भांगरभूंय | प्रतिनिधी
थंडगार वारें सुट्टा, मदींच दमट जाता आनी आमचें मन नकळत पावसाच्या आगमना खातीर सामकें तयार जाता.
मे म्हयनो सोंपत आयलो की सैमांत वेगवेगळे बदल नजरेक पडटात. काळीं- निळीं कुपां मळबांत दाटूंक लागतात, थंडगार वारें सुट्टा, मदींच दमट जाता आनी आमचें मन नकळत पावसाच्या आगमना खातीर सामकें तयार जाता. आतां दोन दिसांनी पावस येवपाचो जालो.
आमच्या पूर्वजां खातीर पावसाळो म्हणल्यार फक्त एक ऋतू नासलो, तर घराघरांनी सुरू जावपी तयारी, एकजूटपणा आनी शिस्तबद्ध जिवनशैलीचो एक म्हत्वाचो वांटो आशिल्लो. पावसाच्या आदीं दर एका घरांत एक वेगळीच धांवपळ आसताली. त्या काळांत घरांत मनशांय चड आशिल्लीं. एकत्र कुटुंब पद्धत आशिल्ल्यान, जण एकलो गिमाच्या कडक वतांत सुकी मिरसांग, भिण्णांचीं सोलां आनी आमटाण बरे तरेन सुकयताले. गरम मसालो करपाक मिरसांगो आनी सुकी कोथमीर वतांत सुकोवन, मागीर ते दोनूय जिनस लवंग- मिरयां वांगडा भाजून घरच्या घरा खलबत्त्यान कुटून गरम मसालो तयार करताले.
घराच्या आंगणांत वा माटवाचेर धवी चादर, ताडपत्री वा प्लास्टिक घालून कुर्ड्यो, पापड, लोणचीं, साबुदाणो सांडगे, कणगांचें घोंस आनी चवरां सुकयताले. पणसाचीं आनी आंब्याचीं साटां तशेंच ओटाचीं सोलां (अंतोर्ची) बरीं कडकडीत सुकयताले. खोबरेल तेल आनी तिळाचें तेल घराच घाण्यार काडटाले. सुके खारे बांगडे, वेल्ली, सुकीं सुंगटां आनी गालमो सुकोवन दवरताले. सगले जिनस बरे सुकतकच ते हवाबंद डब्यांनी, बुयांवांनी वा मातयेच्या माठांनी भरून दवरताले. कड्डणां, तांदूळ, मूग, मटकी, गंव आनी दाळी हांची सांठवण करताले. गावठी कांद्याच्यो मोवळ्यो करून चुली वयर बांदताले. घरा केल्ले पापड, लोणचीं, खळांतल्या मिरसांगांची आनी मसाल्याचो रोस, तशेंच कुंवाळ्याच्यो वडयो हांकां खूब म्हत्व आशिल्लें. घरचे सगले मोटे रुचीन हे सगले जिनस पावसाच्या दिसांनी खाताले.
आज परिस्थिती बदल्ल्या. शारांतले फ्लॅट, बंगल्यांतली संस्कृती आनी धकाधकीचे जिणेक लागून वेळाच्या उणावा खातीर हे सगळे जिनस, मसाले, पापड, लोणचीं आनी सांडगे करपाचें प्रमाण सामकेंच उणें जालां. सगळीं चड करून नोकरधारी जाल्ल्यान कोणाकूच फुरसत मेळना.
सगळ्यो जिणेंगरजेच्यो वस्तू आतां बाजारांतल्यान विकत हाडटात. ऑनलायन डिलिव्हरी सुरू जाल्या. सगळें जेवण- खाण, पॅक- पार्सल घराच्या दारांत येवन पावता. पापड, लोणचीं, सांडगे आतां ऑनलायन मेळटात. ‘पैसा फेको, तमाशा देखो’ हें चित्र नजरेक पडटा. आदीं वतांत वावुरपी बायलोय आतां आंगणांत नजरेक पडनात.
पावस लागीं आयलो काय घराचे नळे परतुवप, सत्री, रेनकोट आनी गमबुट हांची तयारी चड नजरेक पडटा. बाकी सगळें आतां इतिहासांत जमा जालां. पावस केन्ना धडक मारत हाचो नेम नासता, देखून मळब दाटून येता तेन्ना लोक घरा मुखा वयल्यो खळयो नितळ करतात. दाराक आनी जळमळांक ‘कापेती’, मल्लां बांदतात. घरा लागीं झाडां मोठीं आसल्यार वादळा- वाऱ्यान तीं पडून जिवीत हानी जावंची न्हय म्हणून पयलींच तांच्यो खांद्यो मारून खबरदारी घेतात.
आजकाल जायते लोक पुरुमेंताच्या बाजाराक वचून नव्यो वस्तू, पाटले घेतात. थंय दर मोलावन प्लास्टिक पॅक केल्लीं कड्डणां, लोणचीं, पापड, खारें नुस्तें आनी ओटाचीं सोलां विकत घेतात. आतां तर पुरुंमेंताचो बाजार सगळ्याच गांवांनी भरूंक लागला. आपल्या पसंतीचें सगलें एकेच सुवातेर मेळटा, देखून हांगा- थंय भोंवपाची गरज पडना.
खरेच, आयची अस्तुरी धन्य आसा! रगड्यार वाटप, दाळ दळप आनी मसाले कुटप तिच्या नशिबांतल्यान उणें जाल्लें आसा. घाम गाळचो पडना, आतां आरामुच आराम जाला!
– सिद्धी तिळवे
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
