भांगरभूंय | प्रतिनिधी
थंडेच्या तेंपार फांतोडेर किण्ण काळखांत ओंवळीच्या मुळांत धव्याच ओंवळांची रास पळयतकच मळबांतले चान्नें धर्तरेर अवतरलां काय कितें असो भास जाता. ओंवळां मंद परमळपी सुंदर फुलां. सैमान मनीसजातीक दिल्ली सोबीत भेट.
गोंयच्या गावगिऱ्या तशेच रानटी वांठारांत ओंवळीचीं झाडां सांपडटात. ताचीं फुलां नक्षत्रा वरवीं माणकुलीं. ह्या फुलांचो वास काळजाक धादोसकाय दिता. ह्या फुलांचो आकार ल्हान पूण पळोवंक सोबीत दिसतात. ल्हान आसलें तरी हें फूल अखंड आसता. ताका बारीक कातोंवन नक्षीकाम केल्यावरी मदीं आनी देगेन कातरे आसतात. ओंवळां धव्या वा हळदुव्या कोराचीं मेळटात. केळीच्यो वावळ्यो घेवन ओंवळां गुत्तात. हे माळेक ओंवळां वळेसर म्हणटात. चलयो, बायलां हे वळेसर माळटात, तशेंच हे देवांक भेटयतात.
ओंवळां स ते सात म्हयने फुलतात. हीं फुला वा ताच्यो माळो सुकोवन दवरतात. सुकिल्ल्या ओंवळाक लेगीत बरो वास येता. लग्नाक ओंवळांचो दागिनो म्हण वापर जाता. सव्यार व्हंकल- न्हंवरो एकमेकांक ओंवळां हार घालपाची पद्दत आसा. तशेंच कांय कडेन रीत आसा, आंकवार चलयो ओंवळांचें उशें करून लग्ना दिसा आपल्या घोवाक भेटयतात. फामाद फुलापैकी ओंवळान मात आपली एक वेगळी वळख निर्माण केल्या, हाचें घडये हें एक कारण ओंवळाचें म्हत्व वाडोवपी. दुसरी गजाल म्हळ्यार ताका आशिल्ले आयुर्वेदीक फायदे. जितलें तें सुंदर तितलेंच गुणकारी. ओंवळाचें फूल आपल्या नाजूक रूपा वांगडाच आपल्या गुणांक लागून वखदी मळार खूब म्हत्वाचें थारता.
दोळे आयले जाल्यार सुकलेल्या ओंवळांचें उदक करून लायल्यार दोळ्यांची जळजळ थांबता. कोकणांत जोर आयल्यार ह्या फुलांचो अर्क काडून पियेवपाक दितात. फुलांची ताशीर थंड आसल्यान तें वखदी आसता.
फक्त फूल न्हय तर ओंवळीच्या झाडाचे सालीक सुगंधी वास येता देखून ताचो दंतमंजन करपाक उपेग करतात. ओंवळीच्या झाडाक गच्च पाचवी पानां आसतात. कितलींशीच तरेकवार सवणी, चानयो, पाके ह्या झाडार दिश्टी पडटात. ओंवळांचें झाड म्हळ्यार तांचें घर. खास करून कोगूळ ओंवळीचेर चड दिश्टी पडटा. तिका ओंवळीक जाता तें फळ खावंक आवडटा. लागसल्ल्या वांठारांत रावपी लोकांक कोगूळगान अणभवपाचें सूख भोगता. गोंयांत खुबश्या जाग्यार ओंवळी मुळांत सातेरीची वा देव देवतेची ल्हान घुमठी वा शीळा सापडटा.
कोकण आनी गोंयच्या वांठारांत देवराई ओंवळाच्या झाडाक खूब मान आसा. जायत्या वांठारांत ओंवळाचें झाड हें थळाव्या देवाचें वा ग्रामदेवतेचें स्थान मानतात. ह्या झाडाची सावळी थंड आसता. हाका लागून पर्यावरणाचें रक्षण जाता आनी हे ‘नैसर्गिक वांठार’ तिगून उरतात. ओंवळ फकत वखदी न्हय, तर आपल्या वारशाचो एक व्हड वांटो आसा. सैमान रचिल्लें हे झाड मनशा, जनावरां, सवण्याक आपलेंशें करता. वाडड्या शहरीकरणाक लागून अशीं व्हडलीं रुखां मारून उडोवपाचे प्रसंग वाडल्यात. पूण हें एक झाड साबार जिवांचें घर, सुगंधी ओंवळां फुलकारांचे कमायेचें साधन, तशेंच बायलां खातीर सैमान दिल्लो अलंकार. फुलां वेंचप, तीं अचळय गुंतप, माळप हे छंद बाळगितना ही सैमीक भेट म्हण जाणविकाय आसप गरजेचें.
संयुक्ता रेडकार
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
