भांगरभूंय | प्रतिनिधी
सामके हालीं मेरेन कविता, कथा, लेख बरोवपाक वरांचीं वरां वाचन, चिंतन, कल्पनाशक्त ह्या सारक्या गजालींची गरज आशिल्ली. आयज कृत्रीम बुद्धी साधनां वरवीं मात कांय सेकंदां भितर जाय ती लेखनसामग्री तयार जावंक शकता. कांय जाणांक हें एक उल्लेखनीय तंत्रीक यश दिसतलें मात हेरां खातीर एक अस्वस्थ प्रस्न. मशिनां बरोवंक लागलीं जाल्यार मनशाच्या सर्जनशीलतायेचें कितें? दरेक व्हड तंत्रीक क्रांती प्रमाण एआय आपल्या वांगडा व्हड संदी तशेंच म्हत्वाचीं आव्हानां हाडटा. एआय आनीक कितले बुदवंत जाता हाचेर साहित्य आनी सर्जनशील लेखनाचो फुडार आदारून फावना. कल्पनाशक्त, मौलीकताय आनी प्रमाणीक अभिव्यक्ती हांकां मनीस मोल दिता काय ना हाचेर तें आदारून आसपाक जाय.
तंत्रगिन्यानाक लागून साहित्य निर्मितीच्या मळार काळा प्रमाण जायतो बदल जाला. छापखान्यांत तयार जावन लाखांनी लोकांक पुस्तकां मेळपाक लागलीं. टंकलेखन यंत्रांक लागून लिखाणाक गती मेळ्ळी. हातबरपाचे सुवातेर संगणक आयलो. इंटरनॅटान लेखकांक संवसारभरांतल्या वाचप्यां कडेन जोडले. हातूंतल्या दरेका नवनिर्माणाक लागून सुरवेक परंपरीक पद्दत ना जातली असो भंय निर्माण जाल्लो. ताचे बदला तांणी सर्जनशीलतायेच्यो शक्यताय वाडयल्यो. कृत्रीम बुध्दीमत्ता ह्या प्रवासांतल्या फुडल्या अध्यायाचें प्रतिनिधित्व करता, मात ती कायशी वेगळी आसा कारण ती फक्त लेखकांक आदार करना जाल्यार मनशान बरयिल्ले वरींच बरप तयार करूंक शकता. विद्यालयांनी, कार्यालयांनी, प्रकाशन संस्थांनी, खबरां मळार, वेवसायीक लेखकांक आनी हेर सुवातांनी कृत्रीम बुद्धिमत्तेक नेटान सुवात कित्याक मेळ्ळ्या हें हाका लागून स्पश्ट जाता.
मनीस जायत्या कारणां खातीर एआय वापरता. एआय चे लावनिश्चीतपणान आसात. जायत्या लेखकांक एआय म्हळ्यार आदार दिसता. वाचप्यांकय फायदो जाता. एआय आदारीत अणकारातल्यान साहित्यकृती आतां पयलीं परस चड बेगीन लोकां मेरेन पावूंक शकतात. दिव्यांग व्यक्तींक एआय तंत्रज्ञानां वरवीं आवश्यक त्या स्वरुपांत पुस्तकां मेळूंक शकतात. शेंकड्यांनी वर्सांच्या साहित्याचें विश्लेशण कांय खिणां भितर करूं येता, घडये वर्सां लागत अशे नमुने रोखडेच वर्गीकृत वळख करूं येता. जायत्या तरांनी एआय साहित्याक चड सोंपे, समावेशी करपाक शकता. पूण अशें आसलें तरी लेगीत सर्जनशीलतायेचो एक म्हत्वाचो प्रस्न निर्माण जाताच. आमी सर्जनशीलतायेची व्याख्या कशी करतात हाचेर ताची जाप आदारून आसता. मनशाची सर्जनशीलताय ही अणभवांतल्यान घडटा. कथा-कादंबरीकार जेन्ना बरयता, कवी कवन करता वा निबंदकार चिंतन करता तेन्ना ती वाचप्यांच्या काळजा मेरेन पावतात कारण तांकां त्यो भावनां खऱ्या अर्थान जाणवतात.
