अमेरिका-इराण कबलात आनी संवसारीक परिणाम

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

फा टले सुमार 107 दीस इराण- अमेरिका आनी इझ्रायल हांचें मदीं झूज सुरू आशिल्लें. फाटल्या आयतारा अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प हांणी ह्या झुजाक पूर्णविराम दीत आशिल्ल्याची घोशणा केली. पूण संवसाराचो विस्वास ट्रम्प हांचे घोशणेचेर बसलो ना. कारण आयज मेरेन खूबश्यो घोशणा ट्रम्प हांणी केल्ल्यो, पूण ते तशे वागले नात. कबलातीचेर एकमत जाल्ल्याची खबर इराणान दिल्या. पूण इराणाच्या अणुकार्यावळीच्या कळीच्या मुद्याचेर अजून उपाय आयिल्लो ना. दोनूय वटांनी कबलात जाले उपरांत 60 दिसांच्या काळांत अणुकार्यावळीचेर चर्चा करतले. भारता सयत खूबशा देशांनी हाका येवकार दिला. संवसारांतल्या सगल्याच देशांनी इंधनाचीं मोलां वाडल्यांत. भारतांत लेगीत इंधनाच्या मोलांनी वाड जाल्या. संवसारांत जितलीं इंधनाचीं मोलां वाडल्यांत, तितलीं भारतांत वाडिल्लीं नात. ही एक खोसदिणी गजाल.
प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी हांणी ह्या कबलातीक येवकार दिला. अस्तंत आशियांत आतां शांतताय उरतली अशी आस्त उक्तायल्या. संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या सरचिटणिसांनी लेगीत हाका येवकार दिला. आतां होर्मुझांतल्यान बोटी कसलीच आडखळ नासतना येरादारी करूंक शकतल्यो. तशेंच इराणाच्या बंदराचेर अमेरिकेच्या नौदळाची नाकेबंदी कुशीक काडटले अशें अमेरिकेन जाहीर केलां.
ह्या झुजबंदीक लागून आतां संवसारांत शांतताय येतली. झूज बंदीचे घोशणे बराबर इंधनाच्या मोलांत 5 टक्क्यांनी उणाव जालो. ह्या कबलातीचेर 19 तारखेक स्विर्त्झलॅण्डांत सयो जातल्यो. हाचें पुराय आयोजन पाकिस्तान करतलो. ह्या कबलातीक चीनान लेगीत येवकार दिला. इझ्रायलान मात हाका विरोध केला. लेबेनोन, सिरिया आनी गाझा पट्टेंतल्या ताब्यांत घेतिल्ल्या वाठारांतल्यान आपले सैन्य फाटीं घेवचे नात अशें स्पश्ट केलां.
आतां हो संघर्श अमेरिका- इराण असो जायनासतना अमेरिका- इझ्रायल असो बी जाता काय कितें असो दुबाव निर्माण जाला. ह्या झुजांत 80 वर्सा पिरायेचे अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प हांची भुमिका निर्णायक आसा. फाटले सुमार 107 दीस सेगीत झूज जालें. ट्रम्प हांकां अमेरिकेंतल्यान लेगीत सुमारा भायर विरोध आशिल्लो. तशेंच संवसारांतलें लोकमत लेगीत विरोधी जायत आशिल्लें. ताका लागून झूज बंदी ही ट्रम्प हांचे खातीर लेगीत एक आशादायक घडणूक आसा. इझ्रायलान मात आक्रमक पवित्रो घेतला. हाका लागून कबलातीचेर दुबाव उक्तायतात. कबलातीचेर सयो जाले उपरांत 60 दिसां भितर युरेनियम काडून उडोवपा विशींच्या तंत्रीक गजाली निश्चीत करपा खातीर वापतरले अशें दिसून येता. ह्या कबलातीचे पडसाद भारतांत लेगीत उमठूंक लागल्यात. इंधनाची दर उणी करची हे खातीर विरोधी पक्षांनी मागणी केल्या. कांय तज्ञांच्या मतान इंधनाची दर रोखडीच उणी जावची ना. भारत आपले गरजे पैकीं सुमार 80 टक्के तेल आयात करता. हाचे वेव्हार डॉलरांत चलतात. ताका लागून तेल सवाय जालें तरी रुपया कमकुवत आसल्यार ताचो फायदो उणो जाता. तातूंतल्यानूय तेल सवाय जालें जाल्यार ताचो फायदो अत्यावश्यक वस्तू सवाय जातल्यो. उद्देगीक उत्पादनांतल्या वस्तूंचीं मोलां थीर उरतलीं. म्हाल येरादारीचें भाडें उणें जातलें.
दुसरे वटेन ब्रिटन, फ्रान्स, जर्मनी आनी इटली ह्या ‘ई4’ देशांनी लेगीत इराणा वेले आपले अणुकार्यावळी कडेन संबंदीत आशिल्ले निर्बंध फाटीं घेवपाची तयारी दाखयल्या, जे संवसारीक वेपारी बाजारपेठे खातीर आनी चड करून कच्च्या तेलाचीं मोलां नियंत्रणांत दवरपा खातीर सामके आनी गरजेचें सकारात्मक पावल मानतात.
एकूणच ह्या कबलातीचे संवसारीक परिणाम जातले. झुजाक लागून झूज करपी देशांचो कसलोच फायदो जायना. ह्या झुजांत अमेरिकेचें आनी इराणाचें सुमारा भायर लुकसाण जालां. ताचो परिणाम संवसाराचेर लेगीत जाला.

शांताराम वाघ
96234 52553