प्रगतशील भारत देश फुडें वता काय फाटीं उरता?

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

सरकाराच्यो हे विशीं जायत्यो येवजण्यो आसात पूण त्यो फक्त कागदार आसात. चडश्या येवजण्यांनी ‘पेपरवर्क’ इतलो आसता, की ती येवजणूच नाका दिसता.

भारत देश स्वतंत्र्या आदीं खुबूच फाटीं आशिल्लो. फाटीं म्हणल्यार लोकांक प्रगत जावपाची संदूच नाशिल्ली. पारतंत्र्यांत विकास फक्त कांय भारतीयांचो जातालो आनी ते आपणा बराबर आसात तांचो वा आपणा सकयल आसात तांचो विकास करूंक तयारूच नाशिल्ले. म्हणून भारताचो विकास फाटीं पडलो. पारतंत्र्यांत भारतीयांनी भारतीयांक वयर काडिल्ले जाल्यार चित्रूच वेगळें पळेवंक मेळटलें आशिल्लें. हीच गजाल स्वतंत्र्या उपरांत लावून पळोवया. आतां भारतीय भारतीयांचेर राज चलयतात, तर हे भारतीय सगल्यांक वयर सरपाची एक सारकी संद दितात? आदींच उच्चवर्गीय सत्ता आनी प्रगती क्षेत्र आपल्या हातांत घेवन आसात. सकयलो मनीस सत्तेंत आयिल्लो तांकां कसोच नाका. मागीर एकवटीत प्रगती जावपाचो प्रस्नूच येना. गरीब गरीब जायत वता आनी गिरेस्त गिरेस्त जायत वता. समाजाचें संतुलन उरना, सत्तेचें संतुलन उरना आनी नितिशास्त्राची दिशा सारकी थारना. फाटल्या धा-बारा वर्सांत हेंच पळोवंक मेळ्ळां. हांगा सरकाराक दोश दिवन उपकारचें ना, आमी कितले सक्षम आसात हो दोश सोदून काडचो पडटलो. आमचो रुपया दिसान दीस घसरत वता, ताची घसरणी आडावंक आमी खंय कमी पडटात ताचेर नियाळ करून उपाय घेवंक तयार जावचें पडटलें. तेन्नाच घडये आमची अर्थीक स्तिथी सुदारतली.
अशें म्हणटना, भारता मुखार आशिल्लीं मुखेल अर्थीक आव्हानां कशीं आसात तांचेर भासाभास जावंक जाय. भारताक सतायता ती बेकारी, उत्पन्नांतली खर असमानताय, शेतकी संकश्ट आनी मुळाव्या साधनसुविधांची व्हड प्रमाणांत तूट. सरकाराच्यो हे विशीं जायत्यो येवजण्यो आसात पूण त्यो फक्त कागदार आसात. चडश्या येवजण्यांनी ‘पेपरवर्क’ इतलो आसता, की ती येवजणूच नाका दिसता. सादी गजाल बेकारीची घेतली जाल्यार, ज्यो मुलाखती जातात, त्यो जायते फावटीं दोळ्यांक पानां पुसपा खातीर जातात. कांय दीस आदीं कोण तरी सांगतालो, आपूण स्पर्धात्मक परिक्षेंत सातव्या नंबराचेर आसलों, पूण आपणा फाटल्यान आशिल्ले कितलेशेच जण नोकरेक रुजू जाले. कोणाच्या वशिल्याचेर नोकरी दिताले ती गजाल वेगळी, स्पर्धात्मक परिक्षेंत अव्वल नंबरांत पास जावनूय नोकरी मेळना जाल्यार आमचे वेवस्थेंतूच खंय तरी तूट आसा हें स्पश्ट जाता. तांतुंतूच गरिबांक नोकरी दिवपाचो प्रस्न. आमची प्रजा वाडत आसा आनी तांकां फावो तशी न्हय जाल्यार गरजे पुरती तरी नोकरी नासतना तांचें राहणीमान खालावत वता. ताका लागून भारताचे अर्थवेवस्थेचेर ताण येता. भारत देश म्हळ्यार संवसारांतली एक नेटान वाडपी अर्थवेवस्थेंतली एक आसून लेगीत संरचनात्मक प्रस्न समतोल वाडीक आडमेळीं हाडीत रावतात.
