भांगरभूंय | प्रतिनिधी
भावंडांनो,
ह्या संवसारांत जियेतना मनशाचेर जायतीं संकश्टां येतात. मनीस तांकां फुडो करता. जियेता. मनशाच्या वांट्याक आयिल्लीं संकश्टां कांय मनीस शक्तीन पयस करतात, जाल्यार जांच्यान शक्त आनी युक्त दोनूय आसप भोव गरजेचें आसा. ही शक्त आनी युक्त मनशांक शिक्षणा वरवीं येता. तशेंच तीं जाण्टेल्यांचे सांगणे वयल्यान, अणभवांतल्यान आमकां मेळटा. हे शक्ती आनी युक्ती वरवींच आमी संवसारांत संकश्टा वेळार तड मारूंक शकतात. आमचो जीव वाठावंक शकतात. सदाकाळचें सूख आमी अणभवपाक शकतात. आयज अशीच एक काश्मिराची लोकांकाणी तुमकां सांगतां हा… आयकात…
काणी खूब पोरणी आसा. ते काळांत बारीक बारीक राज्यांनी काश्मिर व्हडलें राज्य जाल्लें. बारीक बारीक राज्यांचेर वेगवेगळे राजा सत्ता गाजयताले. दरएकलो आपल्याक जाय तशें राज्य चलयताले. अशाच एका राज्यांत राजा अजुबामल हो राज्य करी.
राजा अजुबामल तसो एक पिसो राजा आशिल्लो. ताचें मंत्रिमंडळ पिशेंच आशिल्लें. राजा अजुबामल मनमानी आशिल्लो. आपणाक जाय तशे कायदे करून ते प्रमाण तो प्रजेक वागयतालो. ताच्या राज्यांत ताणें सगळे जिनस सामान एक रुपया मोलाचें दवरिल्लें. ताका लागून ताच्या राज्यांत कोणाकय रावप सोंपें आशिल्लें.
एका दिसा दुसऱ्या राज्यांतले तीगजाण इश्ट भोंवडे निमतान त्या राज्यांत पावले. तांणी तिगांयनीय त्या राज्याची भोवंडी बरे तरेन मजेन केली. भोवंडेची पुराय खोस तांणी मेळयली. निमणे भोवंडी सोंपले उपरांत ते परते वचपाक भायर सरले तेन्ना तातूंतल्या एका इश्टान आपल्या घरा वचपाक न्हयकार दिलो. आपल्या इश्टांक ताणें सांगलें, ‘हें पळयात ह्या राज्यांत सगळें सवाय दरान मेळटा. तेन्ना हांव ह्याच राज्यांत रावून म्हजो संवसार चलयतां. तुमी वचात घरा. ताची जाप आयकून हेर दोगां इश्टांनी ताका समजावपाचो यत्न केलो. तांणी ताका सांगलें, ‘हें पळय इश्टा, तुका दिसता तितलें सोंपें ना. ह्या राज्याचे कायदे कानून विचित्र आसात. ह्या राज्यांत मुर्खांचो बाजार चलता. राजा जाय तें राजा करता. मंत्री लेगीत राजाक आयकनात. मंत्री आपलो शेक चलयतात हांगासरल्या लोकांचेर. लोक राजाच्या कारभाराक विटल्यात. पुणून तांकां ख्यास्त जातली ह्या भंयान ते कांय उलयनात. राजा आड वचनात. तूं हांगासर रावल्यार त्रासांत पडटलो. चल यो आमचे वांगडा.’’
पुणून त्या इश्टान हेर दोगांयची सांगणी आयकलीना. निरुपायान त्या दोगा इश्टांक ताका सांडून आपल्या राज्यांत वचचें पडलें. पुणून वतना तांणी इश्टाक सांगलें, ‘तूं बरो तरेन राव. केन्नाय कितेंय गरज पडल्यार आमकां कळय. संकश्टा वेळार उलो मारपाक फाटीं रावूं नाका.’’ आनी ते दोगूय इश्ट आपल्या घरा गेले.
