एकेच भोंवडेचे दोन वाटचिरे

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

मरण अशुभ न्हय आनी दुखदिणेय बी न्हय. तें एक सैमीक अनिवार्य सत, आमकां तें भंयाचें चिन्न कशें दिसता.

मनशाचें जिवीत ही एक अजापिणी भोंवडी आसा. तिची सुरवात येवपांत जाता आनी तातून विंगडविंगड बदल जायत ती चालूच उरता. आमी जन्म व्हडा खोशयेन मनयतात. पूण मरणाचो निखटो उल्लेख लेगीत आमचे भितर भंय, दुख्ख आनी अस्वस्थताय निर्माण करता. हो विरोधाभास आमकां सत कितें हें खबर नाशिल्ल्या कारणान आनी आमचे अर्दवट समजणेक लागून घडटा. जर जिवीत ही एक कला जाल्यार मरण हो कलेची एक अभिन्न वांटो जावन आसा. देखून फकत कशें जगप हेंच शिकून पुरें पावचेंना. आमी मरणाक कसो फुडो करप हें लेगीत अध्यात्मीक जागरुकतायेन शिकूंक जाय.

आमी मरण म्हणल्यार अंत अशें समजतात. हो आमचो सगळ्यात व्हडलो अपसमज आसा. पूण सत कितें हें आमकां आमचे भोंवतणचो सैम मोन्यानी सांगता. अस्ताक वचपी सूर्या केन्ताच नाच्च जायना. तो खंयतरी दुसरे कडेन उदेता. रुखा वयल्यान झडपी पिकें पान नश्ट जायना. तें मातयेंत भरसता आनी नव्या जिवाक पोसवण दिता. ह्याच न्यायान मरण म्हणल्यार सर्वनाश न्हय. तें एक परिवर्तन. एखादे अवस्थेंत रूपांत वा भोंवडेंत जाल्लो बदल. मरण अशुभ न्हय आनी दुखदिणेय बी न्हय. तें एक सैमीक अनिवार्य सत, आमकां तें भंयाचें चिन्न कशें दिसता. कारण आमी मरण म्हणल्यार कितें हें नेणा. आनी कितेंय बी जें कळना तें सदांच भंयाचें कारण आसता.

एका गंभीर प्रस्नाचेर आमचे चित्त थिरावप सबावीक जाता. तो म्हणल्यार आमी कित्या खातीर जल्म उमेदीन मनयतात आनी मरणाचेर दुखी जातात? जेन्ना एखादें भुरगें जल्मता तेन्ना नवो जीव जल्माक आयला म्हूण आमी खोशी जातात. पूण जेन्ना एखादो मनीस भायर पडटा तेन्ना आमी अशे तरेन शोक करतात जशें कितें सगलें सोंपलें. पूण ह्या विशयाचेर खोलायेन चिंतन केल्या उपरांत आमकां गमतलें की कर्म ह्या आंसा भोंवतणी एकसारकें घुंवपी अस्तित्वाच्या चक्राच्यो जल्म आनी मरण ह्यो दोन वटी आसात म्हूण. जल्म म्हणल्यार ह्या निरंतर भोंवाड्याचो एक संकेत आसा. आनी मरण म्हणल्यार अंत न्हय. तें भितरलोच एक बदल. मरण म्हणल्यार मुक्ती न्हय. पूण ह्या जन्म- मरणाच्या चक्रा पासून सुटका जावप ही खरेली मुक्तताय. तिका मोक्ष अशेंय बी म्हण्टात. 

मरणाचो भंय म्हणल्यार मरणा उपरांतच्या आमकां खबर नासलेल्या गजालींचो भंय . आमकां जिवीत शिकपाक उमळशीक आसता, पूण मरणाचेर चिंतपाक आमी फाटीं- फुडें येतात. हाका लागून मरण आमकां काळखा वरीं दिसता. पूण गिन्यान सदांच भयानक ना करता. विज्ञान लेगीत ही गजाल मान्य करता की ऊर्जा केन्नाच नश्ट जायना म्हूण. आत्मो जरीं उर्जेवरी भौतीक न्हय आसलो, तरींकय हें वयलें सारकेंपण निरंतरताय ह्या तत्वाचें समर्थन करता. अंताचे करीना. आत्म्याची

भोंवडी अविरत आसता. हे भोंवडेचो मरण हो एक मैलांफातर आसता. मुक्काम न्हय.

मरण समजून घेवप म्हणल्यार मरणाची कला समजुन घेवप. मरप ही एक सचेत प्रक्रीया आनी मरपाची कला म्हणचे जागरूकपणान भंया विरयत, खेदा विरयत आनी उण्यांत उण्या आसक्तीन प्राण सोडप. जैन तत्वगिन्यान सगळ्यान चड म्हत्व चेतनेचे निमाणे अवस्थेक दिता. कारण ती आत्म्याच्या मुखा वयल्या प्रवासाची दिका थारायता. जो अध्यात्मीक जाणविकायेन जियेता तोच समतोल वृत्तीन मरणाक फुडो करूंक शकता.

एखाद्यान जिवीतभर आपणायल्ल्या आचरणाचो प्रभाव तिच्या मरणाच्या तरेचेर पडटा. उचांबळाय, दुस्वास, वसवस ह्या दुर्गुणांनी भरिल्ले जिणेंची सोंपणी अखेरेक तळमळ्यांनी जाता. पूण जो दयाशील, संतुलीत आनी सदाचारी जीण जियेता ताका शांत निवांत मरण येता.

मरणाक लागून जें दुख्ख उप्रासता तें अदिक करून गेल्या मनशा खातीर आसना. फाटल्यान उरतात तांचे खातीर आसता. ह्या दुख्खाचें मूळ कारण आसक्ती हें आसा. जैन विचारधारा समभावाचेर भर दिला. ती आमकां सांगता की जन्मा वगतार सुमारा भायर भुरकुटून वचूं नाकात आनी मरणा वगतार सुमारा भायर दुख्खी जावं नाकात म्हूण. समभाव वृत्तीन जगत म्हणल्यार जिवीत आनी मरण हे एकेच भोंवडेचे दोन वाटचिरे आसात, अशें लेखप.

मूळ लेखक : आचार्य प्राग्यसागर

प्रदीप लवंदे

9923292022,