कबलात काय दोळ्यांक उदक?

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

आठ दिसां भितर इराण काबार करतले, जळार मारतात तशें इराणाक नाच्च करतले, अशें चिंतून अमेरिकेन इझ्रायलाच्या सांगातान इराणाचेर घुरी घाली खरी, पूण आतां 3- 4 म्हयने जायत आयले तरी इराण दिमयेर शरण येवंक ना. उरफाटी अमेरिकेकूच दिमी मारची पडल्या. तातूंत इझ्रायल आयकना जाला. नाका म्हणल्यार पसून मस्त्या भुरग्यान शेजारच्या घराचेर गुंडे मारचे तशे तो इराण, शेजारी देशांचेर क्षेपणास्त्रां सोडीत आसा. अमेरिकेन इराणा वांगडा तात्पुरती काय जायना, पूण झुजबंदी कबलात केल्या. अंदूंच्या वर्सांतली ही म्हत्वाची आंतरराष्ट्रीय घडामोड. तांच्या केस्तांवांक लागून मध्यपूर्व वाठारांत अस्थिरताय आशिल्ली. तेलपुरवण, वेपारांत आडमेळीं आयिल्ल्यान अर्थवेवस्था कोसळिल्ली. ताचे परिणाम स्पश्ट दिसले. आतां झुजबंदी करून तांणी चर्चेचो मार्ग स्विकारला हे खातीर संवसारान व्हडलो सुस्कारो सोडला आसतलो. ‘कोण करता पाप आनी कोण दिता जाप’ तसलो प्रकार हो. हे तात्पुरते कबलातीन मध्यपूर्वेक चड थाकाय मेळ्ळ्या, पूण आव्हानां कायम आसात. कारण कोणाचींय नेर्वां चाळवलीं जाल्यार परतून ढाम, ढूम सुरू जावं येता.
अमेरिका – इराणा मदीं जाल्या ती कबलात म्हणचे परस एक चवकट म्हणल्यार बरें. हो निमाणो शांतताय करार न्हय. आतां दोन म्हयने दोनूय देशां मदीं साबार म्हत्वाच्या, संवेदनशील विशयांचेर भासाभास जातली. हातूंत इराणाच्या काळजाचो कुडको आशिल्लो अणुकार्यक्रमूय आसा. दोनूय वटेनच्या फुडाऱ्यांनी संवादाचो मार्ग वेंचून काडलो, हेंच व्हडलें म्हणपाचें. थंय शांतिकाय नंदची, ही इराणाच्या इंधनाचेर, होर्मुझाचेर जगपी देशांची इत्सा. चडशे देश थंयचें इंधन, सुको मेवो आनी हेर म्हाल विकत घेतात…. आनी तो सगलो येता होर्मुझ सामुद्रधुनींतल्यान. ती बंद करप म्हणल्यार नाक दाबून धरपा सारकें! इराणान तशी ती उक्ती केल्ली, पूण अमेरिका, इझ्रायल सोडून. मदीं अमेरिकेन म्हाल हाडपी भलत्याच देशांच्या बोटींचेर हल्ले केले आनी हें पेकिल्लें प्रकरण परत ताजें जालें. होर्मुझ परत उक्तें करपाचो निर्णय जाला. ताका भारता सयत सगले कडल्यान तेलबाजारान येवकार दिला. कारण उर्जा पुरवण सुरळीत जातली. कारण हेच उर्जेचेर म्हारगाय वाडप, देंवप (आदल्या तेंपार देंवताली खंय) थारता.
अमेरिका आनी इराणां मदीं पयलीं सावन उजो वचना. तसो चीन, रशिया सोडल्यार इंधनान भरिल्ल्या सगल्या देशांचेर अमेरिकेचो दोळो. म्हणटकच मध्यपूर्वेंतल्यान येवपी खबरो आयकून नाचपाक सुरवात करचे पयलीं थोडी वाट पळोवप बरें. इझ्रायल हे शांतताय कबलातीचेर फक्त मनांतल्यानूच न्हय तर उक्तेपणी बेजार आसा. इराणाची अणुकार्यावळ आनी ताका समर्थन दिवपी संघटणां आड खर अटी घालूंक नात, अशें तांचें म्हणणें. लेबनाॅनांतल्या हिझबुल्ला आड आमी कारवाय चालूच दवरतले हे भुमिकेचेरूय इझ्रायल ठाम रावला. मध्य पूर्वेंतले देश ल्हान आनी एके कडेन कितेंय जाल्यार साथीचें दुयेंस पातळचें तशी ताची बादा सगल्यांकूच जाता. म्हणटकच झुजबंदी उपरांतूय हिझबुल्ला – इझ्रायल चकमकी चालूच उरिल्ल्यान, ह्या पुराय वाठारांत तणाव वाडपाची भिरांत न्हयकारपाक येना. फक्त मारबडय केली म्हूण प्रस्न सुटनात. राजकी उपाय काडपाक जाय, हें इझ्रायलाक कोण सांगतलो?
इराणांत जें लुकसाण जालां, इमारती पडल्यात त्यो उब्यो करपाक, अर्थवेवस्था सुदारपाक अमेरिकेन 300 अब्ज डाॅलर दिल्यात, अशी खबर आसा. अमेरिकेन ती न्हयकारल्या. मात, प्रतिश्ठीत खबरां संस्थांनी ती खरी अशें म्हणलां. हो पयसो खंयचो, अमेरिकन करदात्यांचो? आखाती देशां कडल्यान, खाजगी गुंतवणुकींतल्यान घेतिल्लो, तें स्पश्ट जावंक ना. संवसारीक अर्थवेवस्था आनी देशांतलें राजकारण हांचें नातें आसता. हांचेर अणुबाॅम घालात, हांकां कापून काडात, अशी भाशा करप्यांक हें समजतलें?