गोंयच्या हिता खातीर गोंयकारांनी एकठांय येवचेंः डॉ. ऑस्कर रेबेलो

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

फोमेंतो पुरस्कृत ‘विचारवेध व्याख्यान माळेंत’ मांडले विचार

मडगांवः गोंयांत हाचे पयलीं जाल्ले लढे गोंयकारांनी जिखले आनी कांय हारलेय. कारण त्या वेळार तांचे मदीं वेर दिसून आयली. गोंयकार व्यक्तीन दुसऱ्या गोंयकाराचेर विस्वास दवरचो. गोंयच्यो मुळाव्यो, सैमीक आनी पर्यावरणीय मुद्यांचेर पक्ष कुशीक दवरून मतभेद विसरून तेंको दिवप गरजेचें, अशें मत डॉ. ऑस्कर रिबेलो हांणी उक्तायलें.
मडगांवां गोमंत विद्या निकेतनांत फोमेंतो पुरस्कृत विचारवेध 2024 व्याख्यानमाळ सुरू आसा. शेनवारा व्याख्यान माळेच्या चवथ्या दिसा डॉ. ऑस्कर रिबेलो हांणी ‘गोंयः अ पोलुटेड स्टेट ऑफ मायंड’ ह्या विशयाचेर विचार मांडले.
डॉ. ऑस्कर रिबेलो हांणी गोंयच्या जडणघडणीचो नियाळ घेतनाच नागरिकांच्या जिणेचेर तशेंच एकंदर बदलाचेर उजवाड घातलो. गोंय सेगीत बदलाच्या प्रक्रियेंतल्यान वता. फाटल्या दोन दशकां पसून मोट्या प्रमाणांत बदल जाल्यात. गोंयांत सध्या जे प्रस्न आसात, ताका जापसालदार कोण‍? ह्या प्रस्नाची जाप सोदतना गोंयांतले राज्यकर्ते, राजकी फुडारी हांचे कडेन बोट दाखोवप सोंपे. पूण हाचो खोलायेन विचार केल्यार ह्या सगल्या परिस्थितीक तुमी, आमी सगले जाण जापसालदार आशिल्ल्याचे दिसून येता. गोंयकार व्यक्ती दुसऱ्या गोंयकाराचेर विस्वास दाखयना. राजकारणाचो विचार केल्यार, गोंयचे कितेंय जावं, पूण गोंया खातीन लडपी व्यक्तीक तेंको दिवपाचे टाळटात. ही वृत्ती बदलपाची गरज आसा.
गोंयांतलो जनमत कौल, कोंकणी भाशेचो लडो हे सारके लडे लोकांक लक्षांत आसात. पूण ह्या लड्यांत जिखले कोण वा हारले कोण हाचो विचार केल्यार, गोंयकारूच जिखले आनी हारलेय गोंयकारूच. गोंयकारां मदीं मोट्या प्रमाणांत वेर वडिल्ल्याचे दिसून येता, अशें डॉ. रिबेलो हांणी सांगलें.
गोंयांत पयलीं दोन पक्ष म्हत्वाचे आशिल्ले. एक भाऊसायबांचो महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष जाल्यार दुसरो जॅक सिक्वेरा हांचो युनायटेड गोवन्स पक्ष. पुर्तुगेज गेले उपरांत हिंदू, ख्रिश्चन धर्मियांच्या हातांत गोंयचो सांबाळ आशिल्लो. त्या वेळार मराठी भाशेंतल्यान शिक्षण सुरू केल्ले. ताका लागून मराठी भाशा लागसारची दिसताली. गोंयांतल्या राज्यकर्त्यांनी गोंयांतली उदरगतीचीं कामां केली, पूण ती दिल्लींतलो आदेश मानून केली. सध्याचो विचार केल्यार, गोंयची संस्कृताय नश्ट जातना दिसता. गोंयच्या दर्यादेगां वयली संस्कृती