भांगरभूंय | प्रतिनिधी
हालींसरा गांवांनी लेगीत घरांची बांदावळ बदल्ल्या. म्हणल्यार मातयेचो वास उणो जावन थंयचीं घरां शिमिटाचीं आनी आंगणांत शिमिटाचे पेवर्स घालपाक लागल्यात. सुविधा उपलब्ध जायत आसतात. बांयचे सुवातेर घरांक नळ आयले. रांदपाक लांकडांचे सुवातेर एलपीजी सिलिंडर आयले. आतां तर घरगुती गॅस कनेक्शनां रांदचे कुडींत पावलीं. न्हाण घरांतलें भाण आनी उदक तापोवंक जळवाचे सुवातेर विजेचेर चलपी गीझर आनी सोलर हीटर आयले.
चडशा घरां मुखार शिमिटाच्यो खळयो. पावसा आदीं ग्रामपंचायत वा सरकारी खात्या कडल्यान खळयो गटारांची साफसफाई जाता. घरांतलो कोयर पोरसांतले वंये भायर शेवटून उडोवपाची प्रथा बंद जाली. सीवरेज जोडणी आयली. नगरपालिका, पंचायतीन आतां रांदचे कुडींतलो घरांतलो सुको ओलो कोयर तर दारांतल्यान व्हरपाची येवजण चालीक लायल्या.
आयच्या भुरग्यांक रेशनाचें दुकान कशें आसता हें खबर ना. तांकां थंय वचून तांदूळ, गंव, तेल, रवो, साकर हाडची पडना. कांय जाणांक आवय वा बापायच्या वांगडा वच्चेंच पडलें जाल्यार दुचाकी घेवन वतात.
आमच्या वेळार चित्र उरफाटें आशिल्लें. आमी रेशनाच्या दुकानाक सोसायटी म्हणटाले. पंद्रशींत फकत तीन दीस रेशन मेळटालें. म्हणटकच रातचें वा फांतोडेर वचून नंबर लावचो पडटालो. सकाळीं घरा वचून नाश्तो करून येवचें पडटालें. नंबर येतकच धान्य जोकून घेतां, पोटल्यो बांदतां, खांदार वा भाड्याचे सायकलीचेर घालून दोन तीन फावटी मारून घरा हाडटां म्हणसर दनपार जाताली. तेन्ना घरा मेरेन आतां भशेन रस्ते नासताले.
आज तर उणे उत्पन्न गटांक रेशन मेळटा आनी तें हाडपाक भोवतेकजाण दुचाकी वा चारचाकी वाहन घेवन गेल्ले दिसतात ! दुदा पिशवी हाडटलो जाल्यार सुद्धां दुचाकी घेवन वतात. शिवाय एखादी दुदाची पिशवी वा जाय तें सामान आमी ऑर्डर केल्यार घरां पावता.
खात्यांत पयशे जमा करूंक वा पयशे काडपाक, कोणाक फारीक करपाक बँकेंत, एटीएमांतय वचूंक नाका. मोबायलाचेर सगळ्यो सुविधा आसात. स्वता वचून कोणाक रकाद दिवपाची गरज ना. मोबायल आसाच न्ही.
सगळ्यांत म्हत्वाची गजाल म्हळ्यार माया म्हयन्यात पावसाळो लागीं पावलो म्हणून हुस्को करपाची आज आमकां गरज ना. पावसा आदीं करपाच्या विंगड विंगड घरगुती कामांची चिंता करपाची आज गरज पडना.
सोंपे भाशेंत सांगतलो जाल्यार, पावस केन्नाय पडूं, आमकां फिकिर करपाची गरज पडना. थोडे भितर सांगपाचें जाल्यार, आयचे पिळगेक भौतेक सगळ्यो सुविधा आज उपलब्ध आसात आनीं वाडतच आसात.
फाटल्या कांय वर्सां सावन आमी वयर सांगिल्ल्या कामांचो गजालींचो अणभव वा लाब घेत आसात. हाचेर विस्तार करून तुमकां आनीं अदीक सांगपाची गरज ना.
पूण आमचें भुरगेंपणांतल्या जिवितांतलें चित्र हाचेपरस उरफाटें आशिल्लें. वयर बरयल्ल्या गजालींच्या उरफाटें, कश्टांचें आनी त्रासांचें आशिल्लें. आयचे भशेन सगळ्यो सोयी सुविधा नाशिल्ल्यो. पूण एक मात खरें, तेन्ना तें त्रासांचें आशिल्लें अशें केन्ना दिसलें ना.
मार्च-एप्रिल म्हयनो सोंपलो आनी माया म्हयनो लागलो म्हणटकच घरांत, घराभायर वा घराभोंवतणचीं वर्सुकीं कामां थारिल्लीं आसतालीं. पावसा आदीं तीं सगळीं कामां उरकून काडचींच पडटालीं. एके वटेन कडक वत गरमी आनी दुसरे वटेन वर्सुकीं कामां. मिर्ग लागचे आदीं तीं पुराय करपाची ताकतीक आसताली.
