भांगरभूंय | प्रतिनिधी
खूब वर्सां जालीं ह्या गजालीक, ल्हान आसतनाची गजाल, आमी रेडियोचेर मनपसंत गीतें ही कार्यावळ आयकतालीं. ‘निंबोणीच्या झाडा मागे चंद्र झोपला ग बाई, आज माझ्या पाडसाला झोप का ग येत नाही’ हें गाणें सुमन कल्याणपूर हांणी गायिल्लें आनी आयजूय बी कितल्याश्यांच्या मनांत घर करून आसा. सुमन कल्याणपूर हांचें नांव घेतकूच दोळ्या मुखार तांचो निर्मळ शांत सात्वीक असो चेरो येता, तेच बराबर तांच्या गोड आवाजाची बी याद जाता.
सुमन कल्याणपूर हांचो जल्म 28 जानेवारी 1937 दिसा बांगलादेशांतल्या (तेन्नाचो अविभाजीत भारत) भवानीपूर हांगा जाल्लो. भुरगेपणा सावनच तांकां संगिताची व्हड आवड आशिल्ली. सुमनजींचें आवयले वटेनचें आडनांव हेमाडी अशें आशिल्लें. देखून लग्ना पयलीं त्यो चित्रपटसृश्टींत सुमन हेमाडी ह्याच नांवान गाणीं गायताल्यो आनी ह्याच नांवान तांचीं सुरवातेचीं गाणीं लोकामोगाचीं जालीं. सुमन कल्याणपूर हांच्या संगिताच्या प्रवासाची सुरवात गझल सम्राट तलत महमूद हांकां लागून जाली. तलत महमूद हांणी आपल्या एका येवपी चित्रपटा खातीर सुमन हांकां गाण्याची विचारणा केल्ली. सुमनबायन ह्या भांगराच्या संदीक हयकार दिलो आनी थंय सावन तांचो चित्रपटसृश्टींतलो प्रवास सुरू जालो, जाल्यार मराठी भावगीत गायनाची तांची सुरवात ग. दि. माडगुळकर हांच्या अमर गीतांनी जाली. सुमन कल्याणपूर जरी शुद्ध शास्त्रीय संगीत आनी नाट्यसंगिता वटेन चड वळ्ळ्यो नात, तरिपूण तांच्या गाण्यांनी अजापाची शास्त्रीय बैठक आशिल्ली.
सुमन कल्याणपूर हांकां गायन, संगीत ह्याच बराबर चित्रकलेची खूब आवड आशिल्ली. तांणी चित्रकलेचें शिक्षण जे. जे. स्कूल ऑफ आर्टस हांगा पुराय केलें. पूण संगिताची आनी गायनाची साधनां चालूच दवरली. पुण्याच्या प्रभात फिल्माचे संगीत निदेशक केशवराव भोसले हांचे कडेन तांणी शास्त्रीय संगिताचें शिक्षण घेतलें.
सुमन हेमाडी हांणी 1958 वर्सा मुंबयचो वेपारी रामानंद कल्याणपूर हांचे कडेन लग्न केलें आनी अशे तरेन ती सुमन हेमाडी वयल्यान सुमन कल्याणपूर जाली. लग्ना उपरांत ती दर एका रेकॉर्डींग सेशनार तांचे वांगडा वताली.
1952 ह्या वर्सा तांणी ऑल इंडिया रेडियोचेर आपलें पयलें गाणें सादर केलें. शुक्रांची चांदणी ह्या मराठी
फिल्मांत तांणी पदां म्हणलीं. 1954 ह्या वर्सा हिंदी फिल्म ‘मंगू’ प्रदर्शीत जालें, त्या फिल्मांत तांणी तीन पदां गायलीं.
सुमन कल्याणपूर हांची लोकप्रीयय मराठी गाणीं म्हळ्यार ‘रिमझीम झरते श्रावण धारा’, ‘शब्द शब्द जपून ठेव’, ‘केशवा माधवा’, ‘ओमकार प्रधान रूप गणेशाचे’, ‘जिथे सागरा धरणी मिळते’, ‘नाविका रे वारा वाहे रे’, ‘या लाडक्या मुलानो’, ‘आई सारखे दैवत साऱ्या‘ जगतात नाही’, ‘केतकीच्या बनी तेथे नाचला ग मोर’, ‘वाट इथे स्वप्नातील संपली जणु’, ‘अरे संसार संसार’, ‘असावे घर ते आपुले छान’, ‘आकाश पांघरून जग शांत झोपलेले’, ‘नाविका रे वार वाहे रे’, ‘या कळ्यांनो या फुलांनो’ (मंत्र वंदे मातरम), ‘कशी करू स्वागता’, ‘तुझ्या कांतीसम’. तशेंच तांणी मोहम्मद रफी, मन्ना डे, तलत महमूद, हेमंतकुमार अशा वेगळ्या वेगळ्या गायकां वांगडा लेगीत जायतीं गाणीं गायलीं.
तांची हिंदी फिल्मांतलीं गाणीं बी खूब फामाद जालीं. तातूंत ‘आजकल तेरे मेरे प्यार के चर्चे’ (फिल्म: ब्रह्मचारी) ‘ना ना करते प्यार तुम्हीं से कर बैठे’ (फिल्म: जब जब फूल खिले) ‘तुमने पुकारा और हम चले आए’ (फिल्म: राजकुमार) ‘मेरा प्यार भी तू’ हांचो आस्पाव आशिल्लो.
संगीत मळार तांच्या अमुल्य योगदाना खातीर तांकां जायते प्रतिश्ठीत भोवमान मेळ्ळे. भारत सरकारा वतीन पद्म भूषण (2023) पुरस्कार दिवन तांचो सत्कार केलो. महाराष्ट्र सरकार वतीन लता मंगेशकर पुरस्कार (2009). दोन फावटीं सगल्यांत बऱ्या शास्त्रीय गिता खातीर “सूर शृंगार संसद” पुरस्कार. तांकां फावो जाले.
तांणी हिंदी, मराठी वांगडाच बंगाली, गुजराती, पंजाबी, कन्नड अश्या 12 परस चड भासांनी गाणीं गायल्यांत. तांच्या मखमली आवाजाची जादू सदांच संगीत रसिकांच्या मनांत उरतली.
प्रा. किशोर वासुदेव वझे
नागेशीं
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
