कोंकणी एआय

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

सरकारी अर्ज, कायदे, म्हायती कोंकणींतल्यान मेळटली.

कलाकार, साहित्यकार, पत्रकाराचे प्रतिभेक, सृजनशिलतेक धपको बसतलो, ही गजाल खरी आसली, तरी आर्टिफीशियल इंटलिजन्स म्हणल्यार एआय पसून पयस रावप आतां शक्य ना. ह्या अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचो दरेकल्यान फायदो करून घेवंक जाय. गैरफायदो न्हय. खास करून साहित्यकार, पत्रकारांनी ताचो संदर्भ म्हूण वापर करूंक जाय. चलपाक येना जाल्यार कुबडी वापरतात. तिचो आदार घेवन त्या मनशान स्वता चलपाचें आसता. एआय म्हणल्यार कुबडी, मजत करपी. सध्या गोंय सरकार एआय भितर कोंकणीचो बरे तरेन आसपाव जावचो हे खातीर लार्ज लॅग्वेज मोड्यूल (एलएलएम) तयार करता. ते खातीर केंद्र सरकाराच्या ‘भाषिणी’ उपक्रमां वांगडा कबलात जाल्या. हें काम बेगीन जावंचें. कारण एआयचे दरेका मळाक फायदे करून घेवं येतात.
एलएलएम म्हणल्यार एआयक कोंकणी भाशा समजपाक, वाचपाक, बरोवंपाक आनी उलोवपाक शिकोवप. हेर भाशां इतलो कोंकणींत डाटा, शब्दसंग्रह, तांत्रिक साधनां नाशिल्ल्यान ती मात्शी फाटीं उरल्या. एलएलएम म्हणल्यार एआय करोडांनी वाक्यां, पुस्तकां, लेख, उलोवपां, बातम्यो वाचून आपुणूच भाशा शिकता. देखून कोंकणींत जाता तितल्यो वेबसायटी, ब्लाॅग तयार जावंक जाय. एलएलएम तयार करतना एआयक कोंकणी शब्दसंग्रह, व्याकरण, वाक्प्रचार, वाक्य रचना, बोली, लिपयो, म्हणी, सांस्कृतीक संदर्भ, प्रस्नोत्तरां, संवाद, अणकार शिकोवंक जाय. एक गजाल किंरवटेक घट बांदून दवरची, ती म्हणल्यार आयच्या काळांत डिजीटल संवसारांत एखादी भाशा ना, जाल्यार फुडल्या पिळग्यां कडल्यान तिचो वापर उणो जावं येता. ती फक्त उलोवपा पुरतीच उरूं येता. म्हणटकच एलएलएम हें फक्त तंत्रज्ञान न्हय, तर भाशेच्या फुडाराचोय प्रस्न. चॅटजीपीटी, डिपसीक सारकिल्ले जायते एआय कोंकणीचो प्राॅम्ट (आदेश, सुचोवणी, कमांड, कोड) घेनात. घेतल्यार मालवणी कोंकणींत, मराठींत अणकार जाता. फक्त गुगल जेमिनी प्राॅम्ट स्विकारून जाय तसो अणकार करून दिता. खंयचेय भाशेंतल्यान गोंयचे देवनागरी कोंकणींत सादारण 80- 85 टक्के बरो अणकार जाता. अर्थांत तो तपासून पळोवचोच पडटा. मूळ भाशेंतल्या मजकुराचो जेमिनीन केल्लो कोंकणी अणकार व्याकरणशुद्ध करून परत जेमिनीक दित जाल्यार तातूंतलीं उतरां ती फुडल्या अणकारां खातीर सांठोवन दवरता. मात फीड करता तो डाटा व्याकरणशुद्ध आसूंक जाय. गुगल ट्रान्स्लेटांत कांय वाक्य वयर सकयल जातात, तशीं तीं जेमिनींत जायनात. दुसरें म्हणल्यार इंटरनेट संवसारांत आसा तेंच अणकारित जावन मेळटा. देखीक, खळांतल्या तोरां विशीं खंयच म्हायती ना, जाल्यार ती मेळचीं ना. देखून वयर म्हणलां ते प्रमाण व्याकरणशुद्ध कोंकणीत जाता तितलो मजकूर, संवाद, व्हिडियो बी वेबसायटी, ब्लाॅग, सोशल मिडियाचेर येवंक जाय. एआयचेर कोंकणी तरतरली जाल्यार चॅटबाॅट्स आनी हेर माध्यमां वरवीं सरकारा कडेन 24 वरां संवाद सादपाक मेळटलो. शिक्षण, भलायकी, पर्यटन, शेतकी मळांचेरुय ताचो उपेग जातलो. म्हत्वाचें म्हणल्यार इंटरनेटाचेर कोंकणी जिवी उरतली.
एआयचेर कोंकणी येतकच खंयचेय भाशेंत अचूक अणकार जातलो. तरीय निमणी नदर मारपाकूच जाय. विद्यार्थ्यांक अभ्यासक्रमा भायले प्रस्न, जापो, म्हायती मेळटली. आवाजा वरवीं शिक्षण मेळटलें. दिसाळीं, वेबसायटींक, युट्यूब चॅनलांक फायदो जातलो. पत्रकारिता करप्यांक तर तें खूब फायद्याचें पडटलें. आयज साबार खबरां चॅनल व्हिडियो करतात, संदर्भ मेळयतात, ते एआयच्या माध्यमांतल्यान. अशिक्षीत, जाण्ट्यांक आवाजांतल्यान मजकूर आयकूंक मेळटलो. प्रस्न विचारतकच जाप मेळटली. सरकारी अर्ज, कायदे, म्हायती कोंकणींतल्यान मेळटली. साहित्य, कला डिजीटल रुपांत सुरक्षीत उरतली. ती शंबर, देडशे उपरांत पळोवपाक मेळटली. ग्रंथ, पुस्तकां डिजीटल जातलीं.
कोंकणी एआयचेर येवपाक व्याकरणशुद्ध कोंकणींतल्यान म्हायती इंटरनेट संवसारांत रकोवया. विकीपिडियाचेर लेख बरोवया. फुडल्या विश्व कोंकणी दिसा पयलीं (9 एप्रील) एआयचेर कोंकणीक ओतो येवंदी. चलात, तर लागुया कामाक.