भांगरभूंय | प्रतिनिधी
जलं जीवनम्, यत्र जलं- तत्र जीवनम्। अशें पुर्वजांनी म्हणला. उदक म्हणल्यार जिवन, जंय उदक थंय जिवन. संवसारांतल्यो चडश्यो संस्कृतायो विकसीत जाल्यो त्यो न्हंयेचे धडेर. स्थलांतर करपी समाज न्हंयांचेर देगेर स्थायीक जाल्लो दिसता. हाचे वयल्यान उदकाचें म्हत्व कळटलें. फाटले 15 दीस रागार, फुगार जाल्लो पावस कालच्यान परतून पडपाक लागला. रोखडोच ताका नेट येतलो, अशें वेधशाळेन म्हणलां. खरो जावं तांचो अदमास! पावस मळबांतल्यान पडटा, पूण ताचें मोल फक्त जमनीचेर जगपी लोकांकूच कळटा. सैमान दिल्ल्या ह्या उदकाचो थेंब्यान थेंबो सांबाळपाक जाय. कारण ही फुडाराची संपत्त! पावस रकोवप वा तो बंद करप आमच्या हातांत ना. पूण पडिल्ल्या पावसाच्या उदकाचो सांबाळ करप दरेकल्याक शक्य आसा…. आनी तें ताचें कर्तव्य.
पॅसिफीक महासागरांतले अल निनो हवामान प्रक्रियेक लागून माॅन्सुनाक नेट मेळना. गजाल खरी. पूण पावस रागार जावपाक आनीकूय कारणां आसात. झाडां, पावस आनी उदक ही सांखळ मनीसजातीक जगयता. हातूंतलो एक घटक उणो पडलो जाल्यार सगल्यांचेरुच परिणाम जाता. शेती, अर्थवेवस्था, हवामानाचेरुय. पिवपाचें उदक, वीज निर्मिती, पर्यटन, नुस्तें, शेतां, भाटां, पोरसां सगल्यांकूच धपको. भाजी, फळां, कड्डणांचें पीक उणें जाल्ल्यान म्हारगाय वाडटा. पावसान जुनांत दांडी मारपाचो हो प्रकार नवो न्हय. 8 ते 18 दीस पसून तो गायब जाला. जुलय आनी आॅगस्ट हे ताचे घसघसून पडपाचे म्हयने. अंदूंय तो पडटलो अशी आस्त. घडये आॅक्टोबर मेरेनूय पडत!
पावस आपालिपा खेळपाक लागलो काय सैमाक दोश दितात. मात आमी कशे वागतात, ताचोय विचार करपाक जाय. रानांचो आंकडो नेटान उणो जायत आसा. (पयलीं परस तीं चार पटीन वाडल्यांत, अशेंय काय अहवाल सांगतात!) एका अॅमेझोन रानांती कांय झाडां बोडकायत जाल्यार संवसाराचें तापमान हालता खंय! दर्याचें उदक तापता, शारीकरण वाडता…. हाचो पावसाचेर परिमाण जाता, अशें जाणकारांचें मत. गोंयांत रानांची, झाडांची कत्तल करून काँक्रिटाचीं रानां उबारप नेटान चल्लां. सामान्य भौसाक ह्या घरांचो कसलो फायदो? उदकाचे सांठे काबार जाल्यात, बांयो वापराविणें पडल्यात. पावसाचें उदक सांठोवपाचो व्हडलोसो यत्न जायना. सगलें कितें सरकाराचेर सोंपोवन हात कंवळून बसप समा न्हय. प्रत्येकान कितें ना कितें करून ह्या कार्यांत चानयेचो वांटो उखलूंक फावो.
आंगणांतली वा हेर कडली मेकळी जमनी सैमीक स्थितींत दवरूंक जाय. पेवर्स, शिमीट घालून ती धांपल्यार उदक जिरपाचें प्रमाण उणें जाता. गरज नासतना रस्त्यांचे सोबितीकरण नाका. पावसाचें उदक सांठोवप म्हत्वाचें. हे बाबतींत सरकारी यंत्रणेन मुखार सरचें. शोभेच्या झाडां परस थळावीं रोपां लावचीं. कांदळींचें प्रमाण वाडोवचें. देवळांच्यो समिती, कोमुनिदादींनी थळावे रुख लावंक जाय. बांयो, तळयो, व्हाळ नितळ उरचे. तातूंत सिवरेज, घाणयारें उदक, रसायनां सोडचीं न्हय. दिसाक एकूच लिटर उदक वांचयल्यार, 10 लाख लोक म्हयन्याक 3 कोटी लिटर उदक वाटावपाक शकतात. एक हजार लिटरांच्यो 30 हजार टाकयो भरून दवरपाक मेळटल्यो!! भायले लोक गोंयांत स्थायीक जाल्यात तितले पुरो. तांचो आंकडो वाडतूच रावल्यार हो फुगो एक दीस फुटचो ना? शेत, पोरसां, बागायतींचो वेवसाय करप्यांनी पुराय पावसाचेर अवलंबून रावपाचें सोडून तळीं, न्हंयो, बांयांचो वापर करुं येता. चड उदक घेनात तसलीं पिकां घेवं येतात, ठिबक सिंचना सारक्यो पद्दती वापरूं येतात. घाणयारें उदक बागे खातीर वा प्रक्रिया करून हेर कामां खातीर वापरूं येता.
उटंगाराचो पावस, पाचवीचार शेतां, भाटां, झरे, व्हाळ ही गोंयची वळख. ती पुसून उडोवपी कर्मकट्टे जावंया नाका!
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
