त्यागांचें फळ

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

एक दीस आपलो चलो भुकेन रडटा तें पळोवंक तिच्यान नजो जाता आनी ती चित्ता आपूण अशेंच घरांत हातार हात दवरून बसल्यार आपलो चलो भुकेन वळवळटलो. आपणाक कशेय तरेन कामाक वच्चे पडटले आनी आपली आनी आपल्या चल्याची भूक भागोवची पडटली म्हणून ती उठ्ठा आनी…..

एका गांवांत एक ल्हानशी चुट्टांची खोंप आसता. ते खोंपींत नवेंच लग्न जाल्लें एक घोव-बायलेचें जोडपें रावता. तांची घरची परिस्थिती आनी तांची दिसपट्टी जीण दिसान दीस काम करून घाम वारोवन मेळपी तिच्या घरकाराच्या पगाराचेर आसता. तरी आसतना तीं दोगांय एकामेकांच्या सांगाताक रावन खुशाल आसतात.
लग्नाच्या स म्हयन्यांनी ती गुरवार जाता. त्या वेळार तिचो घोव तिची खूब काळजी घेता. दिसान दीस काम करता आनी तिच्या वखदांक पयशे एकठांय करता. णव म्हयन्या उपरांत तांकां एक चलो जल्माक येता. एक दीस असोच कामाक गेल्ले कडेन तिच्या घोवाक अपघात जाता आनी तो सोंपता. तांचो एक शेजारी येवन तिका ही खबर दिता, ती खबर आयकून तिका धपको लागता आनी ती थंयच गळसरून जमनीर पडटा. शेजारचे सगळे लोक येवन तिका उठयतात आनी जाता ते परीं तिका समजावपाचो प्रयत्न करतात. 4-5 म्हयने ती आपले कडेन आशिल्ले सगळे पयशे घरच्या सामाना खातीर, खाणां-जेवणां खातीर मोडटा पूण कांय दिसा उपरांत तांची घरची परिस्थिती इबाडपाक लागता. घरांत जोडकार ना जाल्ल्यान ती आनी तिचो ल्हान चलो भुकेन तळमळपाक लागतात.
एक दीस आपलो चलो भुकेन रडटा तें पळोवंक तिच्यान नजो जाता आनी ती चित्ता आपूण अशेंच घरांत हातार हात दवरून बसल्यार आपलो चलो भुकेन वळवळटलो. आपणाक कशेय तरेन कामाक वच्चे पडटले आनी आपली आनी आपल्या चल्याची भूक भागोवची पडटली म्हणून ती उठ्ठा आनी आपल्या ल्हान चल्याक कमराक मारून, ती काम सोदपाक वता पूण तिका कांयच काम मेळना. दोन-तीन दीस हें अशेंच चलता ती काम सोदपाक वाड्या-वाड्यार भोंवता आनी त्या निमतान कोण तिका खावपाक दिता तें घेवन आपल्या चल्याक खावयता. कांय दिसा उपरांत तिका एका घरांत काम मेळटा आनी त्या कामार ती आपलें आनी आपल्या चल्याचें पोट भरता. काम करतना तिका खूब आडकळी येतात. त्या आडकळ्यांक फुडो करून ती मुखार वता. जसो -जसो काळ आनी वेळ बदलपाक लागता तसो-तसो घरांतलो खर्चय वाडत वता.
कांय वर्सां उपरांत तिचो चलो शाळेक वचपाचे पिरायेचो जाता. आतां आपल्या चल्याची शिकपाची पिराय जाल्या आनी आपले कडेन ताका शिकोवंक जायत, ना- जायत हें चितून ती दुखी जाता. ती चित्ता आपल्या चल्याक शिकोवंक जाय जाल्यार आपणाक आनीक कांय घरांनी काम करचें पडटलें, हें मनांत घेवन ती आनीक कांय घरांनी कामां सोदपाक वता. तिका आनीक चार घरांनी सान्न मारपाचें, आयदनां घासपाचें, कपडे उमळपाचें काम मेळटा. आनी ह्या पयशांनी ती आपल्या चल्याक शाळेंत घालता आनी आपले कडेन जाता ते परीं ताका शाळेचो नवो गणभेस शिंवता, पोरणीं पुस्तकां घेवन दिता, नवें बॅग घेता.
