भांगरभूंय | प्रतिनिधी
परबो मनयतना ती तुजी ही म्हजी असो भेद भाव आसूंक फावना. परबो ह्यो परबो आसतात आमंत्रणां दिवन आपयल्यार अवश्य वेळ काडून वच्चें.
गोंय हें जरी ल्हानशेंच राज्य तरी पूण ताका व्हड इतिहास आसा. खाशेलें दायज, संस्कृती आनी परंपरा आसा. नीज गोंयकारांच्या सांगाताक हांगा स्थायीक जाल्ले हेर वेगळ्या वेगळ्या धर्माचें लोक लेगीत माये मोगान रावतात. तेच परी ते आपली संस्कृती आनी परंपरा सांबाळून वावर करतना दिसतात. चवथ, दसरो, दिवाळी, नातलां, शिगमो, ईद सारकिल्ल्यो परबो व्हड उमेदीन मनोवन धर्मीक तशेंच समाजीक लागणूक जपतना दिसतात. ह्यो परबो माये मोगाचो आनी एकवटाचो संदेश दिवंक खंयच कमी पडनात, हीय गजाल तितलीच खरी. हिंदू नव्या वर्साची परब म्हणल्यार संवसार पाडवो ही परब मयतना मात कांय प्रमाणांत हय न्हय सो विरोधाभास दिसून येता. हाचें कारण म्हणल्यार कांय घराबे गुडी लायतात तर कांय लायनात. जे गुडी लायतात ते आपले परंपरे प्रमाण सकाळीं तामशेक उठून साफ सफाय करून न्हावन धुवन पुजा करून गुडी उबारतात. कोडूलिंबूचो रोस पियेवन गोड दिसाची सुरवात करतात. आयुर्वेदांत सांगिल्लें प्रमाण कोडूलिंबू मनशाची कूड निरोगी दवरूंक मजत करता. गुडी पाडव्या उपरांत वातावरणांत बदल जावचो आसता गरमी वाडूंक लागता तेन्ना गरमीक लागून जावपी दुयेंसांक आडावंक कोडूलिंबाच्या पानांचो उपेग करूं येता. कोडूलिंबाचो रोस पिल्ल्यान पोट साफ जावन विकार पयसावतात भलायकी घटमूट उरता. हाका लागून गुडी पाडव्या दिसा कोडूलिंबाक म्हत्व प्राप्त जाल्लें आसा.
सकाळीं उबारिल्ली गुडी कांय जाण सूर्य अस्ताक वच्चें पयलीं देंवयतात तर कांय गोंयकार पांचव्या दिसा वा रामनम जाले उपरांत गुडी देंवयतात. हाचे फाटल्यान लेगीत एक विशेश कारण आसा तें म्हणल्यार शेंकड्यांनी वर्सां पयलीं दुश्ट शक्तिचो नाश करून तशेंच लंकेचो रावण हाचो पराभव करून सीता मातेक घेवन राम परतो अयोध्येंत परतल्लो. तांकां येवकार दिवचे खातीर लोकांनी दारा दारांत गुडी उबारिल्ली, रांगोळी घाल्ली आनी बोनेरांय लायिल्लीं. त्या जैताचो उगडास करून गुडी उबारपाची प्रथा चालीक लागिल्ली आसा. तेच प्रमाणे कामाधंद्या निमतान हांगा स्थायीक जाल्ले आपले परंपरे प्रमाण गुडी उबारतात. हे लोक आपल्या मनशांक एकठांय हाडचे खातीर खूबशा सुवातांनी सार्वजनीक गुडी उबारतात. थंय वेगळ्यो वेगळ्यो सांस्कृतीक कार्यावळी घडोवन हाडटात. ते भायर आपले संस्कृती विशीं आनी दायजा विशीं म्हायती दितात. मूळ घराब्या सावन पयस आसून लेगीत कशे तरेन आपली संस्कृती ते जपतात हाचेर आपले विचार मांडटात.
