म्हादय न्हंयेचेर फुल्ल्या ग्रामीण साहित्यरुपी चळवळ

साहित्य मंथन कार्यावळींत उलयतना प्रकाश पर्येंकार. कुशीक विश्वनाथ जोग, गोपीनाथ गांवस, अशोक नेने आनी हेर.

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

प्रकाश पर्येंकारः कोनाळ कडतरी साहित्य मंथन कार्यावळींत म्हादयच्या अस्तित्वाचो सोद

भांगरभूंय । प्रतिनिधी

वाळपयः म्हादय न्हंयेचें अस्तित्व दरेकल्या खातीर म्हत्वाचें आसा. म्हादय न्हंयेच्या प्रवाहाचेर आनी जैवविविधतेचेर साहित्यरुपी चळवळ फुल्ली. आयज खूबशे नवोदीत साहित्यीक जल्माक येवपाक लागल्यात. म्हादय न्हंयेचें सोबीत रूप हाका म्हत्वाची साक्ष दितात. ताका लागून म्हादय न्हंयेचें अस्तित्व तिगप खूब गरजेचें आसा. नाजाल्यार म्हादय न्हंयेचेर निर्माण जाल्ली साहित्यरुपी चळवळ फुडारांत नश्ट जातली, अशी भिरांत साहित्यीक आनी गोंय विद्यापिठाच्या कोंकणी विभागाचे मुखेली प्रकाश पर्येंकार हांणी सांगलें.

सोनाळ कडतरी वाठारांत आयोजीत केल्ल्या साहित्य मंथन हे म्हयनाळे कार्यावळींत पर्येंकार उलयताले. अशोक नेने हांच्या घरा ही कार्यावळ आयोजीत केल्ली.

ह्या वेळार माचयेर माध्यमीक विद्यालयाचे आदले मुख्याध्यापक विश्वनाथ जोग, चित्पावन भाशेचो प्रसार आनी उदरगत करपी अशोक नेने, साहित्य मंथन संस्थेचे अध्यक्ष गोपीनाथ गांवस हाजीर आशिल्ले.

म्हादय न्हंयेचें अस्तित्व हें दरेका ग्रामीण वाठारांतल्या लोकां खातीर कितलें म्हत्वाचें आसा, हें दरेकल्याक खबर आसा. न्हंयेच्या अस्तित्वाचो प्रस्न आतां फाटल्या दोन म्हयन्यां सावन तापपाक लागला. मात दुर्दैवाची गजाल म्हणल्यार 1972 सावन कर्नाटक सरकार हे न्हंयेच्या अस्तित्वा संबंदांत गोंया कडेन खेळटा. तरी लेगीत गोंया कडेन हे न्हंये संबंदांत अजून मेरेन दस्तावेज उपलब्ध ना, ही शोकांतिका. हे न्हंयेच्या संबंदांत दस्तावेज आशिल्ले जाल्यार आयज गोंयची बाजू घटमूट जावपाची, अशी भुमिका पर्येंकार हांणी मांडली.

म्हादय न्हंयेचें उदक घुंवडावपा संबंदांतलें राजकारण दिल्ली ते गल्ली मेरेन चालू आसा. मात गोंय हातूंत फाटीं पडटा. म्हादय न्हंयेच्या प्रवाहांत उदकाचें प्रमाण कितलें आसा, गोंय तातूंतलें कितलें उदक वापरता आनी फुडारांत कितल्या प्रमाणांत उदकाची गरज लागतली, हे संबंदांत दस्तावेज तयार करप आतां गरजेचें जालां. नाजाल्यार फुडारांत गोंयची बाजू दुबळी पडपाची शक्यताय आसा, अशें पर्येंकार हांणी सांगलें. तशेंच साहित्य मंथन ही संस्था म्हादय न्हंयेच्या दुदाचेर वाडल्या, अशेंय तांणी सांगलें.

सत्तरी वाठारांत निर्माण जावपी नवोदीत साहित्यिकांक म्हादय न्हंयेच्या शितल आनी शुभ्र विचारधारा आसा. दरेका म्हयन्याक म्हादय न्हंयेच्या वातावरणांत ही कार्यावळ जाता, अशेंय पर्येंकार हांणी मुजरत सांगलें. तशेंच न्हंयेचें अस्तित्व तिगोवन दवरपाचे नदरेंतल्यान समाजीक संस्थांनी फुडाकार घेवन आतां न्हंयेची परिक्रमा सुरू करची, अशी विनवणी तांणी ह्या वेळार केली.

विश्वनाथ नेने हांणी अध्यक्षपदा वयल्यान उलयतना सांगलें, चित्पावनी भाशेचो विचार आतां दरेकल्याक मोनेळ घालता. चित्पावन भाशेन आतां मेरेन ब्राह्मण समाजाक एकरूप केला. मात ही भाशा आतां ब्राह्मण समाजा पुरती मर्यादीत उरूंक ना. जे मेरेन हे भाशेचो विस्तार सर्वसामान्यां मेरेन पावना ते मेरेन हे भाशेच्या फुडाराचे नदरेन प्रस्नचिन्न निर्माण जातलें. साहित्य मंथन संस्थेच्या माध्यमांतल्यान सत्तरी म्हालांतली ही भास आनी साहित्य चळवळ हांची पालखी नेमान हालता. ही खऱ्यांनीच बरी गजाल. तातूंतल्यान ग्रामीण वाठारांतल्या दीसपट्टे जिणेचो हारसो तयार जायत आसता, अशें नेने हांणी सांगलें.

म्हादयचें उदक हें गोंयचें जीवन. हे खातीर म्हादय उरप सामकी गरजेची. ना जाल्यार फुडारांत दरेका मुखार व्हड संकश्ट उबें रावतलें, असो हुस्को नेने हांणी उक्तायलो. सुरवेक फुलांच्या रोप्यांक उदक घालून हे कार्यावळीचें उक्तावण जालें. अशोक नेने हांणी माचये वयल्या मानेस्तांची वळख करून दिली. लाडको कुडतरकार हांणी सुत्रसंचालन केलें जाल्यार गोपीनाथ गांवस हांणी उपकार मानले.