गोंयच्यो न्हंयो, तळी प्रदुशणाच्या चपक्यांत

(नारायण पिसुर्लेंकार)

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

फिकल कॉलिफॉर्माचें वाडलें प्रमाण

भांगरभूंय । प्रतिनिधी

पणजी : फाटल्या एका वर्सांत गोंयांतल्यो मुखेल न्हंयो, तळ्यांतलें उदकाचें प्रदुशण वाडलां. प्रदुशण नियंत्रण मंडळान मार्च 2025 ते एप्रील 2026 ह्या काळांत गोंयांतल्यो न्हंयो, तळीं, खाडी, झरे, धरणां, दर्यादेगो तशेंच बांयच्या उदकाच्या नमुन्यांची तपासणी केल्ली. ह्या नमुन्यांतल्या 30 ते 50 तरेच्या प्रदुशण घटकांचें मेजमाप केल्लें. तातूंत मुखेल न्हंयां सयत हेर उदकाचे वाठार कांय खेपे प्रदुशीत आशिल्ल्याचें दिसून आयलें. जाल्यार कांय खेपे थंयचें प्रदुशण मर्यादेंत आशिल्ल्याचें दिसलें.

कांय वाठारांत उदकाचो पीएच, उदकांतल्या ऑक्सिजनाचें प्रमाण मर्यादे परस उणें जालां. जाल्यार कांय वाठारांनी फिकल कॉलिफॉर्म ह्या घातक जिवाणूंचें प्रमाण वाडिल्ल्याचें दिसलें.

प्रदुशण नियंत्रण मंडळान 2025- 26 त वट्ट 114 उदकाच्या वाठारांतल्यान उदकाचे 1299 नमुने एकठांय केल्ले. 114 तल्या 106 वाठारांनी दर म्हयन्याक तपासणी केल्ली. तातूंत उत्तर गोंयांत 49 जाल्यार दक्षीण गोंयांतल्या 65 वाठारांचो आस्पाव आशिल्लो. तातूंत न्हंयो, तळीं, बांयो, झरे, घसघशे हांचे सयत 14 दर्यादेगां वयल्या उदकाची तपासणी केल्ली. जाल्यार कांय वेंचूक उद्देगीक वसणुकांनी 8 कडेन भुंयगत उदकाची तपासणी केल्ली. ही तपासणी स म्हयन्यांतल्यान एकदां केल्ली.

मंडळाच्या अहवाला प्रमाण वयल्या काळांत मांडवी, व्हाळवट, जुवारी, शापोरा ह्यो न्हंयो, कोलवा खाडीच्या उदकाच्या नमुन्यांत खूब खेपे फिकल कॉलिफॉर्म ह्या जिवाणूंचे प्रमाण वाडिल्ल्याचें स्पश्ट जाल्लें. फिकल फॉर्म हाका लागून पोटांतलीं दुयेंसां जावपाक शकतात. ताची मर्यादी दर 100 मिलीलिटरांत 100 वा ताचे परस उणी इतली आसा. मात वयल्या वाठारांनी ताचें प्रमाण अदीक सांपडलें. ते भायर बायणा, मिरामार, बागा, कळंगूट, मोरजी, मोबोर, गालजीबाग, कोलवा, बाणावली, बेताळभाटी, वार्का, आगोंद, पाळोळें, राजबाग, वेळसांव, वागातोर, हरमल, बोगमाळो वाठारांतल्या दर्यादेगेर वयल्या उदकांत फिकल कॉलिफॉर्माचें प्रमाण मर्यादे परस चड आशिल्ल्याचें दिसलें. हरवळें घसघशांतल्या उदकांत लेगीत कांय दीस फिकल कॉलिफॉर्माचें प्रमाण चड आशिल्लें.

उदकांतल्या पीएचचें प्रमाण उणें जाले उपरांत उदकांतलें आम्ल गुणधर्म वाडटात. ताका लागून उदकांतल्या प्राण्यांच्या भलायकेक धोको उप्रासपाची शक्यताय आसता. अहवाला प्रमाण गोंयांतल्या तळांनी पीएचचे प्रमाण खूब खेपे मर्यादे परस उणें आशिल्लें. बाणस्तारी तळें, तोयार, रायतळें, पिळर्ण तळें हातींतल्या उदकाच्या नमुन्यांत पीएचचें प्रमाण उणें जाल्ल्याचें दिसलें. ह्या कालांत गोंयांतल्या उद्देगीक वसणुकांतल्या बोअर वेलींतल्या उदकांतल्या ऑक्सिजनाचें प्रमाण उणें जाल्यार फिकल कॉलिफॉर्म आनी बायो कॅमिकल ऑक्सिजन डिमांडाचें (बीओडी) प्रमाण चड आशिल्लें.

कुंकळ्ळीचें भुंयगत उदक प्रदुशीत

वयल्या काळांत मंडळान कुंकळ्ळी उद्देगीक वसणुकेंतल्या 15 वाठारांनी भुंयगत उदकाचे 117 नमुने तपाशिल्ले. तातूंत 45 नमुन्यांत उदकांतलें लोह, 5 नमुन्यांत निकेल मर्यादे परस अदीक आशिल्ल्याचें स्पश्ट दालें. 48 टक्के नमुन्यांत उदकांतलें मँगनीज अदीक सांपडलें.