गोंय थारतलें प्रयोगशाळा

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

निती आयोगाचे बसकेंत मुख्यमंत्र्याचो दावो

ईशान्य राज्या भशेन निधी दिवपाची मागणी

मनीसबळ, नवनिर्मितीचेर भर

भांगरभूंय । प्रतिनिधी

पणजी : गोंय हें ल्हान राज्य आसलें तरी मनीसबळ आनी नवनिर्मितींत देशा खातीर हें ल्हान राज्य प्रयोगशाळा थारूं शकता. विकसीत गोंय 2037 चें उद्दिश्ट साध्य करपा खातीर गोंयाक ईशान्य राज्यां भशेन 90:10 ह्या तत्वाचेर सीएसएस खाला निधी दिवचो, अशी मागणी मुख्यमंत्री डॉ. प्रमोद सावंत हांणी निती आयोगाचे बसकेंत केली.

विकसीत भारता खातीर गरजेचें मनीसबळ जमनींतल्यान वा ताच्या साधनसंपत्तींतल्यान येवचें ना, जाल्यार तें लोकां मदल्यान येतलें. आत्मनिर्भर भारत 2047 करतना मनीसबळाच्या माध्यमांतल्यान गोंयचें योगदान व्हड आसतलें, अशी हमी तांणी दिली.

गोंय हें भारतांतलें सगल्यांत ल्हान राज्य, पूण आकार ही एक अडचण न्हय, जाल्यार एक संद अशें आमी मानतात. सुक्ष्मतायेन राज्य करपाची संद, नोकरशाय वजें थारानासतना नवें करपाची संद आनी मनीस भांडवलांत केंद्रीत गुंतवणूक कितें दिवंक शकता तें दाखोवपाची संद आसा. गोंय हें पुराय साक्षर राज्य आसा. गोंयांत भुरग्यांच्या मरणाचें प्रमाण सगल्यांत उणें आसा. उच्च शिक्षणांत आमचे वट्ट नोंदणी प्रमाण राष्ट्रीय सरासरी परस दुपेटीन आसा. आमचो विकसीत गोंय @2037 व्हिजन डॉक्युमेंट तयार जावपाचे वाटेर आसा. विकसीत गोंय हें उद्दिश्ट साध्य करपा सयत गोंय खूब कितें करपाक शकता. गोंय भारता खातीर मनीसबळ आनी नवनिर्मितीची प्रयोगशाळा म्हूण काम करूंक शकता. गोंय नव्या मॉडेलांची चांचणी करून राष्ट्राक दिता. मानादीक प्रधानमंत्री हांच्या आत्मनिर्भर भारत दिश्टीकोना सावन उर्बा घेवन, सगल्या पंचायतींत कल्याणकारी येवजण्यांची कार्यवाही जाल्या. अंत्योदय, ग्रामोदय आनी सर्वोदय साकार करून, पांच वर्सांत स्वयंपूर्ण गोंयान गोंयचे अर्द्या परस चड लोकसंख्येक स्पर्श केला. गोंय विद्यापीठ, आयआयटी, एनआयटी, बीटीएस पिलानी, एनआयओ आनी गोंय वेवस्थापन संस्था ह्यो नामनेच्यो शिक्षण संस्था गोंयांत आसात. हे भायर नॅशनल फॉरेंसीक सायन्सेस युनिव्हर्सिटी, ऑल इंडिया इन्स्टिट्यूट ऑफ आयुर्वेद, इंटरनॅशनल स्कूल ऑफ लॉ स्थापन जाल्या. खाजगी विद्यापीठ कायदो जाल्ल्यान गोंय एआय, अभियांत्रिकी, आयुर्वेद, फॉरेंसीक आनी मरीन सायन्सांत उंचेले शिक्षण उपलब्ध जालां.

मनीस भांडवल म्हणल्यार फकत रोजगार न्हय. राष्ट्र सुरक्षीत तशेंच उदरगतीचे दिशेन व्हरपा खातीर लेगीत मनीसबळ लागता. गोंयच्या कुशळ कामगारांच्या आदारान चलपी गोवा शिपयार्ड लिमिटेड कंपनीन भारतीय संरक्षण दळा खातीर देशी पद्दतीन तयार केल्ली आयसीजीएस समुद्र प्रताप, आयएनएस शाची, आयसीजीएस अचल आनी आयसीजीएस अक्षय हीं विमानां पावयल्यात. जेन्ना 15 लाख लोकांचें राज्य भारताचे दर्यादेगेची राखण करपी बोटी बांदता तेन्ना तें सगल्यांत बरें मनीसबळ तयार करता, हें सिद जाता.

