दिग्दर्शन लेगीत म्हत्वाचें करियर

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

व्यक्तीगत नदरेन पळयल्यार म्हाका ताची नाटकांतली वा सिनेमांतली भुमिका आवडटाच, पूण त्या भायर ताचें नाटकाचें दिग्दर्शन लेगीत उंचेल्या दर्ज्याचें आसता. दिग्दर्शन म्हणल्यार शिकोवप; आपल्या लागीं आशिल्लें गिन्यान दुसऱ्याक दिवप. पूण सगळ्यांकूच शिकोवपाक जमता अशें ना. साद्या उतरांनी सांगपाचें जाल्यार, दिग्दर्शन म्हणल्यार कपड्यांक फेर्र मारपा सारकें. दरेका कलाकारा भितरली शक्त वळखून जर ताका काम दिलें, तर ताचें भांगर जाता; ना जाल्यार तोच कलाकार ते भुमिकेचें भंगार करून सोडटा.
हांव आयज अशा एका दिग्दर्शका विशीं सांगता, जाका नवे- नवे कलाकार घडोवपांत व्हड खोस भोगता. वाचिक अभिनयाचेर ताचो चड भर आसता. आवाजाची पट्टी सारकी दवरून संवाद प्रेक्षकां मेरेन पावोवप, हें कलाकाराचें पयलें काम अशें तो मानता. वयाच्या विसाव्या वर्सा सावन तो हौशी, सर्तींतलीं, निम- वेवसायीक, संगीत, पौराणिक, ऐतिहासिक, बालनाट्य आनी बायलांचीं नाटका अशा विंगड-विंगड प्रकारच्या नाटकांचें दिग्दर्शन करीत आयला.
“तुजो नाट्य दिग्दर्शनाच्या मळा वयलो हो वावर लोका मेरेन पावपाक जाय,” असो आग्रो हांवें ताचे कडेन धरलो. तेन्ना तो म्हाका म्हणालो, “सध्या हांव नाट्य निर्मितींत थोडो व्यस्त आसा, पूण वेळ मेळटा तसो हांव तुमचे कडेन संपर्क करता.” ताणें म्हाका उतर दिलें. कला क्षेत्रात नव्यान पावल घालपी कलाकारांक मार्गदर्शन करपाक ताका चड आवडटा. नाटकाच्या आनी सिनेमाच्या मोगा खातीर तो नवे पिळगेक दिग्दर्शन आनी मार्गदर्शन करता, हें आयकून म्हाका खूब बरें दिसलें आनी मनाक धादोसकाय मेळळी.
हालींच ताका, कौमुदी सम्राज्ञी मराठे हिचे यादीन, ‘सांब सदाशिव संस्था’ (ओशेलबाग) हांणी कला आणि संस्कृती खात्याच्या जोडपालवान आयोजित केल्ले, गोंय पांवड्या वयले संगीत नाटक सर्तींत, सं. मानापमान ह्या नाटकाच्या दिग्दर्शना खातीर दुसरें इनाम फावो जालां. हय, हांव फोंडेंचे नामनेचे दिग्दर्शक नितीन कोलवेकार हांचे विशीं सांगता. ल्हान पिरायेचेर दिग्दर्शन करपाक लागिल्ल्या नितीनान आतां मेरेन वट्ट 90 परस चड नाटकांचें दिग्दर्शन केलां.
ताणें दिग्दर्शित केल्लें आनी कलाचेतना संस्थेन सादर केल्लें, निम-वेवसायीक पांवड्या वयलें “मणी मणी चिंतामणी” हें नाटक सुमार 12- 15 वर्सां पयलीं खूब गाजिल्लें. त्या वर्सा ह्या नाटकाचे 135 प्रयोग जाल्ले. गोंय भरांतल्या जायत्या गांवां सावन ताका दिग्दर्शना खातीर आपोवणीं येतात, पूण तो चड करून फोंड्या वाठारांतल्या गांवांनीच नाटकां घेता. नोकरी, दिग्दर्शन आनी तातूंत चड प्रवास केल्यार खूब तकालस जाता, अशें ताचें म्हणणें.
“शाळेंतल्या भुरग्यां मदीं एक वेगळीच उमेद आसता आनी तांची पाटी कोरी आसता. देखून अशा विद्यार्थ्यांक तयार करपाक आनी तांकां दिग्दर्शन करपाक बरें पडटा,” अशें तो मानता. भुरग्यांचे उच्चार पयलीं सारके करून घेवचे पडटात. त्या उपरांत माचयेर कसो उबो रावप, हावभाव, पॉज आनी समयसूचकता कशी वापरप, अश्यो जायत्यो गजाली शिकोवपाक मेळटात. ते भायर, आजच्या काळांत नाटकांत आधुनिक तंत्रज्ञानाचा उपेग गरजेचो जाल्ल्यान, दिग्दर्शकाक ताचेरुय लक्ष दवरचें पडटा. खरें म्हणल्यार, एका दिग्दर्शकान पयलीं संहिता नीट वाचून ताचो अभ्यास करूंक जाय. स्वताची टिप्पणां काडून आपले कल्पनेन तें नाटक उबें करूंक जाय. भुरग्यांक बरी संहिता वाचपाची संवय जितली बेगीन लायत तितली बरी. ताणीं बरीं बरीं नाटकांचें वाचूंक जाय.
सगळेच जाण फुडें वचून नाटकांत काम करतले अशें ना, पूण एक गजाल खरी की नाटकाच्या उपेगांतल्यान मनशाचें व्यक्तिमत्त्व सुदरपाक व्हड मदत जाता. भुरग्यांक हें रोखडेंच कळचें ना, तरी पूण तांणी आतां गोंयांत जात्रांनी जीं नाटकां जातात, तीं पळोवंचीं. शक्य जाल्यार तातूंत वांटो घेवचो. होच मोगाचा वावर श्री. कोलवेकारान फुडें सिनेमांत लेगीत करचो, हीच इत्सा.

डाॅ. रामदास केळकार
9822583275