भांगरभूंय | प्रतिनिधी
एके वटेन व्हड कलाकाराचें अचकीत मरण आनी दुसरे वटेन सिनेमा अर्दकुटो. मराठी चित्रपटांचें मर्यादीत बजेट आशिल्ल्यान पुराय चित्रपटाचें रि- शूट करप अशक्य आशिल्लें.
कलाकार
कांय कलाकारांचें नांव आयतकच दोळ्यां सामकार तांची प्रतिमा आनि प्रतिभा उबी रावता. दिग्दर्शक आनि लेखकाचे अपेक्षे प्रमाण भुमिकेंत तनां -मनांतल्यान एकरूप जावन पात्र जिवें करता तेन्ना तो कलाकार लोकप्रीय जाता. अश्याच कलाकारां मदलो एक कलाकार म्हणल्यार आनंद अभ्यंकर. ताणें मराठी रंगमाची, दूरदर्शन आनी चित्रपट ह्या तिनूय माध्यमां वरवीं अभिनयाचे कळाशेन प्रेक्षकांच्या मनांत एक खाशेली सुवात निर्माण केल्ली. ताच्या अभिनयांत सैमीकपण आनी वास्तवता हांचो सोबीत मेळ आशिल्लो. पळोवप्यांक ताणें पडद्याचेर साकार केल्लीं पात्रां ताच्या कुटुंबांतलीं, वा आशीकुशीत रावपी कशीं दिसतालीं. ह्याच कारणान आनंद अभ्यंकर आनी रसिकां मदीं एक भावनीक नातें निर्माण जाल्ले. आनंदाचो जल्म 2 जून 1963 दिसा नागपूरांत जालो. मध्यमवर्गीय कुटुंबांत वाडिल्ल्या आनंदाक भुरगेपणांतल्यान कला आनी अभिनयाची आवड. मुखार कॉलेजींत शिकतना ती चड वाडली. त्या काळात हेर जायत्या नाट्य अभिनयशौकी तरणाट्यां भशेन ताकाय रंगभूंयेन मोनेळ घालो. नाटकांच्यो येसायो, पड्ड्या फाटलो वावर आनी प्रेक्षकांच्या ताळयांचो प्रतिसादाक लागून ताचें अभिनया विशीं आकर्शण वाडलें. अभिनय ही फकत करियर घडोवपाचें माध्यम न्हय, तर जिणेची पद्दत अशें ताका दिसतालें. आपली अभिनय कळाशी वाडोवंक ताणें विंगड नाट्य पंगडां वांगडा संबंद जोडून बारीक सारीक भूमिका साकारपाक सुरवात केली. शिक्षण पुराय जातकच ताणें कांय काळ नोकरी केली. पूण अभिनया कडेन ताचो चड कल आशिल्लो. निमाणें सुरक्षीत नोकरेचो मार्ग सोडून अभिनयाच्या मळार सुवात निर्माण करपाचें थारायलें. हो निर्णय सोपो नाशिल्लो, पूण ताच्या निर्धारान, कश्टान ताका येसस्वीपणाचे तेंगशेर व्हेलो.
ताच्या कला प्रवासांत मराठी रंगमाची म्हत्वाची शाळा. अभिनयाच्यो बारीकसाणी तो नाटकां वरवीं शिकलो. संवाद, कुडीची भास, पात्राच्या भावनिक जगाचो ताणें खोलायेन अभ्यास केलो. ताच्या जिवितांतलो एक मुखेल वाटचिरो म्हणल्यार ‘कुर्यात सदा टिंगलम’ हें वेवसायीक नाटक. ह्या नाटकाक लागून आनंद मराठी रंगमाचयेर रसिकांचे नदरेंत भरलो. ताच्या अभिनयातली सहजता आनी टायमिंग प्रेक्षकांक खूब आवडटालें. त्या तेंपार मराठी रंगमाचयेर नामनेचे कलाकार काम करताले, पूण आनंद अभ्यंकरान आपल्या वास्तववादी अभिनयान स्वताची वळख निर्माण केली. तो अभिनय करीना, पूण त्या पात्राचें जिवीत जगता अशें दिसतालें. हो अणभव ताका फुडें दूरदर्शन आनी चित्रपटांत प्रवेश करपाक फायद्याचो थारलो.