त्या काळांत वेगळी अाशिल्ली. ड्रग्ज, सोऱ्याचो अतिरेक वा हेर गजालीं कडेन आडनदर जाताली. कालांतरान कसिनो आनी हेर बेकायदो गजाली वाडत गेल्यो, त्योच गोंयाक घातक थारल्यो. ते खातीर आतां पर्यावरणाच्या रक्षणा खातीर आंदोलनां करचीं पडटात. तरणाट्यांच्या खऱ्या प्रस्नांचेर एकूय राजकी पक्ष उलयना. सोरो, ड्रग्ज हे विशीं उलयना. इव्हेंट करत रावप, नवीं उतरां वापरांत हाडून लोकांक तातूंत घुस्पावन दवरपाचें काम चल्लां. लोकांक सर्ती खातीर, सुवाळ्यां खातीर अर्थीक मजत करप, वेंचणुकां वेळार अर्थीक मजत करप अशा प्रकारांतल्यान मूळ प्रस्न तशेंच उरल्यात. ताका लागून गोंयकारांनी गोंयकार म्हूण एकठांय येवन ह्या प्रस्नांचेर उलोवपाची गरज आसा, अशें डॉ. ऑस्कर रिबेलो हांणी सांगलें.
गोंयची सोबीतकाय, दायज, दर्यावरण हांचे कडेन कोणूच लक्ष दिना. राज्या भायल्या लोकांनी जमनी घेतल्यात. जायत्या प्रकारच्या उदरगतीच्या नांवां खाला इतिहासीक दायज नश्ट जायत आसा. उदकाचे स्रोत नितळ दवरपाची गरज आसा. पूण सिमेंटाच्या रानांत दायज विसरल्यात, अशी खंत तांणी उक्तायली.
हाचे पयलींचो विचार केल्यार, चर्चा आनी आंदोलनांक लागून जाल्यार सत्ता वचपाच्या भिरांतीन प्रकल्प आनी आराखडे फाटीं घेतल्यात. चर्चीचो गोंयच्यो जमनी राखपा खातीर अाग्रो आशिल्लो. ताका लागून एसईझॅड रिजनल प्लॅन फाटीं घेतले. गोंयांतलें सरकार दिल्लींतल्यान चलयतात, हे आदींय जाताले. सध्याच तेच चलता. गोंय आनी गोंया खातीर कितें योग्य हे लोकांनी सांगपाची गरज आसा. ते प्रमाण सरकारान निर्णय घेवपाक जाय. राज्य सरकारान केंद्र सरकाराक गोंयाक कितें जाय ते सांगपाची गरज आसा. चर्चा, आंदोलनांतल्यान वा विरोधी पक्षाच्या चेपणांतल्यान बदल जावचो ना. सत्ता बदलाची भिरांत नासत जाल्यार सरकार लोकांचे वटेन निर्णय घेवचे ना. खंयच्याय पक्षाचे समर्थक आसूं, पूण तुमी पयलीं गोंयकार हे लक्षांत दवरून फुडें येवपाची गरज आसा.

गोंयांतल्यान आयडेंटिटी पॉलिटिक्स बंद जावपाची गरज
गोंयांतल्यान आयडेंटिटी पॉलिटिक्स बंद जावपाची गरज आसा. एकमेकांच्यो भावना दुखोवपाचे प्रकार बंद जावप, दरेकल्याच्या भावनेचो आदर जावचो. सगल्या धर्माचे लोक गोंयांत रावतात, ते खातीर सगल्यांच्या संस्कृतीचो आदर जावचो. जाल्यार हाचोच वापर राजकी फुडारी घेतात आनी आपलो सुवार्थ सादतात. आतां गोंयकारांनी गोंय तिगोवन दवरपाक लडो दिवचो. मुळाव्या साधनसुविधां सयत पर्यावरणाचो लडो, दायज थळां तिगोवन दवरपाचो लडो सगल्यांची एकवटींत येवन दिवचो पडटलो, अशें विचार डॉ. ऑस्कर रिबेलो हांणी मांडले.