भांगरभूंय | प्रतिनिधी
ही मानसीकताय जुस्त गोंयच्या कावळ्यांच्या पथ्थ्यार पडल्या. आदींचे जाण्टे आनी सुटके उपरांत जल्मल्या कावळ्यांक उपभोगूंक नवीन भव्य जागे मेळ्ळ्यात.
गोंयचेर शेक गाजोवपी पुर्तुगेजांची राजवट काबार जाल्यार आयज पासश्ट वर्सां मायज जाल्यांत. 184७ वर्सा पुर्तुगेज सरकारान दोन मॅत्र उंचायेचो आफोन्स दे आल्बूकेर्क हाचो पयलो पुतळो “ड्यूक ऑफ गोवा” नांवान आतांच्या आझाद मैदानार उबारिल्लो. तो आतां पुरातन खात्याच्या संग्रहालयांत पडला. ते उपरांत पुर्तुगेज कवी, राजकारणी, धर्मकारणी असल्यांचे कितलेशाच पुतळ्यांची उबारणी त्या वेळच्या सरकारान केल्ली. गोंय सुटके उपरांत सुटके झुजारी आनी कांय राष्ट्रप्रेमी लोकांच्या मागणे पासत तातूंतले कांय पुतळे हालयले आनी पुरातन खात्याच्या संग्रहालयांत व्हेले. तरी लेगीत आयज तांच्या मदले ना म्हळयार 10 ते 15 पुतळे भौशीक जाग्यांनी उबे आसात. गोंय सुटके उपरांत मुक्त गोंयांत पुतळे उबारप चालू उरले. 10 ते 15 पुतळ्यांची आदीं आशिल्ल्या मदीं भर जाली. आतां जळी-मळी 30 मायज पुतळे जाल्यात. “आले भाऊ-भाईच्या मना, तेथे कोणाचे चालेना” अशी परिस्थिती जाल्ल्यान सद्याक मेळटा थंय पुतळे उबारपाचो सांवार चालू आसा.
ही मानसीकताय जुस्त गोंयच्या कावळ्यांच्या पथ्थ्यार पडल्या. आदींचे जाण्टे आनी सुटके उपरांत जल्मल्या कावळ्यांक उपभोगूंक नवीन भव्य जागे मेळ्ळ्यात. हेर दिसांनी ह्या पुतळ्यां कडेन कोणाचे लक्ष वचूंक नाशिल्ल्यान कावळ्यांचे आयतें फावता. तांकां सोयिस्करपणान मेकळे जावंक बरी सुवात मेळटा. जावं जाण्टे वा तरणाटे कावळे आपणाक जाय त्या पुतळ्यांचेर बसून सुशेग घेतात. असल्या वेळार तें तांचे वाटेन पुर्तुगेज वा स्वदेशी अश्या नदरेन केन्नाच पळयनात. तांकां जाय आसता तो उंच वांठार, कोणाची कटकट नासतना सुशेगादीन आपणाक मेकळो करपाचो जागो. अशें जाल्ल्यान जावं कोणाचो कोट, झगो, तोपी, दांडो, हात, बोट, पुस्तक, दिवटी, शेपटी, पिस्तॉल असो पुतळ्यांचो खंयचोच जागो धवो करपाची तांणी एकूय संद सोडूंक ना. राज्यांतल्या सगळ्या पुतळ्यांचेर आपलो जितलो हक्क आसा तितलो आनी कोणाचोच ना अशी तांची समजिकाय जाल्या. कावळ्यांच्यो फाटल्यो चार पिळग्यो ह्या पुतळ्यांचो फायदो घेत आयल्यात. तांचो वापर आनी फायदो तांणी जितलो घेतला तो आनी कोणेनूच घेवंक ना!!