खूब बरी गजाल आपले संस्कृती आनी परंपरे विशीं सगल्यांनी जाणां जावप गरजेचें आसता. अशा कार्यावळींनी एकूच गजाल मनाक खटकता ती गजाल म्हणल्यार तांची तरणाटी पिळगी थंय वावुरतना दिसना. त्या सुवातांनी जेश्ठ नागरिकांची संख्याच चड प्रमाणांत आशिल्ली हांवें पळयल्या. म्हणटकच जे संस्कृतीचें म्हत्व ते पटोवन दिवपाचो यत्न करतात ते आयकुपाक थंय जाण्टेच आशिल्ल्यान आयोजकांचो हेत पुराय जाता अशें म्हाका तरी दिसना. पूण गोंयकार त्या उत्सवांत वांटेकार जायना अशें आयोजकांक दिसता म्हूण फोन करून ते शीण उक्तायतात तेन्ना हांव जाप दिता सगल्यांगेर उत्सव कोणाक कोणाक म्हूण शिणपाचें ? तुमी जे तरेच्यो कार्यावळी घडोवन हाडटात त्यो कोणाकय आवडपा सारक्योच आसता. त्या कार्यावळींतल्यान हिंदू संस्कृतीचें पालन पोशण जावंक पावता हीय गजाल तोखणायेक पात्र थारता. ती आमी कशीच न्हयकारूंक शकनात. भुरगेपणार सावन आमी ह्यो परबो मनयत आयिल्ल्यान तांची बरी वळख आमकां घडिल्ली आशिल्ल्यान ताची जतनाय आमची तरणाटी पिळगी आपसूक घेवंक पावतात.
तुमी संस्कृतीचेर जी व्याख्यनां दितात ती आयकूंक थंय तरणाटे आसतात व्हय ? खरें म्हणशात तर अशा कार्यावळींनी तरणाटे आसूंक जायच. कारण ही परंपरा तरणाट्यांनीच मुखार व्हरूंक जाय न्हय. आमचे तरणाटे आपल्या घरची गुडी उबारपाच्या कामांत उरता तांकां तुमच्या कार्यावळींनी येवंक जमना. आनीक एक गजाल हांव निस्संकोच तांचे मुखार दवरता ती म्हणल्यार गोंयचे तरणाटे आपल्या सगल्या उत्सवांत उमेदीन वांटेकार जातात. तांकां तांची संस्कृती आनी दायजाची वळख आमी करून दितात. देख दिवचीच जाल्यार चवथीची आनी शिगम्याची दिवं येत. चवथ लागीं पावता तशी घुमट आरतीची तयारी ते करूंक लागतात. गावचीं देवळां, वेगळ्यो वेगळ्यो संस्था, समाजसेवक वा गांवचे पंच वांगडी लेगीत फुडाकार घेवन गांवच्या तरणाट्यांक घुमट आरतीचें प्रशिक्षण दिवंक मास्तराची तजवीज करतात. गावांतले परंपरे प्रमाण पांच, सात णव जितले दीस गणपती पुजेक लायिल्लो आसता तितले दीस न चुकता हे तरणाटे परंपरीक वाद्यां घेवन आरती करूंक वाड्यार भोंवतात. तेच भशेन शिगमो आनी होळीय ते परंपरीक पद्दतीन मनोवंक फुडाकार घेतात. हाचे वेल्यान कोणेंय अंदाज लांव येता ह्या तरणाट्यांक आपली संस्कृती प्रीयय आसा आनी फुडाराक तेच ही संस्कृती सांबाळून दवरूंक वावुरतले म्हण.
परबो मनयतना ती तुजी ही म्हजी असो भेद भाव आसूंक फावना. परबो ह्यो परबो आसता आमंत्रणां दिवन आपयल्यार अवश्य वेळ काडून वच्चें. याद दवरपा सारकी गजाल म्हणल्यार ह्यो कार्यावळी जर आमची संस्कृती आनी दायज हांचेर आदारीत आसत तर थंय तरणाट्यांचो आस्पाव आसूंक नाका व्हय? नवे पिळगे मेरन हो संदेश पावतलो जाल्यार तांचे योगदान जायच पडटलें. नवी पिळगी आपलो फुडार घडोवची तयारी करता आसतना लेगीत हे तरणाटे आपले संस्कृतायेचें जतन करतना दिसतात. वेळ काडून म्हणटा तशे ते आपखोशयेन ह्या उत्सवांनी वांटेकार जातात. आपली जापसालदारकी बरे तरेन वळखून घेवन जाणटेल्यां सांगाताक वावुरतात. गोंयकारांची तशेंच हांगा वास्तव्य करून आशिल्ल्यांची परबो मनोवपाची पद्दत मात्शी वेगळी आसूं येता पूण परब मनोवपाची उमळशीक आनी तिचे फाटलो हेत हो शुद्द तसोच प्रामाणीक आसता हातूंत कोणे दुबाव घेवचो न्हय.
एच मनोज
9822441417
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