मराठी टिव्ही माळांचें तें भांगरायुग आशिल्लें. दरेका घरांत सिरियल पळयताले आनी प्रेक्षक- कलाकार हांचे मदीं वेगळ्याच तरेची अप्रत्यक्ष वीण तयार जाल्ली. ह्या काळांत ‘असंभव’ माळेंत ताणें केल्ली दीनानाथ शास्त्रीची भुमिका खूब गाजली. मजेची गजाल म्हणल्यार त्या वेळार ताणें खरे पिराये परस खूब जाण्ट्या पात्राची भुमिका साकारिल्ली. पूण ताणें भुमिकेक दिल्ली गंभीरताय, वजनदार संवाद आनी तोंडा वयले भाव पळोवन प्रेक्षक अजापीत जाले. कारण ह्या पात्राक ताणें इतलें जिवें केलें की जायत्या जाणांक तो प्रत्यक्षांत जाण्टो मनीस अशें दिसलें. उपरांत ‘मला सासु हवी’ हे माळेंतय ताणें म्हत्वाची भुमिका साकारली. ताच्या अभिनयांत सैमीक विनोदी वृत्ती आशिल्ली. अतिताय करिनासतना तो प्रेक्षकांक हांसोवंक आनी तितलेच सहजतायेन भावनीक करपाक शकतालो. ताकाच लागून तो ल्हान पडद्याचेर खूब लोकप्रीय अभिनेतो जालो. मराठी टिव्हीचेर प्रक्षेपीत जायत्या लोकप्रीय माळांनी ताणें याद उरपी भुमिका केल्यो. तांतूंत ‘अवघाची संसार’, ‘असंभव’, ‘मला सासु हवी’ ह्या माळाचो आस्पाव आसा. ताचें चित्रपट मळारुय योगदान आसा. ‘वास्तव’, ‘मातीच्या चुली’,‘पप्पा सांग कुणाचे’,‘बालगंधर्व’, ‘स्पंदन’ ह्या चित्रपटांनी ताणें विंगड विंगड भुमिका केल्यात. खासा करून एक घडणूक, जी ‘मातिच्या चुली’ संदर्भात घडली ती मराठी सिने उद्देगांतली एक भोव वेदनादायक घडणूक मानतात.
2006 वर्सा प्रदर्शीत जाल्लो ‘मातीच्या चुली’ हो सिनेमा रसिकांनी माथ्यार घेतिल्लो. माय- सुन हांचे मदलो वाद, घरांतलो ताण आनी तातूंत सांपडिल्ले दादले हांचे भोंवतणी घुंवपी ही कथा हलके फुलके शैलींत सादर केल्ली. पूण ह्या सिनेमाचें शुटींग चालू आसतना अंकुश चौधरीच्या बापायची भुमिका करपाक अभिनेतो सुधीर जोशी करतालो. तशेंच ह्या सिनेमांतल्या जायत्या दृश्यांचें चित्रीकरण ताणें पुराय केल्लें. खास करून घरांतलीं दृश्यां ताचेर शूट केल्लीं. पूण दुर्दैवान चित्रीकरण अर्द्यार आसतना जोशीक काळजाचो आताक येवन मरण आयलें. ही घडणूक पुराय पंगडाक धक्को दिवपी थारली. एके वटेन व्हड कलाकाराचें अचकीत मरण आनी दुसरे वटेन सिनेमा अर्दकुटो. मराठी चित्रपटांचें मर्यादीत बजेट आशिल्ल्यान पुराय चित्रपटाचें रि- शूट करप अशक्य आशिल्लें. अशा वेळार निर्मातो महेश मांजरेकारान खूब संवेदनशील निर्णय घेतलो. उरिल्ले भायले शूटिंग आनंद अभ्यंकरा घेवन पुराय केलें. देखून ह्या सिनेमाच्या कांय प्रसंगांनी सुधीर जोशी, आनी कांय प्रसंगांनी आनंद अभ्यंकर दिसता. मजेची गजाल म्हणल्यार अभिनेतो सचिन खेडेकारान दोनूय कलाकारांच्या भुमिके मदीं समानताय जाणवपा खातीर आपल्या आवाजांत डबींग केलें. देखून सामान्य प्रेक्षकांक हो बदल जाणवलो ना. ही घडणूक फकत चित्रपट पुराय करपाची तडजोड न्हय, तर एका कलाकारान दुसऱ्याचो आदर तिगोवन दुसऱ्या कलाकाराचें अपूर्ण काम पुराय करपाची भावकी आशिल्ली.