रांदचे कुडींत वर्सुको पुरुमेंत करून दवरचो पडटालो. मीठ, सोलां, कांदे हांची वेवस्था करप. पापड, लोणचें, वडयो करून दवरप. आमल्यो खळां घालप हीं भौतेक बायल मनशांचीं कामां उरकून काडपाची आसतालीं.
पयलें व्हड म्हत्वाचें काम आसतालें तें घराचें, पागेलाचें, आनीं नळे परतून निवळ करपाचें. माकडांक लागून फुटिल्ली उजवाडाची कांच बदलपाचेंय काम आसतालें. पाडसाचे वाशे आनी कामयो बदलपाची गरज आसत जाल्यार मेस्ताक आपोवचें पडटालें. हें काम एकतर मानायां कडच्यान करून घेवचें पडटालें वा शेजारी पाजारी आळीपाळीन एकामेकालें काम करताले.
ह्या कामाक नळे परतुवप वा घर शिवप म्हणटाले. आदीं पाडसाक बारीक नळे घालताले. ह्या नळ्यांक लागून घरा भितरल्यान थंड दिसतालें. उपरांत मंगलोरी नळे आयले. आमच्या लागींच कामराळ कुडचडें हांगां ह्या नळ्यांचो कारखानो आशिल्लो. बारीक नळ्यांपरस हे नळे परतूंक सोंपे पडटाले आनी वेळ कमी लागतालो.
पळोवंक गेल्यार हें काम तशें त्रासाचें. पूण उमेदी शेजाऱ्यांक लागून मजेशीर जातालें. भौतेक आयताराक सकाळीं स वरांचेर काम सुरू जातालें. चार पांच शेजारी वयर नळ्यार चडटाले. नळे काडून सान्नीन निवळ करून परत वेवस्थीत मांडटाले. एखादो वासो मोडल्यार ताका धिगी लायताले वा बदलताले. शिवाय मागतात ती वस्त वयर दिवंक आमी तयार आसताले.
आठ वरांचेर सगळ्यांक भौतेक चण्याभाजी उंडे, च्याचो नाश्ता आसतालो. अकरा वरांचेर पेज वा उंडे आनी तोणाक दिताले. पाडसार आशिल्ले सगळे थंयच बसून खाताले. भौतेक करून हें दनपार मेरेन सोंपतालें. ना जाल्यार जेवणाची वेवस्था आसताली. भायलें काम दादले तर भितरलें रांदपाचें निवळ करपाचें काम बायलो करताल्यो. खंयच्यो खंयच्यो जगावयल्यो खबरो आनी फकाणां मारत उमेदीन हें काम चलतालें.
दुसरें व्हडलें अती म्हत्वाचें काम आसतालें तें म्हळ्यार पावसांत भिजचे आदीं रान्नीक लागपी लाकडां आनी न्हाणाचे रान्नीक लागपी जळोव वेवस्थीत कापून पागेलांत दाळपाचें काम. पावसा आदीं घर शिवलें ना जाल्यार फुटिल्ल्या नळ्यांतल्यान पावसांत घरभर उदक गळटालें. चडच गळटा थंय बारीक तोप दवरताले. व्हड पावस पडत जाल्यार रातची न्हीद गेली.
सकाळीं सुरू जाल्लें घर शिवपाचें काम दनपार मेरेन जातालें. घर शिवपाचें आनी लाकडां दाळपाचें काम उरकलें म्हणटकच हा ऽऽ आतां पावस केन्नाय आयल्यार जाता, म्हणपाचें उतर तोणां येतालें !
लांकडांचो विशय आयलाच म्हणटकच ताचोय इतिहास हांगां मांडप गरजेचो. रांदपा खातीर लाकडां हाडूंक हांव आनीं म्हजी आई हेर बायलां वांगडा सुद्धां अडेच तीन वरांचेर सुमार तीन किलोमीटर अंतराचेर आशिल्ल्या रानांत वतालीं. आई लाकडां कापून भोरो बांदून म्हज्या माथ्यार दवरताली. आपूण जाता तितलीं लाकडां बांदून भोरो खाक्यां धरताली. कारण तिका तकलेक त्रास जातालो. वाटेर दोन कडेन भरे झाडाक तेंकोवन धा पंदरा मिण्टां सुसेग घेतालीं आनी स वरां मेरेन घरा पावतालीं. ह्या कामाक आयताराक सुटी आसताली.
एसएससीक पावतकच सांजचे अतिरिक्त वर्ग आसताले म्हणटकच आनी उपरांत घरा गॅस सिलिंडर पावलो. तेन्ना सावन रानांत वचप बंद जालें. पुण आयतार वा सुटयेंत घरा फाटल्यान आशिल्ल्या व्हडल्या शेतां भाटांतल्यान माडाचे सुके नाल्ल सोण्णां, पोंय, शेवकां, पिराडे पुंजावन हाडपाचें काम सुरूच आसतालें.
भुरगेपणांत एक आख्यायिका आयकताले. मिर्ग लागचे आदीं कातयो लागताल्यो. म्हळ्यार त्या अमूक दिसांत जळव भरप ना. भरल्यार त्या जळवाक उजो लागता म्हणटाले. केन्ना उजो लागिल्लो आयकूंना तरी लोक चुकनासतना हे अख्यायिकेक पाळो दितालेच.
रंजन नायक
9823154336
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
