भांगरभूंय | प्रतिनिधी
पयलीं सावन उदरगतीची संतुळा सारकी राखूंक नाशिल्ल्यान विकास हो फकत शार, शारा भोंवतणीच जालो. करोडांनी लोक पोटा खातीर शारांचे दिकेन वचपाक लागले. अजूनय ते वतात. हाचें कारण उदरगतीचो स्पर्श जावंक नाशिल्ले गांव. शारांनी 40- 45 वर्सां राविल्ल्यांक आतां निवृत्तीच्या काळांत गांवाची ओढ लागल्या. थोड्यांक गांवांची इतली ओड आशिल्ली की शाळांक सुटी पडली काय ते भुरग्यांक गांवांक धाडटाले, स्वताय रजा घालून कांय दीस थंय रावताले. घरदार, शेत, जमीन विकून शारांनी बंगले, फ्लॅट घेतिल्लेय आतां गांवांतलें पोरणें घर दुरुस्त करून थंय रावपाक येवंक लागल्यात. कारण शारांतली जिणेंशैली, दगदग, बोवाळ तांकां सोंसना जाला. गांवांत शांतताय, शुद्ध हवा, ताजें अन्न, आदल्यो यादी, कमी खर्च, सण, परबो, संस्कृती, आपलेंपण, इश्ट परिवार, सोबीत सैमाचो सांगात मेळटा.
गांवांचें शारीकरण करपाचो यत्न पयलींय दोन खेपे जाल्लो. मात ताका विरोध जालो. आतांय 56 गांव ‘अर्बन एरिया’ म्हूण घोशीत करपाचो आदेश काडिल्लो.
शारी वाठार करपाचो एकूच उद्देश, तो म्हणल्यार गोंय जमीन येणावळ कायद्या खाला जमीन महसूल थारावप. बांदकाम नेम, टावन प्लॅनिंग वा पंचायतीचे अधिकार बदलचें नात, अशें जाहीर जाल्लें. मात लोकां मदीं निर्माण जाल्ल्या भंयाक लागून तांणी विरोधांत निवेदनां भेटयलीं आनी सरकाराक तो निर्णयूच फाटीं घेवचो पडलो. लोक कित्याक भियेले? एकदां कायद्याची व्याख्या बदल्ली काय मुखार हेर कायदे ह्या बदलाचो आदार घेवपाची शक्यताय आसता. नगरपालिका जातली, व्हडल्या घरनिर्माण प्रकल्पांत परवानगी मेळप सोंपें जातलें. शेतां, खाजनां, मेकळ्यो जमनी पळोवन थोड्यांक लाळ सुट्टली. ग्रामसभेचो प्रभाव उणो जातलो, पालिका जाल्यार ती रद्दूच जातली, गांवाची वळख, संस्कृताय नश्ट जातली, अशी भिरांत लोकांक दिसली. (अधिसुचोवणेंतल्या ‘कारापूर’ नांवानूय उज्यांत तेल ओतलां आसतलें.) सगलें अधिसुचोवणे परस फुडाराच्या धोरणांचेर अवलंबून आसता. मात, वयर सांगलां ते प्रमाण, आतां जमनीं बाबतीत लोक चडूच सादूर जाल्यात. जमनीचेर सादी कुदळ पसून मारल्यार ते दुबावतात! तांचो विस्वास सरकारी यंत्रणांक परतून जोडूंक जमतलो?
उदरगतीचो योग्य आराखडो, पर्यावरणाची राखण, कायद्यांक खरपणान पाळो दिवन गाांवांक शाराचो दर्जो दिवं येता. तो मेळ्ळ्यार नियोजन, प्रशासन, निधी, सुविधा…. सगलेच नदरेन बरें जातलें, अशें सरकारी यंत्रणा म्हणटात, पूण फुडाराक शेतां, मेकळे जागे नाच्च जावन बांदकामांची दाटाय वाडूं येता, उंच इमारती, येरादारी वाडपाक शकता. रस्ते, कोयर, वीज, उदकाच्या सांठ्याचेर ताण येवंक शकता. पावसाचें उदक जिरपाचो जागो उणो जावं येता. हुंवार, उश्णताय वाडपाक शकता. जमनीचें, घरांचें, दुकानांचें मोल वाडूं येता. म्हारगाये खर जावंक शकता, अशें लोकांक दिसता. प्रत्यक्ष ब्रह्मदेवान पसून लोकांचें मन बदलपाचो यत्न केल्यारुय ते तयार जावचे नात, अशी परिस्थिती सद्या आसा. हालींसराक जाल्लीं आंदोलनां पळयल्यार हें मान्य करपा बगर दुसरो पर्यायूच ना!
गांवांची खरी सोबितकाय सैम, संस्कृताय, मनीसपण, एकचार, एकामेकां वयलो विस्वास हाचेर अवलंबून आसता. गोंयांत तशे गाव आसात. पूण ते आनी हेर बरेच गांव अर्द शारी जाल्यात. शारांनी मेळटात, त्यो सगळ्यो सुविधा थंय पावल्यात. मुळांत गोंयूच ल्हान आशिल्ल्यान आणिबाणीच्या वेळार, शिक्षण, धंदो, वेवसाया खातीर गांवांतल्या लोकांक अर्द ते दोन वरांनी लागींच्या शारांनी वचूंक मेळटा. म्हणटकच गांवांक शारांचो दर्जो दिवपाची तशी गरज ना. गांवांचो दर्जो बदलचे पयलीं, ग्रामसभेची मान्यताय, पर्यावरणाचो अभ्यास, लोकांक कायदेशीर उतर दिवप गरजेचें. नाजाल्यार ‘विकास’ आनी ‘अस्मिता’ हांचे मदीं पेट्टलेंच.प
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