आनंद अभ्यंकरान ही भुमिका इतली प्रामाणीकपणान केल्ली की सिनेमाच्या मुळ भावनीक स्वराचेर कसलोच परिणाम जालो ना. आनंद पडद्याचेर जितलो सादो दिसतालो तितलो, खऱ्या जिवितांतय आशिल्लो. ताका घमेंडीची बाधा नाशिल्ली. चित्रकरण सेटाचेर सदांच सगळ्यां कडेन हांसून फकांडां करपी अभिनेतो म्हणून ताची नामना आशिल्ली. लोकप्रीय जाले उपरांत लेगीत ताणें वागणुकेंत बदल केलो ना. अभिनयाचेर मोग करपी आनी कामा कडेन प्रामाणीक रावपी अभिनेतो म्हणून ताचे सह-नट आनी दिग्दर्शक ताचे विशीं आदरान उलयतात. भुमिका व्हडली वा ल्हान आसूं, ती प्रामाणीकपणान सादर करपाची वृत्ती ताचे कडेन आशिल्ली. देखून पडद्याचेर ताची हाजीरी प्रभावी दिसताली.
ताणें कांय हिंदी चित्रपटांत आनी माळांनीय काम केलें. खंयच्याय प्रकारच्या भुमिकेंत सहजपणान भरसून वचपाची तांक आनंद अभ्यंकराचें खाशेलपण. विनोदी, गंभीर, भावनीक वा कुटुंबीक अशा सगळ्या तरांच्या पात्रांचें सादरिकरण ताणें कुशळटायेन केलें. ताच्या अभिनयांत केन्नाच अतिरेक दिसलो ना. सादेपणांतल्यान प्रभाव निर्माण करप हें ताचें बळगें आशिल्लें. 24 डिसेंबर 2012 दिसा मुंबय- पुणे एक्सप्रेस वेचेर जाल्ल्या अपघातांत आनंद आनी अभिनेतो अक्षय पेंडसे, पेंडसेचो ल्हान पूत हांकां मरण आयलें. ही घडणूक पुराय मराठी फिल्म आनी दूरचित्रवाणी उद्देगाक धक्को दिवपी आशिल्ली. मराठी मनरिजवणेच्या जगांत ताच्या मरणान निर्माण जाल्ली पोकळी आयज लेगीत भरूंक ना. तागेल्यो जायत्यो भुमिका प्रेक्षकांच्या यादींनी जिव्यो आसात. कश्ट, समर्पण आनी कलेचो मोग हांचो सोबीत नमुनो म्हणल्यार आनंद अभ्यंकराचें जिवीत. ताणें सदांच सादेपण सांबाळ्ळें. अभिनय हो फकत उदरनिर्वाहाचें साधन न्हय तर आध्यात्मिक साधना अशें ताणें सिद्ध केलें. मराठी रंगमाची, टिव्ही आनी सिनेमाच्या इतिहासांत आनंद अभ्यंकराचें नांव एक प्रतिभावान कलाकार म्हणून सदांच आदरान याद उरतलें.
———————-
सुदिन वि. कुर्डीकार
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