एआय घडये भाशेचें अनुकरण बेस बरें रितीन करपाक शकता पूण अनुकरण म्हणल्यार अणभव न्हय. हो भेद साहित्यांत खासा म्हत्वाचो. परिपूर्ण व्याकरण वा दोशरहीत वाक्य रचणूक आशिल्ल्यान न्हय जाल्यार मनशाच्या जिविताक केंद्रवर्ती धरून बरयिल्ल्यान पुस्तकां याद उरतात. संगणकाच्या आल्गोरिदमा परस मनशाचे अणभव साहित्यांत अदीक महत्त्वाचे. विद्यार्थ्यांक एआय वरवीं निबंद बेगोबेग पुराय करप बरें दिसता, कारण ते स्वतंत्रपणान विचार करपाचे प्रक्रियेक बायपास करपाक शकतात. पूण बरप म्हळ्यार फक्त कागदाचेर उतरां तयार करप न्हय. निरिक्षण, कल्पनाशक्त, शिस्त ह्या गजालींची शिकवण प्रत्यक्ष बरपांतल्यान मेळटा. हो व्याप पुरायपणान मशिनांक आवटसोर्स केल्यार फुडल्या पिळग्यांत सर्जनशील लेखक तयार जावचे ना.
पूण हाचेर उपाय म्हळ्यार कृत्रीम बुध्दी न्हयकारप न्हय. तंत्रगिन्यानाक प्रतिकार करप क्वचितच येसस्वी जाता अशें इतिहास आमकां शिकयता. एआय म्हळ्यार आमच्या कल्पनेचो फक्त सहाय्यक जावपाक जाय. म्हायती एकठांय करप, सुदारणा करप, कल्पना संघटीत करप, अणकार करप, संपादकीय कामां करप हाचे खातीर ताची मजत जावये. मात कल्पना, भावनिकताय, नैतीक चिंतन आनी मुखेल विचार हो मात मनशाचोच आसूंक जाय. मनशान घडयिल्ली गजाल तंत्रगिन्यानान पॉलीश करची, ताची सुवात घेवची न्हय. शिक्षणीक संस्थांचीय म्हत्वाची जापसालदारकी आसा. एआय हो धोको मानचे परस ताचो नैतीक आनी बरोवाप करपा विशीं तांणी शिकोवचें. डिजिटल कुशळटाये वांगडाच वाचप, बरोवप, कथाकथन, वादविवाद, साहित्यीक भासाभास हांचेर भर दिवचो. ह्या कार्यावळीं वरवीं कल्पनेची जी वाड जाता ताची प्रतिकृती खंयच्याच तंत्रगिन्याना वरवीं करूं नजो.
साहित्यीक समाजान लेगीत नैतीक मानदंड स्थापन करून फुडाराची तयारी करची पडटली. प्रकाशीत वावरांत एआयची भुमिका कितें आसा हाचे संबंदी वाचप्यांक पारदर्शकताय आसची. लेखकांक तांच्या बौद्धीक संपत्ती खातीर योग्य संरक्षण मेळपाक जाय. प्रकाशकांनी तंत्रीक नवनिर्माण जबाबदारपणान आपणायतना मौलिकतायेक प्रोत्साहन दिवचें पडटलें. साहित्यीक मळा वेल्या यंत्रणेक प्रगती आनी प्रामाणीकपण ह्या दोनूय गजालींची गरज आसता. घडये एआयन आमचे मुखार दवरला तो सगल्यांत व्हडलो धडो मशिनां विशीं अजिबात न्हय जाल्यार तो आसा आमचेच विशीं. एआय नवसर्जन करपाक शकता हाचे परस लेगीत त्या तंत्रगिन्यानाचेर निंबून रावन आनी ताचे कडल्यान काम करून घेत रावन मनीस स्वताच बरोवप विसरत काय कितें हो धोको चड व्हडलो आसा.
कृत्रीम बुध्दी हो मनशाचो व्हड सोद हातूंत दुबाव ना. पूण साहित्य ही मनशाची अभिव्यक्ती. एक गजाल असामान्य तंत्रीक शक्तीचें प्रतिनिधित्व करता जाल्यार दुसरी मनशाच्या आत्म्याक प्रतिबिंबीत करता. कोणाक तरी एकाकूच वेंचून काडप अशे करचे परस तांचे भितर संतुळा सादपाक जाय. तंत्रगिन्यानाक लागून मनशाची सर्जनशीलताय बादीत जावचे परस तांकां एकामेकांचो आदार जावचो. मनशाची नैसर्गीक बुद्धी तिगून उरली जाल्यारूच कृत्रीम बुद्धीक मुखा वेली चालना मेळटली. आल्गोरिदम निर्मिती करूंक शकता पूण खऱ्या अर्थान काळजां हालोवपी कथा मनशाच्या मनांतच निर्माण जातात. कृत्रीम बुध्दीचें यूग म्हळ्यार सर्जनशीलतायेचो अंत मानपाची गरज ना. ही नव्या युगाची सुरवात अशेच मानून आमी वावर करपाक जाय.
डॉ. चिन्मय मधू घैसास
9823728640
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