उपरांतचीं 2 वर्सां अशींच वतात. पूण तिसऱ्या वर्सा तिच्या चल्याचें शर्ट पिंदता तरी आसतना आपली आवयची आनी घरची परिस्थिती पळोवन तो तसोच शाळेक वता. ताचो पिंदिल्लो गणभेस पळोवन ताका ताच्या वर्गांतलीं भुरगीं चाळोवपाक लागतात आनी तें ताच्या मनाक लागता आनी तो दुखी जाता. शाळेंतल्यान घरा येवन तो हांतरुणार आड पडटा आनी भितरल्या भितर रडटा. सांज जाता आवय घरांत भितर सरता. पळयल्यार चलो न्हिदिल्लो आसता. तिका अजाप जाता. सदांच ह्या वेळार अभ्यास करपी भुरगो आयज न्हिदला. ती ताका उठयता तो उठ्ठा आनी बसता. ती ताका मायेन मात्यार हात भोंवडायत विचारता कितें जालें पुता. आवयचीं तीं उतरां आयकून ताच्या दोळ्यांत दुकां भरतात. आपले आवयक शाळेंत घडिल्ली गजाल कळ्ळ्यार दूख जातलें हें चितून तो बेगो-बेग आपलीं दुकां पुसता आनी कांय ना आई म्हणून तिका वेंग मारता आनी म्हणटा आपूण व्हड जातकच तुका व्हड घर बांदतलो, नवे कपडे घेतलो. आपल्या पुताचीं उतरां आयकून तिच्या दोळ्यांतल्यान दुकां व्हांवूंक लागतात आनी ती ताका घट्ट वेंग मारून ताचो उमो घेता.
एका दिसा तिचो पूत शाळेक वचपाक भायर सरता. इतल्यान आवयची नदर ताच्या पिंदिल्ल्या गणभेसाचेर पडटा आनी तिका दूख जाता. आपल्या चल्याक आपल्याच्यान एक नवो गणभेस शिवंक जायना हें चितून ती रडटा. सांज वेळार ती ताचो गणभेस घेता आनी दुसऱ्या लुगटाचे कुडके घेवन ताच्या गणभेसाच्या पिंदिल्ल्या जाग्यार कंपनी लायता. दुसऱ्या दिसा ताच्या गणभेसाक पळोवन वर्गांतलीं भुरगीं ताचेर हांसतात. अशे तरेन तें वर्स तशेंच वता. चवथ्या वर्साक पयशे एकठांय करून आवय ताका नवो गणभेस शिंवता. आपल्या घरची आनी आवयची परिस्थिती पळोवन तो आयतारा दिसांनी आवय वांगडा लोकांच्या घरांनी कामाक वता आनी रातचो शिकपाक बसता. अशे तरेन ती ताका 12 वी मेरेन शिकयता उपरांत तिच्यान ताका मुखार शिकोवंक नजो जाता. हें पळोवन तो आपल्या आवयक सांगता, आपूण आतां एका मायत्याचें काम करून शिकतलो. तूं आपल्या शिक्षणा पासत आनीक त्रास घेवं नाका. आपूण खूब शिकून तुजें नांव वयर काडटलो आनी आपणें आवयक सांगल्या परीं तो एका मायत्याचें काम करता आनी एका मायत्याक कॉलेजीक वता. आनी रातचो थार घेनासतना अभ्यास करपाक बसता. अशे तरेन तो आपलें शिकप पुराय करता आनी कांय प्रमाणांत फुडल्या शिक्षणा खातीर सरकारा कडल्यान मदत घेता. आनी कश्ट करून आपल्या सुखाचीं बलिदानां दिवन तो एक व्हड उद्देगपती जाता. आनी खर्‍यांनीच आपले आवयक सांगिल्ले परीं तो एक व्हड मनीस जाता आनी आपली आनी आपले आवयची जीण बदलता. एक व्हड घर बांदता आनी आपल्या आवयक त्या घरांत व्हरून दवरता आनी जे परीं ताची आवय दुसऱ्यांच्या घरांनी कामां करताली, तेच भाशेन ताच्या घरांत आयज 2-3 जाणां काम करपाक लागतात. आपल्या कश्टांक आपल्या चल्याच्या निमतान फळ मेळ्ळें देखून ती देवाक दिनवासूंक लागता.

प्रिन्सी डा कोस्ता
9145606652