डॅफ- ब्लायंडांक मान्यताय, आस्पाव आनी आदार जाय

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

जून म्हयन्यात आमी आंतरराष्ट्रीय डॅफब्लायंड जागृताय म्हयनो पाळटात. हे एक अशे दिव्यांग जांकां आयकूंक येना आनी दोळ्यांनीय दिसना. ह्या म्हयन्यांत भारतभरांतल्या अशा लोकांच्या हक्कां कडेन, कृती, आव्हानां आनी आकांक्षां कडेन लोकांचें लक्ष ओडप गरजेचें थारतलें.
ह्या संवसारीक भेड्ड्या- दृष्टीबाधीत घटकां खातीर अंदूंचें वर्स खासा म्हत्वाचें. संयुक्त राश्ट्रांच्या भौशीक सभेन एका खासा थारावा वरवीं 27 जून हो आंतरराश्ट्रीय डॅफब्लायंड दीस म्हूण अधिकृतपणान आपणायलो आनी जाहीर केलो. हो इतिहासीक मार्गदर्शक फातर ह्या दिव्यांगांक एक वेगळें अपंगत्व म्हूण मान्य करता आनी संवसारभरांतल्या सरकारांक, संघटनांक आनी भागधारकांक अशे व्यक्तींचे हक्क, समावेश, सशक्तीकरण, सुलभताय आनी तांचे विशींचो दृश्टीकोन वाडोवपाक उलो मारता.
ही म्हत्वाची आंतरराश्ट्रीय मान्यताय आसून लेगीत भारतांत अजून ह्या दिव्यांगपणाविशीं जागृताय खूब मर्यादीत उरल्या. भेरे- कुड्डेपणाची म्हायती जायत्या जाणांक फकत कांय आंतरराष्ट्रीय देखीं वरवीं वा ‘ब्लॅक’ ह्या सिनेमा वरवीं माहिती जाल्या. अशा संदर्भांनी कांय प्रमाणात जागृताय निर्माण करपाक मदत जाल्या, पूण आयज भारतांत रावपी अश्या लोकांची वास्तवताय, क्षमता, येसस्वीताय आनी योगदान तातूंतल्यान दिसना. देशभरांत सुमार पांच लाख हे दिव्यांग आसात. तांच्यांत गirबी चड आनी शिक्षणाचो प्रसार उणो. देखून हो घटक अपेक्षीत उरता.
जमीर ढाले, स्वता डॅफब्लायंड दिव्यांग दिल्लींतल्या सोसायटी फॉर द एम्पावरमेंट ऑफ द डेफ-ब्लायंड (एसईडीबी) हे संस्थेचे संस्थापक, संचालक आनी सल्लागार.
एसईडीबी इंडिया ही एक बिगर सरकारी संस्था जी भेड्डे-कुड्ड्या व्यक्तींक-भुरगीं आनी वयस्क- बऱें शिक्षण, प्रशिक्षण, सहाय्यक तंत्रगिन्यान आनी रोजगार संद हांचे वरवीं सशक्त करपाक वावुरता.
(एसईडीबी) भारत. देशभरांतल्या अशा लोकांचे हक्क, मान्यताय, स्वाभिमान आनी सशक्तीकरण हांचो पुरस्कार करपाक ताणें जायतीं वर्सां वावर चलयला. शिक्षण, रोजगार, स्वतंत्र जिवीत आनी पुरस्कार ह्या मळार स्वताच्या प्रवासांतल्यान ताणें ह्या घटकाक येवपी आडमेळीं, तशेंच समावेश आनी आदार मेळ्ळ्यार शक्य जावपी संदी दोनूय अणभवल्यात.
ताणें आयजवेर जायते स्वतंत्र आनी पुरस्कृत उपक्रम हातांत घेतल्यात आनी सरकारी अधिकारी, अपंगत्व संघटना, शिक्षणीक संस्था, आनी वेगवेगळ्या भागधारकां वांगडा जागृताय वाडोवपाक आनी ह्या समाजाचे हक्क मुखार व्हरपाक वावुरल्यात. भारतभरांतल्यो जायत्यो अश्यो बायलो आनी दादले आपल्याच समाजांत पुरस्कर्ते आनी फुडारी जावपाक पावचे म्हणून ताणें प्रोत्साहन दिलां. स्वता खातीर उलोवपाक आनी तांच्या जिविताचेर परिणाम करपी निर्णयांत सक्रीयपणान वांटो घेवपाक सशक्त केल्या उपरांत अर्थपूर्ण बदल घडटा हें तांचो वाडत वचपी सहभाग आधी वावर दाखयता.
भारतांत जायते प्रतिभावान, शिक्षीत आनी प्रेरणादायक भेरे- कुड्डे व्यक्ती आसात, जांकां चड मान्यताय मेळपाक जाय. अशें जायते जाण विद्यार्थी, वेवसायीक, उद्देजक, पुरस्कर्ते, फुडारी म्हणून समाजांत योगदान दितात. पूण तांचो आवाज आनी अणभव चड करून अदृश्य उरतात. तरी रूढिवाद मोडून चड समावेशक समाज तयार करपाक चड जागृताय आनी मान्यताय गरजेची आसा.
एसईडीबीन ह्या घटका विशींचे म्हत्वाचे कागदपत्र भारत सरकाराच्या समाजीक न्याय आनी सशक्तीकरण मंत्रालयाक (एमएसजेई) सादर केल्यात, ह्या दिव्यांगत्वाक स्वतंत्र मान्यताय दिवपा संबंदीं.
अधिकृत मान्यताये खातीर गरजेचीं तर्कसंगतताय, शिफारशी आनी धोरणात्मक उपायांची रुपरेखा, भारतांतले व्यक्तीं संबंदीत जनगणनेचो डेटा, आंकडेवारी आनी आदार दिवपी म्हायती, अचूक वळख, डेटा एकठांय करप, आनी सरकारी धोरणांत आनी कार्यावळींत आस्पाव करपाची गरज उक्तायता.
हे दस्तावेज ह्या दिव्यांगत्वाक एक वेगळें अपंगत्व म्हूण मान्यताय दिवपाक आनी पुराय भारतांत तांचे खातीर समावेशक उपाय चालीक लावपाक आदार दिवपी म्हत्वाचे पुरावे आनी शिफारशी थारतले.
गोयांत: गोंय कॅरिटास ही इगर्जे कडेन सलग्न आशिल्ली बिगर सरकारी संस्था हेर दिव्यांगां वांगडा डेफब्लायंडांच्या कल्याणा खातीर आनी शिक्षणा खातीरय वावुरता. हालींच ताणीं एक खासा उपक्रम चालीक लायला.
ह्या व्यक्तींक संवसाराची जाणविकाय करपाक आनी सरभोंवतणच्या लोकांकडेन संवाद सादपाक मर्यादा येतात. देखून तांचे स्पर्श, वास, रुच आनी नदर-आयकुपाची इंद्रियां सर्जनशील पद्दतीन गुंतवपा खातीर भायली सुवात संवेदनशीलतायेन तयार करप म्हत्वाचें. कॅरितास-गोंयान आपल्या कार्यावळी वरवीं साळगंवांत आपले कचेरे भायल्यान पयली संवेदी समावेशक बाग स्थापन करपाचो एक आगळोच उपक्रम केला. संवेदी बाग संवेदन दुबळे आशिल्ल्या सगळ्यां खातीर संद उक्ती करता. सुरक्षीत भायल्या वातावरणांत बहु-संवेदी उत्तेजन, उपचारात्मक खेळ आनी परस्पर संवादात्मक शिकपाची संद दिवपाच्या उद्देशान ही बाग तयार केल्या.
ह्या बागेंत संवेदी जागृताय, हालचाल, संवाद आनी समाजीक संवाद कौशल्यांत मेजपासारकी सुदारणा निर्माण जाता आनी ताका लागून डेफब्लायंड मनशांचो समतोल सुदारता, नवी स्पर्श संवेदना वाडटा आनी तांची चिंता उणी जावपाक मजत जाता.
सगळ्यांनी एकवटान कामाक लागूंया: संसारीक जागृताय म्हयनो आनी संयुक्त राश्ट्रांनी मान्यताय दिल्ल्या संसारीक डेफब्लायंड दिसाचे निमतान, आमी भारत सरकार, राज्य सरकारां, अपंगत्व आयुक्त, धोरण निर्माते, एनजीओ, दिव्यांगांपासत वावुरपी संघटना, शिक्षणीक संस्था, संशोधक, माध्यम संघटना, कॉर्पोरेट भागीदार, आनी सगळ्या संबंदीत भागधारकांक आदरपूर्वक अशें आवाहन करतात :

