भांगरभूंय | प्रतिनिधी
दुसऱ्या यत्नात, विमान खूब सकयल आयलें आनी झाडांचे तेंगशेर आदळ्ळें. ह्या धपक्याक लागून विमानाचो फुडलो भाग इबाडलो आनी…
सलाम फौजी
भारतीय वायुसेनेच्या इतिहासांत, विंग कमांडर क्लॅरेन्स जोसेफ डि’लिमा हांचे बाबतींत घडल्यात तसल्यो कथा सामक्योच थोड्यो आसात. काळजाक हात घालपी आनी निसुवार्थी धिटायेचें दर्शन घडोवपी ह्यो कथा. जरी तांच्या जिविताचो शेवट एका अपघातांत जालो, तरी तांचें जीवन हें वेवसायिक कुशळटाय आनी जापसालदारके खाला आशिल्ल्या लोकांचे सुरक्षितताये खातीर आशिल्ले बांदिलकेचें एक जितेंजिवें उदाहरण थारलां.
9 फेब्रुवारी 1938 दिसा ‘डि’लिमा वाडो’ ह्या शांत वाठारांत जल्मल्ले क्लॅरेन्स जोसेफ डि’लिमा हे मळबांत भरारी घेवपा खातीरुच जल्मल्ले. तांणी नॅशनल डिफेन्स अकॅडमीचे 15 वे तुकडेंत प्रवेश घेतलो आनी 28 मे 1960 दिसा ते वायुसेनेंत दाखल जाले.
डि’लिमा हांणी रोखडीच एक ‘असाधारण’ वैमानिक म्हणून वळख निर्माण केली. तांचे कारकिर्दीचे सुरुवातीचो काळ ईशान्ये कडल्या आव्हान दिवपी येरादारी मोहिमांनी भरिल्लो आसलो. नेफा (आतांचो अरुणाचल प्रदेश) आनी नागालॅण्डाच्या दुर्गम भागांत तांणी सुमार 3000 वरां विमान उड्डाण केलें. 1973 ते तांचे कुशळटाये खातीर आनी कर्तव्यनिश्ठे खातीर तांकां ‘वायुसेना पदक’ दिवन भोवमानीत केले. तो मेरेन तांणी 6200 वरांचें अपघातमुक्त उड्डाण पूर्ण केल्लें, जी लश्करी विमान चालनांतली एक तोखणाय करपा सारकी कामगिरी मानतात.
ती दुर्दैवी विमान सफर
1977 वर्सा, विंग कमांडर डि’लिमा हे व्हीआयपींची येरादारी करपाची जबाबदारी आशिल्ल्या ‘एअर हेडक्वार्टर्स कम्युनिकेशन स्क्वॉड्रन’ हे तुकडेंत कार्यरत आसले. 4 नोव्हेंबरच्या सांजेर, ते प्रधानमंत्री मोरारजी देसाय हांकां दिल्ली सावन आसामांतल्या जोरहाटाक व्हरपी पुष्पक नांवाच्या ‘तुपोलेव्ह Tu-124’ विमानाचे कॅप्टन आसले.
ह्या उड्डाणा वेळार परिस्थिती एकदम बिकट जाली. सूर्यास्ता उपरांत जोरहाटाक पावतना, धांवपट्टी दाट कुपांनी आनी काळखान भरिल्ली. लँडिंगच्या पयल्या प्रयत्नात, डि’लिमा हांच्या लक्षांत आयलें की विमान धावपट्टीच्या रेषेंत बरोबर ना. सुरक्षित लँडिंगा खातीर तांणी ‘गो-अरावंड’ (परत एकदां वळसो घालून येवप) करपाचो निर्णय घेतलो.
दुसऱ्या यत्नात, विमान खूब सकयल आयलें आनी झाडांचे तेंगशेर आदळ्ळें. ह्या धपक्याक लागून विमानाचो फुडलो भाग इबाडलो आनी कॉकपिट तुटपाक लागलें.
सर्वोच्च बलिदान
विमानाच्या निमण्या कांय सेकंदांत, डि’लिमा आनी तांच्या वांगड्यां मुखार एक कठीण प्रसंग आसलो. विमान कोसळटा हें लक्षांत येताच, तांणी विमानाचें नाक (फुडलो भाग) शक्य तितलो वेळ वयर दवरपाचो यत्न केलो. फाटल्यान आशिल्ल्या पॅसेंजर केबिनाक—जातूंत प्रधानमंत्री आनी तांचे वांगडी बसिल्ले— कमीत कमी धपको बसचो हें तांचें उद्दिश्ट आसलें.
अखेरीस तें विमान धावपट्टे पसून कांय किलोमीटर पयस एका मोव, चिखल आशिल्ल्या भातशेतांत कोसळ्ळें. आघाताक लागून कॉकपिटाचे कुडके जाले. विंग कमांडर डि’लिमा हांच्या सयत विंग कमांडर जोगिंदर सिंग, स्क्वॉड्रन लीडर मॅथ्यू सिरियाक, स्क्वॉड्रन लीडर व्ही. व्ही. एस. सुंकरा आनी फ्लाईट लेफ्टनंट ओ. पी. अरोरा ह्या चारूय क्रू वांगड्यांक जाग्यारुच मरण आयलें.
प्रधानंत्री मोरारजी देसाय आनी हेर प्रवासी ह्या अपघातांतल्यान वांचले, हाचें मुखेल कारण म्हणजे फ्लायट क्रून (वैमानिक दलान) आघाताचो सगळ्यांत व्हडलो फटको आपल्याचेर घेतिल्लो.
एका नायकाची याद
विंग कमांडर डि’लिमा आनी तांच्या क्रूचें बलिदान वायुसेनेच्या इतिहासांतलो एक मैलाचो फातर आसा. तांची याद फकत यांत्रिक बिघाडाचो सामनो करपी वैमानिक म्हणून न्हय, तर प्रवाशांचे प्राण वाचोवपा खातीर स्वताच्या प्राणांची आहुती दिवपी ‘हवाई हुतात्मे’ म्हणून काडटात.
2020 वर्सा, तांच्या उगडासा खातीर एअर हेडक्वार्टर्स कम्युनिकेशन स्क्वॉड्रनान जोरहाटच्या त्या अपघात थळा सावन दिल्ली मेरेन 2500 किलोमिटराची सायकल मोहीम आयोजित केल्ली. क्लॅरेन्स डि’लिमा हांचे दायज आनी त्याग वायुसेनेचे नवे पिळगेक सदांच उर्बा दित रावतलो, हाची खात्री हे मोहिमेन दिली.
जॉन आगियार
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