कावळोच तो. मात हेर कावळ्या परस निराळो. स्थलांतरीत सुकण्यां सारको. विंगड विंगड राज्यांतल्या कावळ्यांचे प्रस्न सोडयत भोंवडेर आसता. बरो मध्यस्थ म्हण ताणें देशभर नामना जोडल्या. ज्या वगतार गोंयच्या कावळ्यां मदीं राष्ट्रीय आनी अराष्ट्रीय वाद सुरू जाल्लो त्या दोनय पंगडांचें म्हणणें आयकूंक खासा बसकेक आयिल्लो. कांय दिसा फाटीं सुटके उपरांत उबारिल्ल्या नव्या ताल्ल पुतळ्याच्या तोपयेर एक जुवान कावळो येवन बसलो. सुशेग घेवन सुटावो जाले उपरांत “व्हिव्ह पुर्तुगाल” अशें आड्डित उडून गेलो. लागसारच्या पुर्तुगाली पुतळ्या कोटार बसून सुसेग घेवपी जाण्ट्या कावळ्यांनी ताच्या त्या वागणुकेचेर आक्षेप घेतलो आनी थंय सावन तांच्या मदीं वाद सुरू जालो. आदींच कांय जाण्ट्या कावळ्यांक सरकारान आदले पुर्तुगाली पुतळे हालयिल्ल्याचो राग आशिल्लो. तांणी व्हिव्ह पुर्तुगाल घोशणेक तेंको दिलो. आनी तांच्या मदीं धुसफूस सुरू जाली.
आदल्या दोन मुखेलमंत्र्याच्या समाधी थळां फाटल्यान कांय झाडां जिती उरल्यांत थंय बसका घेवपाची थारलें. हेर दिसा परस चड कावळे उडटात तें पळोवन सांजवेळा प्रायेर पासय मारूंक आयिल्ले लोक मात्शे काचाबूल जाल्ले. दोनय समाधीक “चोंच” जाता अश्या खांदेयेर मध्यस्थ बसपाची वेवस्था केल्ली. बसकेंत बरीच भासाभास जाली.
-“शेतां मेरेवेली बोकीं मारतना पुतळ्यार बशिल्ल्या कावळ्यांक पुर्तुगाली पाखल्यांच्या पोरांनी फारान मारले ती चूक त्या पोरांची. पुर्तुगेज सरकारची न्ही. तांच्या त्या कर्तुबांक पुर्तुगेज देशाक दोशी कित्याक धरचो.” लिंगभेद ना करपी संघटना आशिल्ल्यान बसकेंतले एके कावळिणीन आपलें मत मांडलें.
-“ पूण फार मारपाची कापस्ताद त्या पाखल्याच्या पोरांनी त्या वेळच्या सरकारा कुस्तार केली न्ही” एका जाणट्यां कावळ्यान जाप घाली. राष्ट्रीय आनी कोण अराष्ट्रीय हांचे विशीं बरेंच विचार मंथन जालें. सगळ्यांचे आयकून घेवन अंती मध्यस्थान म्हणलें.
-“मनश्यांनी भायर उडयिल्ले सोरपांतेल वा बांगड्या उड्डमेथी, वेरदूर वा खतखतें, शेळें पाव वा चपाती खांवच्या वेळार आमी कावळ्यांनी राष्ट्रीय अराष्ट्रीय खंय पळयलां? फुक्या मेळटा ते मुकाट्यान गिळला कांय ना? तें गिळ्ळ्या उपरांत तटतटून आयिल्ले पोट मेकळे करूंक हें पुतळेच आमच्या आधाराक पावल्यात. मागीर जावं तें पुर्तुगाली वा स्वदेशी. तें धवे करतना आमकां कोणेंच आडायले ना. तेन्ना गरज नासतना “व्हिव्ह वा जय” असल्या भानगडींनी पडनासतना आदीं सावन करीत आयिल्लो पुतळ्यांचो उपेग चालूच दवऱया. फुक्याचें खाण आनी सुशेगादीन करूंक मेळटा ती घाण कित्याक सोडप? ताच्या ह्या उतरां सरशीं जमिल्ल्या कावळ्यांनी ताळयांचो गडगड केलो.
सुर्यास्त जावच्या आदीं शारा भायर सावन आयिल्ल्या कावळ्यांक परतुपाचें वेध लागिल्ले. वेळ काडी नासतना “जावं जंय वा व्हिव्ह, जैतिवंत ऊरुं आमची काव कांव” च्यो घोशणां दीत तें सगळे आपल्या वाटेन उडत गेले.
दादा हेगडे
9518942298
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