ल्हान राज्य संवसारीक दर्ज्याचे शिकपाचे परिणाम तयार करूंक शकता? ताची जाप केरस ह्या माध्यमांतल्यान मेळ्ळी. तीन वर्सांत केरस 3 लाख विद्यार्थ्यां मेरेन पावलें. गोंयचे माध्यमीक विद्यार्थी गणितांत राष्ट्रीय सरासरी परस बरे आसात, हे पारख सर्वेक्षणांत सिद्ध जालां. आमचे शिक्षक आयआयटी आनी इंडियन स्कूल ऑफ बिझनेस संस्थेंत इंटर्नशीप करतात. गांवगिरे विद्यार्थी हार्वर्ड म्हाविद्यालयाच्या विद्यार्थ्यां सयत मार्गदर्शन घेतात. गोंयकार फक्त शिक्षण पुराय करिनात, ते फुडें करिअर करतात. टाटा टेक्नॉलॉजीज, सीमेंस आनी हेर शंबरां वयर उद्देगां कडेन भागिदारीच्या माध्यमांतल्यान आमच्या आयटीआय मदीं बदल जाला. अॅप्लायड आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स, ड्रोन तंत्रज्ञान, ईव्ही मेकॅनिक्स आनी सेमीकंडक्टर डिझायनांत प्रशिक्षणाची सोय उपलब्ध आसा. तुयेंचो गोवा इलॅक्ट्रॉनिक्स मॅन्युफॅक्चरींग क्लस्टर हो करिअर आनी गुणवत्तेक वाव दिवपी आसा. भारतीय उद्देजकता विकास संस्था अहमदाबादच्या सहकार्यान स्थापन जाल्लें ईडीआय गोवा केंद्र स्वावलंबी उद्देजकांची पिळगी उबारता. गोंय मनीस संसाधन उदरगत म्हामंडळ थळाव्या तरणाट्यांक वेगळे तरेन प्रशिक्षण दिता आनी थेट सरकारी सेवेंत दवरता. गोंय कर्मचारी निवड आयोग भरती प्रक्रिया पारदर्शक आनी योग्यतायेचेर आदारीत आसा हाची खात्री करता. पीएम राष्ट्रीय अप्रेंटिसशीप येवजण आनी मुख्यमंत्री अप्रेंटिसशीप धोरणांतल्यान सरकारी आनी खाजगी क्षेत्रांत 27 हजारां वयर अप्रेंटीस दवरल्यात. संवसारीक बँकेच्या निधींतल्यान रॅम्प उपक्रमांतल्यान गोंयान 94,000 उदयम नोंदणी हुंपल्या. एआय आनी डेटा चालीत शासन गोंयचो समर्थ प्लॅटफॉर्म दरेका विद्यार्थ्याच्या मुळाव्या ते विद्यापिठा मेरेनच्या शिक्षणीक प्रगतीचो रेकॉर्ड दवरपाक लागला. गोंय एआय धोरण 2026 तयार करून भारताचो जबाबदार एआय आनी अॅप्लायड इनोव्हेशन हब म्हूण गोंयान सुवात मेळयल्या. गोंयान आयजीओटी कर्मयोगी प्लॅटफॉर्मांत शंबर टक्के कव्हरेज मेळयल्या अशें हांव अभिमानान सांगतां. आतां दरेका सरकारी अधिकाऱ्याक सायबर सुरक्षा आनी शासनांत एआय प्रशिक्षण दिवप सक्तीचें आसा. भलायकी, निरोगीपण आनी घरां भलायकेचे मळार गोंय एकात्मीक हुस्क्याचो आद्यप्रवर्तक आसा. एआयआयए, धारगळेचें इंटिग्रेटिव्ह ऑन्कोलॉजी रिसर्च अँड केअर सेंटर, टाटा मेमोरियल सेंटर, मुंबय हांचे वांगडा भागिदारी करून आधुनीक ऑन्कोलॉजी आनी आयुर्वेदाचो मेळ घालता. आमच्या अर्ली डिटेक्शन ऑफ लंग कॅन्सर प्रकल्पान लाखां वयर दुयेंतींचो सोद घेतला. दीनदयाळ स्वास्थ सेवा येवजणेंत भलायकी संरक्षणा सयत सुमार दोन लाख गोंयकारांचो आस्पाव जाता. टेलीमेडिसीन गोंयांतल्या दरेका गांवगिऱ्या भलायकी केंद्रांत पावलां. गोंयच्या भलायकी सेवा ताकींत म्हत्वाची भर पडपी मडगांवचे ईएसआय मेडिकल कॉलेजीक मान्यताय दिवपा खातीर प्रधानमंत्र्यांचें हांव उपकार मानतां, अशें मुख्यमंत्र्यान सांगलें.  म्हजें घर येवजणे वरवीं आमी लाखां वयर घरां नियमीत करतात. सुरक्षीत घर आशिल्लें कुटुंब म्हणल्यार मनीस भांडवलाची खरी बुन्याद. बायलांच्या फुडारपणा खाला उदरगत बायलो ही कल्याणकारी वर्ग न्हय, ती गोंयच्या उदरगतीचें इंजीन. हजारांनी एसएचजी, लखपती दीदी गोंयचे गांवगिरे अर्थवेवस्थेंत बदल घडोवन हाडटात. अन्नपूर्णा येवजण, महिला डिजिटल सक्षमीकरण येवजण मे 2026 वर्सा सुरू जाल्ली. जेन्ना बायलो फुडाकार घेतात तेन्ना समाजांत बदल जाता. फाटल्या दशकांत गोंयाक केंद्र सरकारा कडल्यान मुळाव्या साधनसुविधा उदरगती खातीर 40,000 कोटी वयर निधी मेळ्ळा. गोंयची 60 टक्के परस चड जमीन रानां, पर्यावरण संवेदनशील वाठार नियंत्रणा खाला आसा. वर्साक एक कोटी परस चड पर्यटक गोंयाक भेटी दितात. आमच्या मुळाव्या साधनसुविधांचो गरज 15 लाख लोकसंख्ये परस चड आसा. तरी लेगीत गोंयचें मुल्यांकन सीएसएस निधी सुत्रांतल्यान कितल्याशाच कोटी लोकसंख्येच्या राज्यां वांगडा केलां जाका लागून दर मनशाक सेवा दिवपाचो खर्च खूब चड जाता. ईशान्य आनी हिमालयाच्या राज्यांक मेळपी तत्वाचेर आदारीत 90:10 च्या आदाराचेर, गोंयांक सीएसएस अंतर्गत निधी दिवचो. विकसीत गोंय @2037 साध्य करपा खातीर केंद्रान आदार दिवचो. दरडोई येणावळीचेर विकसीत भारत 2047चें मोजमाप थारचें ना, जाल्यार तें सकाळी उठल्या उपरांत लोकांक कितल्यो संदी आसा, ताचेर थारतलें.