भांगरभूंय | प्रतिनिधी
आयज 15 जून. जाण्ट्यांक वायट वागणुके आड संवसारीक जागृताय दीस. ते निमतान विशेश. जी देख जाण्ट्यां विशीं तुमी फुडले पिळगेक कृतीन दितले ती तुमकां तेच कृतीन…
संवसारात जाण्ट्यांची लोकसंख्या वाडत आसा आनी एकवटीत घराबो पद्दत नेटान विस्कळीत जायत चल्ल्या. विज्ञान आनी तंत्रगिन्यान, भलायकी सुविधा विस्तार हांकां लागून जगपाची सरासरी पिराय वाडत आसा. हाचो थेट परिणाम जाण्ट्या मनशांची लोकसंख्या वाडप आनी तांचे जिणेचेर जायत आसा. जायत्या घरांनी तांकां बरी वागणूक मेळना तर कांय कडेन तांचो छळ जाता. घरांतली तरणाटी पिळगी जाण्ट्यांच्यो अडचणी समजून घेवपाक उणी पडटा वा तांचे मानसिकतायेंत जावपी बदल घरांतल्या वातावरणाचेर सुमारा भायर ताण हाडटात, तेन्नाय ह्यो समस्या उप्रासतात.
भोवतेक जाण्टे मनीस अर्थिक नदरेन दुर्बळ आसत तर वायट वागणुकेचें प्रमाण चड जाता. देखून ज्या जाण्ट्यां कडेन पोटलो आसता ताणीं एक भान दवरुंक जाय.
ताट दियात, पाट नाका
वि. वा. शिरवाडकर हांच्या ‘नटसम्राट’ नाटकांत जाण्टो गणपतराव बेलवलकर भुल्लूसून गांठीचें सगळेंच भुरग्यांक दिवन वडयता तेन्ना ताची बायल शिटकावणी दिता : मनशान फुडलें जेवणाचें ताट एक वेळ अवश्य दिवचें, पुण कुल्या पोंदचो पाट केन्नाच दिवचो न्ही….जायते जाण्टे हें भान विसरतात वा भुरग्यांचे काकुळटेक वा दबावाक बळी पडून आपले कडचें तांचे कडेन सुपूर्द करुन बसतात आनी मनीसपण होगडायिल्ल्या भुरग्यां कडल्यान छळवणूक सोंसतात. अशोय गजाली घडटात.
जाण्ट्यांक गैरवागणूक ही संवसारीक समस्या. देखून एकवटीत राष्ट्र संघान 15 जून हो जाण्ट्यांआड गैरवर्तन जागृताय दीस म्हणून जाहीर केल्लो. हो दीस जाण्ट्यांचो जावपी छळ आडावपाच्या नेटवर्कान 2006 वर्सा सुरू केल्लो, आनी 2011 वर्सा आपणायिल्ल्या थारावांत आमसभेन ताका संयुक्त राष्ट्रांचो दीस म्हूण मान्यताय दिली.
ह्या थारावांत सगळ्या वांगडी देशांक, संयुक्त राश्ट्रांच्या वेवस्थेच्यो संघटना आनी हेर आंतरराश्ट्रीय आनी प्रादेशिक संघटना तशेंच बिगर सरकारी संघटना आनी व्यक्ती सयत नागरी समाजाक हो दीस योग्य रितीन पाळपाक उलो माल्ला.
मानवी हक्कांचें उल्लंघन
संवसारीक भलायकी संघटने प्रमाण जाण्ट्यांआड गैरवागणुकेची व्याख्या अशी करूं येता: “खंयच्याय संबंदा भितर घडपी एकूच, वा परत परत केल्ली कृती, वा योग्य कृतीचो उणाव, जंय विस्वासाची अपेक्षा आसता, जी जाण्ट्या मनशाक हानी वा त्रास दिता.” जाण्ट्यांक त्रास शारिरीक, मानसीक वा भावनीक, लैंगीक आनी अर्थीक अत्याचार अशे वेगवेगळे प्रकार आसूं येतात. बळयां वा नकळटां दुर्लक्ष केल्ल्याचोय परिणाम आसूं येता.
संवसारांतल्या जायत्या वाठारांनी जाण्ट्यांचो छळ हो लिपचोरयां जाता. हालीं मेरेन ही गंभीर समाजीक समस्या समाजाच्या नदरेक लिपून आशिल्ली आनी ती चड करून खाजगी गजाल मानताले. आयज लेगीत जाण्ट्यांक त्रास वा वायट वागणूक चड करून भितल्ले भितर जाता. संवसारभरांतल्या समाजांनी देखून ते गजालीक बरोच तेंप मेरेन गंभीरपणान घेवंक ना,आनी ताचे कडेन दुर्लक्षय केलां. पूण जाण्ट्यांक वायट वागणूक हो भौशीक भलायकी आनी समाजीक म्हत्वाचो प्रस्न आसा अशें दाखोवपी पुरावे एकठांय जावपाक लागले आधी ह्या विशयाक तोंड फुटलें.
