भांगरभूंय | प्रतिनिधी
तुमकां ताची ओड आसूंक जाय, तुमचें चारित्र्य नितळ आसूंक जाय आनी देशाची सेवा करपाची तळमळ आसूंक जाय.
खूब जाणां खातीर कारकीर्द म्हणल्यार कचेरीचो वेळ आनी म्हयन्याचो पगार म्हत्वाचो आसता. पूण लेफ्टनंट चंदन कामत (निवृत्त) हांचे खातीर भारतीय नौदलांतलो काळ फकत एक नोकरी नाशिल्ली, तें एक ध्येय आशिल्लें. श्री. कामत हांणी दर्यादेगेर गेल्ल्या आपल्या भुरगेपणा सावन ते IPKF मोहिमे वेळार दर्यांत केल्ले राखणे मेरेनचो प्रवास आनी जहाज बांदणीच्या मळार भारताच्या दर्यावर्दी बळाक तांणी दिल्ल्या योगदाना विशीं म्हायती दिली.
सेवेचें दायज
दर्यादेगेर वाडिल्ल्या कोणाकय दर्याची ओड आसlताच, पूण लेफ्टनंट कामत हांचो मार्ग तांच्या घराण्यांतल्या देशभक्तीच्या दायजान तयार जाल्लो. तांचे आजो, रामचंद्र भिकू वारिक हे एक समर्पित स्वातंत्र्यसैनिक आशिल्ले. जांणी गोंयच्या मुक्तिसंग्रामात मोलाचें योगदान दिलां. तांचे कडल्यान तांकां भुरगेपणांत प्रेरणा मेळ्ळी.
गणवेशाची ही परंपरा तांच्या मामा कडल्यान फुडें चालू उरली: विश्वनाथ वारिक, जे हवाई दलांत पायलट ऑफिसर म्हूण नियुक्त जाले आनी उपरांत पुलीस उपअधीक्षक म्हूण वावुरले. कमांडर शरद वारिक, जांणी नौदलाच्या पाणबुडी विभागाच्या इंजिनीयरिंग फांट्यांत सेवा दिली. हांच्या आदर्शाक लागून आनी “नौदलांत भरती जायात, संवसार पळयात” हे ओळीन प्रभावित जावन लेफ्टनंट कामत हांणी दर्याची ओड धरली.
यशाचो मार्ग
नौदलांत प्रवेश करपाचो लेफ्टनंट कामत हांचो प्रवास चिकाटीचो आशिल्लो. खबरांपत्रां आनी रेडिओचेर विसंबून रावपी पिळगेचे ते आशिल्ल्यान, तांणी दिसाळ्यांतली जायरात वाचून सर्व्हिसेस सिलेक्शन बोर्डा (SSB) खातीर अर्ज केलो. खाजगी कंपनीची मुलाखत आनी सुरवेक वैजकी कारणाक लागून जाल्ली न्हयकारणी हाका लागून तांचो मार्ग कठीण जाल्लो. पूण कुटुंबांतल्या शिस्तीक लागून तांणी आपलें लक्ष विचलीत जावंक दिलें ना. दोन म्हयन्या उपरांत तांकां वैजकी चांचणे खातीर परतून आपोवणें आयलें आनी निमाणें प्रशिक्षणाचो मार्ग मेळ्ळो.
“बुन्यादी प्रशिक्षण ही एक बरी सुरवात आशिल्ली,” अशें ते सांगतात. “आमी मांडवी न्हंयेंत व्हडीं ओडपाचें (boat pulling) प्रशिक्षण घेतलें आनी सावयवेऱ्यां कॅम्प केले. तो काळ खुबूच कश्टाचो आशिल्लो, पूण ताका लागून अभिमान तयार जालो.”
दर्यांतली जीण आनी झुजाचो अणभव
नौदलांत नियुक्त जाले उपरांत लेफ्टनंट कामत हांणी वेगवेगळ्या बोटींचेर काम केलें. हातूंत आयएनएस दीपक ह्या टँकर जहाजाचो आस्पाव आशिल्लो, ज्या वरवीं तांणी आयएनएस विक्रांत आनी आयएनएस विराट सारक्या विमानवाहू बोटींक इंधन पुरवण केली.
पूण तांचो सगळ्यांत कठीण अणभव 1990 च्या दशकांत श्रीलंकेतल्या IPKF (Operation Pawan) मोहिमे वेळार आयलो. पाल्कच्या दर्याधुनींत राखण करतना, नौदला मुखार ‘सुसायड स्पीडबोट’ (आत्मघाती वेगवान बोटी) हांचें एक व्हड संकट आशिल्लें.
“रातच्या वेळार आमी दोळे उक्ते दवरून राखण करताले,” ते सांगतात. “एलटीटीई (LTTE) बंडखोर बोटींनी स्फोटकां भरून आमच्या बोटींचेर धडक मारपाचा प्रयत्न करताले. मशीन गन घेवन आमी सदांच तयार आसताले— तीच आमची निमाणी राखण आशिल्ली. ती परिस्थिती झुजा सारकीच रोमांचक आनी तितलीच धोक्याची आशिल्ली.”
दर्याचें बळ
दर्याचें बळ कितलें म्हत्वाचें तें लेफ्टनंट कामत सांगतात. जगांतलो 80 टक्क्यां वयर वेपार दर्या मार्गांतल्यान जाता, देखून “ज्या कोणाचो दर्याचेर ताबो आसता, ताचोच आर्थिक आनी राजकी हालचालींचेर शेक आसता,” अशें ते मानतात. ते आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या वापराचेय पुरस्कर्ते आसात. नौदलांत संगणकाची सुरवात जाल्ल्या काळा सावन ते आयच्या आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) च्या काळा मेरेनचो बदल तांणी पळयला. भारतांत तयार जाल्ली ‘निलगिरी’ श्रेणीतलीं फ्रिगेट्स (Frigates) हें भारताच्या स्वदेशी तंत्रज्ञानाचें एक व्हड उदाहरण आसा अशें ते सांगतात.
निवृत्ती उपरांतचो वावर
1990 च्या दशकाच्या शेवटाक निवृत्त जाले तरी लेफ्टनंट कामत दर्या सावन केन्नाच पयस गेले नात. ते जहाज बांदणी उद्देगांत भितर सरले. भारताच्या पयल्या अणुइंधन चलित पाणबुडीच्या (Nuclear Submarine) बांदणेंत आनी हेर जायत्या नौदलाच्या बोटींच्या निर्मणेंत तांचो वाटा आसा. आयज ते ‘धेंपो ग्रुपां’त संचालक म्हूण गोंय आनी गुजरातेंतल्या बोट बांदणी वावराचें फुडारपण करतात.
नवे पिळगेक संदेश
नौदलांत येवपाक सोदपी तरणाट्यां खातीर लेफ्टनंट कामत एक मोलाचो संदेश दितात:
“जर तुमकां फकत कारकीर्द घडोवपाची आसा, जाल्यार नौदलांत येवं नाकात. नौदल ही एक जिणेंशैली. तुमकां ताची ओड आसूंक जाय, तुमचें चारित्र्य नितळ आसूंक जाय आनी देशाची सेवा करपाची तळमळ आसूंक जाय.”
लेफ्टनंट कामत हांच्या मतान, ‘नौदल कुटुंबांत तयार जाल्लीं नातीं हेर खंयच्याय नात्या परस घट आसात. शिस्त, त्याग आनी ‘आमच्या जागरणाक लागून देश सुखान न्हिदता’ हो अभिमान, हातूंतच तांच्या जिविताचें सार आसा.
सलाम फौजी
जॉन आगियार
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.