बेकारी आनी कमी रोजगार जीडीपींत नेटान वाड जाली तरी भारत “वाडीव बेकारी” सारक्या प्रस्नाक फुडो करीत आसा. कामगार बाजारपेठेंत क्षमते प्रमाणें कमी काम मेळिल्ल्यान, अनौपचारीक क्षेत्राचेर चड भर आनी व्हड प्रमाणांत वाडिल्ली तरणाट्या कामदारांची संख्या तशीच आर्विल्ल्या उद्देग धंद्यांच्या गरजां मदीं गंभीर कुशळटायेचो बेजोडपण सारक्या प्रस्नांक फुडो करचो पडटा. तेद्या वेळार सरकारी यंत्रणां भौसा वटेन उबी रावनात आनी सामान्य लोकाक अर्थीक अडचणींचो त्रास सोंसचो पडटा. गरिबी आनी उत्पन्नाचे असमानतायेक लागून लोकसंख्येचेर परिणाम जाता. होच म्हत्वाचो भाग गरिबी रेशे सकयल उरला आनी तो नेटान तेच दिशेन वचत आसा. अती-गिरेस्त आनी उण्या उत्पन्नांच्या लोकां मदीं गिरेस्तकायेचो बरोच फरक उरला. कित्याक आमची उत्पन्न शक्ती एकेच वटेन गेल्ली आसा. सरकारा कडेन जो कोण बरो आसा, ताकाच कंत्राट आनी चड सवलती मेळटात. हेर लोक उदकाक पादिशेर जातात. ही विसंगती एकंदर घरगुती वापराचेर मर्यादा घालता आनी समाजीक गतिशीलतायेक आडमेळीं हाडटा. म्हणून भारताच्या विकासाचेर बडी पडटा.
देशाच्या विकासांत गोंयच्या शेतकारांची काणी जोडुया. गोंय मुक्ती वेळार गोंयचो वाठार हिरवोगार आशिल्लो, ल्हान-ल्हान रस्ते, रस्त्या कुशीक झाडां, वचत थंय शेतजमीन आनी शेतकार. गोंय मुक्तीच्या साठ वर्सां उपरांत, ही हरयाळी अर्द्यान काबार जाल्या. शेतांतल्यान व्हडले-व्हडले रस्ते पासार जाल्यात, धा मिटरांचो रस्तो करूंक साठ मिटर शेत इबाडलां, शेतां पुरोवन तांतूंत काँक्रिटाच्यो बिल्डिंगाे उब्यो केल्यात. घाण उदक सोडून शेतां पाड करून उडयल्यांत आनी पुलांच्या नांवान शेतांनी फातराळ माती उडयल्या. ही येद्याशा राज्याची काणी जाल्यार हेर राज्यांनी हाचे परस वेगळी काणी ना. ही आमची उदरगत काय परागती? अशें म्हणटात शेतकी क्षेत्रांत कामदारांचो सगल्यांत चड वांटो आसता पूण हालींच्या तेंपार उत्पादन उणें जावंक लागलां, जमनीचे कुडके जावंक लागल्यात आनी शेतकी वेव्हार चडसो पावसाचेर आदारून आशिल्ल्यान शेतकाराक त्रास जातात. ह्याच वर्सा पळेयात, जून अर्दो जावन गेलो तरी पावस ना. गोंयांत शेतां रोवूंक सुरू जाल्यांत आनी शेतांत उदक सांठलें ना जाल्यार शेतकारान शेतांत कसो हात घालपाचो? तातूंत हवामान बदलाची असुरक्षीतताय आनी बाजारांतल्या अस्थीरदरांक लागून गांवगिऱ्या शेतकारांच्यो अडचणी चड वाडटात. अश्यांतल्यान देश मुखार वतलो?
केंद्र सरकारान जावं राज्य सरकारान, पयलीं मुळाव्या साधन सुविधांचो उणाव खंय आसा तें सोदून काडपाची गरज आसा. राष्ट्रीय म्हामार्ग आनी विमानतळांचेर आक्रमक सरकारी भांडवल खर्च जालो तरी पयसुल्ल्या प्रदेशांतल्या ग्रामीण वाठाराची शाराक जोडणी, वीज वितरण, नितळसाण, डिजिटल नेटवर्क ह्या सारक्या मुळाव्या गजालींनी व्हड प्रमाणांत तूट उरल्या. चलन वाड नियंत्रणा वांगडा अर्थीक वाड समतोल दवरप हें एक सासणाचें आव्हान उरलां. अन्न आनी संवसारीक इंधनाच्या दरांत उतार-चडाव येवन जिणेचो खर्च सेगीत वाडटा, जाका लागून घरगुती अर्थसंकल्प बिगडटा. मागीर उदरगत कोण करतलो? भारतांत येवपी ल्हान उद्देग थारपा खातीर ज्यो सवलती जाय, तांची सरकारान पुरवण करूंक जाय. व्हडल्या-व्हडल्या धंद्याकूच पळेले जाल्यार ल्हान धंदे तोंडूच वयर काडूंक पावचे नात. देखून ही जबाबदारी नागरिकांची काय सरकाराची, हाचेर गंभिरतायेन विचार करचो पडटलो. ना जाल्यार आमी फुडें वतात काय फाटीं उरतात तेंच सोदूंक वेळ घालयतले.

विन्सी क्वाद्रूस
9822587498