समस्येची व्याप्ती
12 उण्या आनी मध्यम उत्पन्नाच्या देशां सयत 28 देशांतल्या 52 अभ्यासां वयल्यान उपलब्ध आशिल्ल्या सगळ्यांत बऱ्या पुराव्याचेर ही म्हायती आदारीत आसा . 2017 वर्सा केल्ल्या अभ्यासा प्रमाण, ताच्या आदल्या वर्सा, 60 वर्सां आनी ताचे परस चड पिरायेच्या 15.7% लोकांक कांय ना कांय त्रास भोगले. हो अदमास उणो आसपाची शक्यताय आसा, कारण जाण्ट्यांआड वायट वागणुकेच्या सरासरी 24 प्रकरणांतल्या फकत 1 प्रकरणाची म्हायती उघडपणान मेळटा, तीय कांय प्रमाणांत. कारण जाण्टे लोक चड करून असल्यो कागाळी कुटुंबाक, इश्टांक वा अधिकाऱ्यांक कळोवंक भियेतात वा घरची लज वाऱ्यार घालप मानतात.
भारत देशांत हो अभ्यास दर वर्सा ‘हेल्पेज इंडिया’ ही संस्था करता आनी तो जाहीर करता.
खरो डेटा मर्यादीत आसलो तरी, अभ्यासांत वेगवेगळ्या प्रकारच्या गैरवागणुकीक लागून परिणाम जाल्ल्या जाण्ट्या लोकांच्या संख्येची एकठांय केल्ली टक्केवारी अदमास दिला.
मानसीक छळ: 11.6%
अर्थीक त्रास: 6.8%
दुर्लक्ष करप: 4.2%
शारिरीक अत्याचार: 2.6%
लैंगीक अत्याचार: 0.9 %
संवसारीक पांवड्यार जायत्या देशांनी नेटान पिराय वाडपी लोकसंख्या आशिल्ल्यान संसाधनांच्या अडचणींक लागून तांच्यो गरजो पुरायपणान भागोवंक मेळना. देखून जाण्ट्यांच्या छळ प्रकरणांचो आंकडो वाडपाचो अदमास आसा. 2050 वर्सा मेरेन 60 वर्सां आनी ताचे परस चड पिरायेच्या लोकांची संवसारीक लोकसंख्या दुपेटी परस चड जातली असो अदमास आसा. 2015 वर्सा 90 कोटी आशिल्ली ती लोकसंख्या सुमार 2 अब्ज जातली असो अदमास आसा. आनी चडशे जाण्टे लोक उण्या आनी मध्यम येणावळीच्या देशांनी रावतात. जाण्ट्यांच्या छळ बळींचें प्रमाण थीर उरल्यार लोकसंख्या पिरायेच्या वाडट्या प्रमाणांत बळी पडपी लोकांचो आंकडो नेटान वाडटलो आनी 2050 मेरेन तो 32 कोटी जावं येता. ही खूब हुसक्याची गजाल.
लोक फाटीं फुडें जातात
आमच्या देशांत पालकांक पळोवपाचे भुरग्यांचे जापसालदारकेविशीं कडक कायदो आसा. ताचे पासत जिल्होधिकाऱ्यासकयल व्यवस्थीत यंत्रणाय आसा. पुलीस खात्यांतय कागाळ करपाची तजवीज आसा. पुण घरांतल्यो गजाली भायर हाडपाक आवय बापूय, हेर जाण्टे, पालक फाटींफुडें जातात वा भियेतात.
जाण्ट्यांक वायट वागणूक वा तांचो छळ जावप हो समाजाक एक कलंक, एक खत. तरनाटे पिळगेन आनीक एक मतींत घेवंक फावो. अनैसर्गिकपणान मरता ते मनीस सोडले जाल्यार जाण्टेपण कोणाकच चुकूंकना. जी देख जाण्ट्यां विशीं तुमी फुडले पिळगेक कृतीन दितले ती तुमकां तेच कृतीन तुमच्या भुरग्यां कडल्यान जाण्टेंपणात मेळटली. दिल्ल्या मापान घेवपाची तयारी दवरची वा आपली वागणूक सुदारची.
आयच्या ह्या दिसाचो संदेश : जाण्ट्यांक बरी वागणूक दिवप, तांचे मनीस हक्क सांबाळप ही कुटुंबाची जापसालदारकी आनी लागणूक.
प्रकाश कामत
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
