयलां हें स्पश्ट जाता.

खरो मुद्दो म्हणल्यार आमी स्वताक अश्या जिविता खातीर तयार रावंक जाय. जंय तंज्ञगिन्याची मुखेल भुमिका मनशाच्या अणभवा परस चड  आसतली. निमाणें स्तंभलेखक एन रघुनामनाचीं उतरां खरी जातली – “आमची पारंपरीक रचणूक बदलत वता तेन्ना कुटुंबांतली शिक्षण वेवस्था हो पयलो खांबो, जो पुरायपणान बदलपाचो आसा. ताका आमी फुडो करूंक जाय.”

 विशाल सिनाय खांडेपारकार

8080622370