कोंकणी पाठ्यपुस्तकांचें वाटोळें

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

चुकांनी मातिल्ल्या ह्या पाठ्यपुस्तकांनी चरतना भुरग्यांच्या कंवळ्या मनांचो आमकां हुस्को जाता.

कोंकणी शालेय पाठ्यपुस्तकां तयार करतना बरेच घोळ जाल्यात. ताका कारण  सरकारी यंत्रणा आनी थंय नियुक्त केल्ले तथाकथीत जाणकार. एकेका पुस्तकाचेर एक पुस्तक काडूं येता इतल्यो शुद्धलेखनाच्यो आनी व्याकरणाच्यो आनी हेर चुको. भुरग्यांच्या आकलना भायल्यो गजाली. अ- साहित्यीकांचें बरप घेवन एकामेकांची फाट खरपप. आपणेंच मुखार रावन आपणाचीच पुजा करून घेवप ही आमची परंपरा. 

कांय धड्यांतलीं वाक्यां लांब- लांब आसात. रेलगाडयेक खूब डबे आसचे तशीं. वाक्यां वाचतना आळस परतुपाक जावपा इतलीं.  बालमानसशास्त्राचो कोणेच विचार केल्लो दिसना. कारण ती नदर आसूंक जाय मुदलांत. यत्ता पांचवेच्या एका धड्यांत कांय वनस्पतींचीं शास्त्रीय नांवां दिल्यांत तांचो उच्चार करप ही शिक्षकांक आनी विद्यार्थ्यांक ख्यास्त थारूंये. (तक्तो पळोवचो). सायडीन वच अशें वाक्य आसा. हें वाक्य चूक न्हय. पूण भुरगीं ‘मेसेज सेण्ड कर’ अशें वाक्य बरयतलीं आनी धड्यांतूच इंग्लीश शब्द भरल्यात अशी जाप दितलीं. कुशीकच्यान चलात, अशें दिल्यार जातालें. संपादन आनी मुद्रित शोधन केलां काय कितें हो दुबाव दिसता. भारताचे (चें) संविधान अशें पयल्या पानारूच दिल्यार कशें जातलें? अनुस्वार अजूनय शिक्षकांक लेगीत घुस्पावन उडयता हें सिद्ध जाता. घडये तांकां ताचेर प्रभुत्व मेळोवपाक जमूंक ना हें उघड जाता. अनुस्वाराच्यो आनीक जायत्यो चुको (जाय थंय घालप ना, नाका थंय घालप) भरल्यात. 

पांचवेच्या धड्यांतलो तकटो पळेयात. ‘जिंगिबेर अफ्फ्सिनालो रक’ हे आलें (जिंजर) हे खातीर शास्त्रीय नांव दिलां.  मुळांत तें चुकीचें. फ्फ्सि ह्या अक्षराचो उच्चार कितें तें कोणूय सांगूंक शकत?  लेखक बॉटनीस्ट म्हणजे वनस्पतीशास्त्रज्ञ ना आनी हीं रासभर शास्त्रीय नांवां पांचवेच्या भुरग्यांक दिवन कितें साध्य केलें तें कळना. नाय जाल्यार थोड्यांक खंयच्याय विशयाचेर कितेंय, कशेंय, उलोवपाची, बरोवपाची संवय. वेलचेक ‘एलेटारिया कार्डमो नीवं’ हें शास्त्रीय नांव दिलां. वेलची हे खातीर वेल्ची हो नवो क्रांतीकारक सोद केन्ना कोणें लायलो हें कळना. हें फक्त हिमनगाचें तोंक. बर्फाचो दोंगर पोंदा बरोच व्हडलो आसा. ताचेर बरयत जाल्यार ग्रंथांचे खंड जातले.  पाठ्यपुस्तकां तयार करपांत अपेस हें मोटें अपेस.  

सामक्यो साद्यो चुको ह्यो बेपर्वा वृत्तीन घडटात. कोंकणींत हयात आशिल्ले आनी नाशिल्ले अशे ए ग्रेड साहित्यकार आसात. पूण आपणाक साहित्यीक जावंक जाय (नासतना) म्हूण आपलो धडो पुस्तकांत घालप ही घोडचूक सरकारी यंत्रणा कशी पचोवन घेता ताची चवकशी जावंक जाय. पिजॅ नांवाचो संवसारीक नामनेचो व्हडलो बालमानसशास्त्रज्ञ जावन गेल्लो, ताणें बालमन आनी तांचें शिक्षण, आकलन, बुद्धी हाचेर कितें सांगलां तें ह्या रचनाकारांक ज्ञात आसा काय कितें ही पयली गजाल. मातिल्ल्या रानांत वनस्पत आसता थंय फक्त घुस्पूंक जाता. चुकांनी मातिल्ल्या ह्या पाठ्यपुस्तकांनी चरतना भुरग्यांच्या कंवळ्या मनांचो आमकां हुस्को जाता. खरेंच. शासकीय यंत्रणेक तांचें कांयच पडूंक ना.

नवें शिक्षणीक धोरण चालीक लायलां तें बरें आसा. हो घोळ, घुस्पागोंदळ पळेल्यार जे बालभारती मराठी पुस्तकां शिकले तींच बरीं अशें म्हणचें पडटा?!  

कोंकणी शिक्षणाच्या मळार जी अंदाधुंदी चलल्या ताचे वेल्यान विद्यार्थ्यांचो आंकडो देंवलो जाल्यार अजाप करचेली गरज ना. घरांतलेच निळू विटोवंक लागतकच सरकाराच्या आदारान हो ‘कोम्बो’ घातक थारता. निळू जल्मूंक नाशिल्ले, तेन्ना नव्यानूच कोंकणी पुस्तकां सुरू जाल्लीं, आमी तीं शिकलीं, कितलीं सुंदर आशिल्लीं तीं. सोदून काडून ह्या टिमींतल्या वांगड्यांनी तीं एकदांचीं पळोवचीं. चड न्ही, इल्लोसो अभ्यास करचो. मनन करचें. मनोहरबाब सरदेसाय हांची ‘बुकलो बसला तबलें घेवन हुंदरान धरल्या सांज, सांतोणाच्या मुळांत चललां किर्तन व्हडलें आयज’ ही कविता सोबीत ओडलायणें चित्र दिवन दिल्ली. पुस्तकां रंगीत नाशिल्लीं. पूण ह्या चुकांच्या पुस्तकां परस खूब बरीं आशिल्लीं. अजून याद आसा. पदेर, रायबारी हे सुंदर धडे आशिल्ले. ते सगल्यांनी एकदां वाचचे. लुसियो रॉड्रीक्स ह्या लेखकाचें नांव खबर आसल्यार. स्वताचें खबर आसल्यार पुरो. 

एससीईआरटीन आनी संबंदीत विभागांनी चवकशी करची आनी भुरग्यांक चुकीचें, तकलीफोडीचें शिकप दिवपा पासून आडावपाक तात्काळ कृती करची. 

पार्थ ज. शेट्ये 

वास्को