भांगरभूंय | प्रतिनिधी
गोंय एक फुडारिल्लें राज्य अशें आमी मानतात. गोंयांत घडून आयिल्ल्यो समाजीक चळवळी सदांच पुरोगामी आनी धर्म निरपेक्ष आशिल्ल्यो. विचार भेद, मतभेद हे आमच्या समाजांत अशिल्लेंच. पूण केन्ना एकामेकांचो दुस्वास करपा मेरेन हे भेद पावले ना. भाशा चळवळी वेळार हिंसक वळण घेतिल्ले कांय मोजके आडवाद सोडले जाल्यार भारताच्या अस्तंत किनारपटटी वयलें हें सुपल्लें राज्य सदांच शांतीकायेन जगला. एकामेकांक समजप, एकामेका प्रती आदर भावना दवरप आनी एकचारान मुखार वचप हो गोंयकारांचो मूळ स्वभाव. ह्याच सभावाक धरून गोंयकारांनी आतां मेरेन वेग-वेगळ्या मळार जैत हातासलां. तातूंतलेंच एक म्हत्वाचें क्षेत्र म्हणल्यार ‘शिक्षण’.
मुक्तीच्या स दशकांत गोंय राज्यान शिक्षणाच्या मळार घेतिल्ली भरारी सामके दोळे दिपकावपी! आज गोंयच्या गांवागांवांनी शालेय शिक्षण पावलां. राज्यांतल्या प्रत्येक तालुक्यांत एक तरी म्हाविद्यालय आसा. त्या भायर राज्यांत आमचें स्वताचें ‘विद्यापीठ’ आसा. केजी ते पिजी आनी मुखार संशोधना मेरेनचें दर्जेदार शिक्षण आज गोंयांत उपलब्ध आसा. आदल्या काळा भशेन उच्च शिक्षणा खातीर पयस मुंबय वा पुणे वचपा सारकी परिस्थिती उरूंक ना.
हें सगळें ल्हान राज्य म्हण जावप शक्य जालें हें मानलें जाल्यार सुद्धा हांगचे जनतेच्या विस्तृत आनी उकते विचारसरणी खातीर जावपाक पावलें. कोतें आनी मोटवे विचार मनशाक ‘डबक्यांतलो बेबो’ करता. आनी हाच्या उरफाटे विस्तृत विचार मनशाक म्हासागर हुपपाक शिकयता. आमच्या संस्कृतायेतच आमकां हाचें बाळकडू मेळ्ळा. देखुनूच आमी सहजपणान शिक्षण जोडून हें जैत हातासपाक शकलें. आज सामान्य गोंयकारांक शिक्षणाचें म्हत्व पटलां. आपल्या पाल्याक बऱ्यांतलें बरें शिक्षण मेळचें म्हूण गोंयकार पालक धडपडटा. नवीन शिक्षण धोरणाची अंमलबजावणी सारख्या निर्णयांतल्यान हांगचें सरकार सुद्धा शिक्षणा बाबतींत गंभीर आसा म्हूण कळटा.
‘शिक्षणाच्या क्षेत्रांत इतली बरी कामगिरी चलिल्ली आसतना मदींच तिका नखलामी करपाचे प्रकार जाणवाक लागल्यात. सगळ्यांत म्हत्वाची आनी मुळावी गजाल ह्या संबंदान आनी समजुपाक जाय ती म्हणल्यार शिक्षण (Academics) आनी धर्म (religion) दोनूय गजाली एकामेकांक समांतर उरपाक जाय. शिक्षणांत विद्यार्थ्यांक धर्म शिकोवचोच तशेंच धर्माचीय शिकवण ल्हान भुरग्यांक दिवची. पूण, शिक्षणांत धर्म घुसोवचो न्हय. तशेंच धर्माचीं वक्लां लावन शिक्षण वा अभ्यासक्रमा कडेन पळोवचें न्हय.