  • भारतांत या घटकाक अधिकृत मान्यताय.
  • बहिर्गोल कुड्ड्यांचो डेटा एकठांय करप आनी जनगणनेचो आस्पाव सुदारप.
  • सुलभ आनी समावेशक शिक्षण.
  • समान रोजगार संदी आनी कामाच्या सुवातेर सुलभताय आनी वाजवी साधन-सुविधा.
  • पुनर्वसन, सहाय्यक तंत्रगिन्यान, आनी आदार सेवांचो मेळ.
  • डेफब्लायंडां विशीं चड लोकांमेरेन जागृताय आनी समजावणी.
  • निर्णय घेवपाचे प्रक्रियेंत डेफब्लायंड व्यक्तींचें फुडारपण आनी वांटो.
  • राष्ट्रीय आनी आंतरराष्ट्रीय अपंगत्व चौकटी खाला हमी दिल्ल्या हक्क आनी संरक्षणांची पुराय अंमलबजावणी.
    आमी सगळे मेळून एक समावेशक भारत तयार करूंक शकतात जंय डॅफब्लायंडांक तांच्या मर्यादे खातीर न्हय तर तांच्या तांकी खातीर, योगदाना खातीर, फुडारपणा खातीर आनी क्षमतेक लागून वळखतले. हें म्हत्वाचें काम मुखार व्हरपाक आनी भारतभरांतल्या ह्या अल्पसंख्यांक समाज घटकाक फावो ती मान्यताय, संदी आनी आदर मेळचो हे खातीर मदत करपाक डॅफब्लायंड समाज तुमचो आदार सोदता.
    (बरोवपी दिव्यांग क्षेत्रांत काम करता.)
  • प्रकाश वामन कामत