दुसऱ्याच दिसा सकाळीं तो इश्ट बाजारांतल्या हॉटेलांत च्या घेवपाक म्हूण गेलो. ते वेळार अचकीत दोन शिपाय ताचेर झोंपय घालून ताका आपले सुवादीन घेतलो आनी सरळ राजा म्हऱ्यांत घेवन गेले. तर भावंडांनो घडिल्लें अशें… आदले राती राजाल्या म्हालांत चोरी जाल्ली आनी ती चोरी परकी मनशानच केल्या अशें राजा अजुबामालान येवजून राज्यांत लागींसराक कोण पयलो परकी मनीस मेळटा ताका अटक करून हाडपाक राजान शिपायांक फर्मान सोडिल्लें. ते प्रमाण शिपायांक तो इश्ट मेळ्ळो. त्या इश्टान राजाक खूब तरेन समजायलें की आपणें चोरी करूंक ना. तो हात जोडून राजामुखार हात जोडून रडलो लेगीत पुणून राजाक ताची काकूळट आयली ना. राजा अजुबामलान त्या इश्टाक फांशीची ख्यास्त दिवपाची थारायलें. दुसऱ्याच दिसा फांतोडेर ताका भर बाजारांत फांसार चडोवचो अशें फार्मान राज्यान काडलें. ती खबर रोखडीच राज्याच्या खाचीकोनशांनी पावली. तशीच शेजारच्या राज्यांतय पावली. त्या दोगाय इश्टांक ह्या इश्टाचेर ख्यास्तीची खबर कानार पडटकच ते तशेच राज्या अजुबामलाच्या राज्यांत आयले. गत्या इश्टाची भेट घेवन ताका भींव नाका आमी आसात तुज्या फाटल्यान अशें सांगून ताका धीर दिलो.
दुसऱ्या दिसा राजाल्या मंत्र्यांनी त्या इश्टाक भर बाजारांत फांसार चडोवपाची सगळी तयारी केली. शेवटाक त्या इश्टाक फांसार चडोवपाक जल्लाद ताका त्या फांसा म्हऱ्यांत घेवन गेलो. ताका पळोवन राजा अजुबामलान निमणें फर्मान सोडलें आनी म्हळें, ‘चडयात ताका फांसार.’ तेच वेळार लोकांचे गर्देंतकल्यान दोगूय इश्टांनी मुखार येवन म्हळें, ‘रावात. ताका फांसार चडोवं नाकात. कारण चोरी आमी केल्या, ताणें न्हय.’
राजा अजापलो. ताणें म्हळें, ‘ कितें तशें जाल्यार तुमकांय फांसार चडयतां.’
दोगांय इश्टांनी म्हळें, ‘चडयात राजा. आमी आतांच वचपाक तयार आसात. आमकां बेगीन फांसार चडयात. कारण ज्योतिश बाबान आमकां सांगलां आयच्या दिसा जो पयलो फांसार वतलो ताका सर्गसूख मेळटलें. मागीर तो कितलोय पापी लेगीत आसूं. तो सरळ सर्गांत पावतलो. सर्गांत वचपाची ही संद आमी सोडचे नात. आमकां बेगीन फांसार चडयात.
दोगांय इश्टांची उतरां आयकून राजा विचार करपाक लागलो. खऱ्यांनीच ह्या चोरांक सर्ग मेळटलो. ताणें कांय वेळ येवजिलें आनी म्हळें, ‘चोरांनो तुमी म्हाका कितें पिशे समजतात? सर्गांत हांव वतलों. तुमकां तो सर्ग न्हय. तुमी वचात नरकांत.’ अशें म्हणून राजान मंत्र्यांक आनी जल्लारांक फर्मान सोडलें. ‘चलात रे, चडयात म्हाका फांसार’ वतां हांव सर्गांत बेगीन’ राजालीं उतरां आयकून जल्लादान आनी मंत्र्यांनी ताका फांसार चडयलो. कांय खिणां भितर त्या फांसार राजाक मरण आयलें. राजाच्या मरणान राज्यांतले लोक भोव खोशी जाले. तांणी वेळ वगडायनासतना राजाल्या मंत्र्यांक धांवडावन राज्या भायर घातले आनी तिगा भितरल्या एका इश्टाक लोकांनी राजाले गादयेर बसयत ताच्या हातांत राज्य कारभार सोंपयलो. उपरांत मेकळो उस्वास घेयत ते सगळे खोशयेन रावूंक लागले.
–उल्हासभाई
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