असल्यांनी फुडें वाद उप्रासता. आनी वादाचो फायदो घेवपी ज्युस्त आपली पोळी भाजून घेतात. हातूंत लुकसाण मात विद्यार्थ्याचें जाता. शालेय पुस्तकांत अमूक धर्माच्या सणाचो धडो कितल्या ओळींचो आनी तमूक धर्माच्या सणाचो धडो कितल्या उतरांचो हें पट्टी घेवन मेजपाचें काम न्ही. तशेंच अमकी परब कमी ओळींची दिल्या म्हूण एखाद्या संपूर्ण पुस्तकाक धर्मीक नदरेन पळोवप साप्प चुकीचें. अशे तरेन मुखार वाद निर्मुन समाजांत फूट घालप म्हणल्यार ‘मूर्खपणा’च न्हय तर पातक! शालेय पुस्तकांत सणांचेर आदारीत धडे आदीं सावन आशिल्ले. पूण ताचेर केन्ना कोणें आक्षेप घेतलो ना. मागीर आतांच आक्षेप घेवपा सारक कितें जालें तेंच कळना. बरें, एखाद्या शालेय अभ्यासक्रमांत एखाद्या सणां विशीं वा धर्मा विशीं फावो तितले शिकोवंक ना वा नमूद केल्लें ना जाल्यार पालकांनी शिकोवंक जाताच न्ही. पूण कांय जाणांक ही समजिकायेची भुमिका घेवप म्हणल्यार उणेपणाचेंच दिसता जावंये.
बरें, हें दुर्लक्ष करुया. पालकांनी शिकोवप ना ही भुमिका आपणायली जाल्यार सुद्धा शाळेंत विद्यार्थ्यांनी हेर धर्म वा हेर धर्माच्या विशीं मातशी चड माहिती जोडली जाल्यार कांयच चुकीचें ना. दुसऱ्या धर्माचो सण जाणून घेत जाल्यार धर्म बाटता? आंगाचो कुडको वता? ना. फक्त शिकपाचेंच न्हय तें, मागीर शिकुंदी भुरग्याक व्हडलो कॅनव्हास.
हांगा आमची विस्तृत विचारसरणी खंय वता? असो प्रस्न पडटा. आतांच्या वेळार आधुनीक शिक्षण पद्धतींत गोंयांत नव्या राष्ट्रीय शिक्षण धोरणाचो अंमलबजावणी केल्या थंय ह्या बारीक सारीक गजाली कडेन तकली घालून वाद निर्माण करपा परस विद्यार्थ्यांनी चडांत चड गिन्यान मेळोवपा कडेन आमी लक्ष दिवपाक जाय. नव्या धोरणा अंतर्गत पुराय शिक्षण पद्धतीन बदल जाला तो जाणून घेवपाक जाय. ‘मल्टी डिसिप्लीनरी, “इण्टर- डिसिप्लीनरी’ शिक्षण हो नव्या धोरणांचो गाभो. विद्यार्थी- केंद्रीत शिक्षण हो ह्या धोरणाचो केंद्र बिंदू. मनशाचो सर्वांगी विकास घडोवन एक उज्वल भारत करपाचे नदरेन हें धोरण आंखला. पूण जर क्षुल्लक गजालींचेर भर दिवन आमी शिक्षण वेवस्थेचेर गरजे भायर वाद करीत रावले जाल्यार आमी कांयच जोडूंक पावचें ना. पुराय वेवस्थाच फसतली. शिक्षणाचो, फुडारपणाचो, पुरोगामी विचारांचें आमकां दायज लाबलां. तें मुखार व्हरपाक जाय. संख्यात्मक नजरेन शिक्षण आमकां मेळ्ळा. शाळां, म्हाविद्यालयां हांच्या आंकड्या वयल्यान हें कळटा. पूण हें ध्येय न्ही. ध्येय मेळोवपा खातीरचें हें उपयुक्त साधन. आतां एक पावल मुखार वचून ‘गुणात्मक’ विकास सादूंक जाय. आमच्या विद्यापिठाचो राष्ट्रीय पांवड्यार दर्जो देंवता ही चिंतेची गजाल. बोर्ड आनी हेर परिक्षांनी घसघशीत गूण मेळोवन सुद्धा आमचे विद्यार्थी स्पर्धात्मक परिक्षांनी फावो अशें यश मेळयतना दिसना हीय हुस्क्याची गजाल. म्हणून खरेपणान शिक्षणीक यश मेळोवपा वटेन पावलां उबारुया, शिक्षणाचें क्षेत्र कसल्याय क्लेशा पसून कुशीक दवरुया आनी आमचो बुद्दीक विकास सादुया.
डॉ. पुरुशोत्तम वेर्लेकार
9923932634
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
