अस्तंत घांट : ‘ईएसए’चे निमाणें अधिसुचोवणेचो मार्ग मेकळो

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

गोंयांतले 108 मदले 21 गांव कुशीक काडपाची आसा गोंयची मागणी

भांगरभूंय । प्रतिनिधी

पणजी : अस्तंत घांट जैवसंपत्तीचे जतनाये खातीर जैवसंवेदनशील वाठार (ईएसए) अधिसुचोवणी जारी करपाची प्रक्रिया सुरू जावन 13 वर्सां उपरांत आतां निमाणी अधिसुचोवणी जारी जावपाचो मार्ग मेकळो जाला. गोंयांतल्या 1461 चौखण किमि वाठारा सयत उण्यांत उण्या 87 गांवांचो आस्पाव हातूंत जातलो, अशी म्हायती गोपां कडल्यान मेळ्ळ्या. गोंयांतल्या 108 गांवांचो आस्पाव जैवसंवेदनशील वाठारांत जावपाचो आशिल्लो. मात हातूंतले 21 गांव जैवसंवेदनशील वाठारा भायर काडपाचो प्रस्ताव गोंय सरकारान केंद्राक सादर केला.

अस्तंत घांट संवेदनशील वाठारांत खणी सयत हेर उद्देगीक प्रकल्पांचेर बंदी आसतली. रस्ते, वीज हांच्या विस्ताराचेर लेगीत निर्बंध आसतले. 56 हजार चौखण किमि वाठारांत गोंयचो वाठार 1461 चौखण किमि. लांबायेचो आसा. गोंय, महाराष्ट्र, गुजरात, कर्नाटक, केरळ आनी तामिळनाडू ह्या 6 राज्यांनी अस्तंत घांट वाठाराची जतनाय घेवपाचो प्रस्ताव आसा. निमाणी अधिसुचोवणी पांवड्या पांवड्यान जारी जातली. गोंय, महाराष्ट्र आनी गुजरात ह्या राज्यांतल्या वाठारा खातीर पयल्या पांवड्यार निमाणी अधिसुचोवणी जारी जातली. ह्या तिनूय राज्यां कडेन चर्चा जावन चडशें प्रस्न तशेंच हरकती सुटाव्यो जाल्यात. कर्नाटक, केरळ आनी तामिळनाडू ह्या राज्यां कडेन अजून चर्चा चालू आसा.

अस्तंत वाठाराचो युनेस्कोन दायज थळात आस्पाव केल्या उपरांत ताचे जतनायेच्यो हालचाली सुरू जाल्यो. इस्रोचे आदले अध्यक्ष के. कस्तुरीरंगन हांचे अध्यक्षते खाला समिती स्थापन जाल्ली. हे समितींत सह्याद्री तशेंच अस्तंत घाटाचे जतनाये खातीर आराखडो तयार केलो. आराखड्याचे शिफारशी प्रमाण 2013 वर्सा पयलीं प्रस्तावीत अधिसुचोवणी जारी जाली. मात हे प्रस्तावीत अधिसुचोवणेक केरळ, कर्नाटका सयत हेर राज्यां कडल्यान हरकती येत रावल्यो. हरकती आयकून ताचेर विचारविनिमय करपाक बरोच वेळ गेलो. 2024 त प्रस्तावीत अधिसुचोवणेची मुजत जुलय 2027 त सोंपता. हातूंत 56 हजार चौखण किमि वाठार जैवसंवेदनशील वाठार करपाचो प्रस्ताव आसा.

गोंयांतल्या 108 मदले 21 गांव वळगुपाचो प्रस्ताव आसा. हे सगले गांव सत्तरींतले आसात. सत्तरी, सांगें, काणकोण म्हालाचो वाठार जैवसंवेदनशील वाठारांत आसतलो. महाराष्ट्रांतल्या प्रस्तावीत 17340 चौखण किमि वाठारांत 2515 गांवांचो आस्पाव आसा. हातूंतले 378 गांव कुशीक काडपाची मागणी आसा. गुजरात राज्यांत 400 चौखण किमि वाठारांत 64 गांवांचो आस्पाव आसा. गोंय, महाराष्ट्र आनी गुजरात ह्या राज्यांतले प्रस्न वा हरकतींचेर उपाय आयिल्ल्यान ह्या राज्यां खातीर पयलीं अधिसुचोवणी जारी जातली.

कर्नाटकान जैवसंवेदनशील वाठार थारावपाचे निकश आनी प्रक्रियेक हरकत घेतल्या. केरळान जैवसंवेदनशील वाठार उणो करपाची मागणी केल्या. तामिळनाडूंत लेगीत कितलो वाठार जैवसंवेदनशील वाठार आसचो, हें निश्चीत जावंक ना. कर्नाटक, केरळ आनी तामीळनाडू हीं तीन राज्यां कुशीक दवरून गोंय, महाराष्ट्र आनी गुजरात ह्या तीन राज्यां खातीर अधिसुचोवणी जारी जातली. जैवसंवेदनशील वाठारांत खणी, रिअल इस्टेट, थर्मल पावर प्लांट तशेंच प्रदुशणकारी प्रकल्प उबारपाचेर बंदी आसतली.