बायलां खातीर आरक्षण जायच

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

बायलांच्या घरच्यांनी वा आमदारान थंय लुडबूड करपाक जायना. प्रतिनिधी म्हूण न्हय, तर फुडारी म्हूण बायलांक काम करुंदी.

बायल शिकल्यार कुटुंब शिकता, ती सशक्त जाल्यार समाज सशक्त जाता. बायलांनी सगल्याच मळांचेर कर्तृत्व गाजयलां. संगीत, खेळ, साहित्य, कलेंत पसून तीं यशस्वी जाल्यांत. नांवां बरयल्यार जागो पावचो ना इतल्यो बायलो आसात. राजकारणांत बायलो चड येनात, म्हणटकच तांकां आरक्षण दिवपाची कल्पना 1990 च्या दसकांत कांय फुडाऱ्यांच्या मनांत रुजली. मात ती अजून प्रत्यक्षांत येवंक ना. 2023 त नारी शक्ती वंदन अधिनियम मंजूर जालां. पूण लागू जावंक ना. ते खातीर लोकमेजणी आनी मतदारसंघांची फेररचणूक गरजेची आसा खंय. ह्या विधेयकांत बायलांक लोकसभा आनी विधानसभांनी 33 टक्के आरक्षण दिवपाची तरतूद आसा. अनुसुचीत जाती, जमातीच्या बायलांकूय आरक्षण मेळटलें. मात, तें 2047 मेरेनूच दिवचें. उपरांत बायलांनी ह्याे कुबड्यो पयस मोखून खंयच्याय मतदारसंघांतल्यान वेंचणूक लडोवची! मतदारांनीय तांकां वेंचून दिवचें. कारण बऱ्याच मतदारसंघांनी दादल्यां परस बायलो चड आसात. बायल मतदारांची मानसिकताय मात बदलपाक जाय. ‘बायलांक कितें कळटा? तांकां राज्यकारभार चलोवंक जमता?’ अशें अजून कांय बायलांक दिसता. (तांकां इंदिरा गांधी, ममता बॅनर्जी, जयललिता, शशिकला काकोडकार, सुषमा स्वराज हांचीं नांवां खबर नासतलीं?) काय बायलांक बायलांचीच नसाय बी ना मूं? घरांत दादलो फुडारी नाशिल्ले बायलेकूच राजकी आरक्षण, ती उणीच बारावी पास आसपाक जाय, अश्यो अटी दवरूं येतात. दादल्यांच्या पोश्यान उदक पियेवपी बायलो मात राजकी मळाचेर नाकात. लोकसभा, विधानसभाच न्हय, तर पंचायतींत पसून! आरक्षण हें दार उक्तें करता, पूण यशस्वी जावपाक कश्ट, कुशळटाय, धाडस, आत्मविस्वास लागता. महिला आरक्षण विधेयकाक सगल्यांनी तेंको दिवचो, असो उलो गोंयच्या दोन बायल आमदारांनी मारला. ताची गरज पडची ना. कारण विधेयकाक विरोध करप म्हणल्यार बायलांचीं मतां वगडावप, हें सगल्या पक्षांक खबर आसा. मंत्रीमंडळांत बायल आमदाराक स्थान दिवचें ही मागणी मात पक्षाक संकश्टांत घालपी. महिला आरक्षण विधेयक संमत जातकच लोकसभेच्यो 273 सुवातो वाडटल्यो. गोंयांत विधानसभेचे पांच जागे वाडूंक शकतात. सध्या 40 आसात, ते 50 मेरेन व्हरपाक मेळटात जाल्यार पळोवंक जाय. तशें जाल्यार बायलांक 20 जागे सहज दिवंक मेळटले. (33 टक्क्यां वयर दिले म्हूण कोण हरकत घेवचो ना.) जितले चड आमदार, खासदार, तितली समाजीक, अर्थीक मळाची उदरगतूय चड! बायलां खातीर आरक्षण रोटेशन पद्दतीन येतलें खंय. म्हणजे दर वेंचणुके वेळार वेगळे मतदारसंघ राखीव आसतले. सध्या पंचायत, पालिका वेंचणुकांक आसतात तशे. दादल्या आमदारांनी आपले जागे सोडपाची तयारी दवरूंक जाय. मात हे घोळटे पद्दतींत बायल उमेदवाराचो घोव वा घरचो दादलो थंयचो आदलो आमदार आसचो न्हय! प्राॅक्सी राजकारण नाका.
काँग्रेस म्हणटा, मतदारसंघ फेररचणुके उपरांतूच आरक्षण कायदो लागू करचो. ताकतीक नाका. आनीक थोडे दीस गेले म्हूण हरकत ना. सध्या आसात त्या 543 जाग्यांतले 33 टक्के बायलांक कित्याक दिनात, असो प्रस्नूय काँग्रेसीन केला.
बायलांक आरक्षण मेळ्ळ्यार, तांचें प्रतिनिधित्व वाडटलें. निर्णय प्रक्रियेंत सहभाग वाडटलो. बायलांच्या भलायकी, शिक्षण, सुरक्षा असल्या मुद्द्यांक प्राधान्य मेळटलें. नवें फुडारपण तयार जातलें. बायलांच्या घरच्यांनी वा आमदारान थंय लुडबूड करपाक जायना. प्रतिनिधी म्हूण न्हय, तर फुडारी म्हूण बायलांक काम करुंदी. बायलांनी कायदे, धोरणां, प्रशासन समजून घेवपाक जाय. निर्णय घेवपाची तांक वाडोवपाक जाय. म्हत्वाचें म्हणल्यार, ना म्हणपाक शिकपाक जाय. कारण बायलांचेर चेपण हाडून तांकां निर्णय घेवपाक लावपी जायते दादले फुडारी आसात…. बायलांक आरक्षण दिवप ही राजकी क्रांतीच थारतली!