भांगरभूंय | प्रतिनिधी
एकविसाव्या शेंकड्यांतल्या सुदारक, विकसीत जगांत शिक्षण आनी तंत्रज्ञानाचो प्रसार वाडला आसतनाय पुरूश-स्त्री प्रधान समाजांत तृतीय पंथीय आनी LBGTQ+ हांच्या शारिरीक, मानसीक वेगळेपणाक लागून छळ चलत आयला आनी आपल्या हक्कां खातीर तो समाज घटक सरकार, न्यायसंस्था, समाजीक ठेकेदारां वांगडा झुजत आसता. आयज भारत लोकसंख्येंत संवसारांत पयल्या क्रमांकाचेर आसतना ह्या समुदायाची वट्ट संख्या हेर देशांचे तुळेन आमच्या देशांत चड आशिल्ल्यान तांकां कसल्याय भेदभावा शिवाय समाजांतल्या इतर घटकांचे बरोबरीन हक्क फावो जातात.
तृतियपंथीक रोजगारांत जागे राखीव दवरतले अशें आश्वासन सरकारान न्यायालयांत धा वर्सां फाटीं दिल्लें खरें, पूण ताची प्रत्यक्षांत अपेक्षीत अंमलबजावणी जाल्ली दिसना. व्हडा न्यायालयीन झुजा उपरांत देशांत समलिंगीक संबंदाक मान्यताय मेळिल्ली आसा. विवाह, दत्तक घेवपाच्या संबंदांत तांकां समाजांतल्या हेर वर्गा सारके समान कायदेशीर हक्क मेळचे हाचे खातीर देशाचे सर्वोच्च न्यायसंस्थे कडेन न्याय मागपी याचिकांचे सुनावणेंत मात तांच्या पदरांत निर्शेवणी पडली. “समलिंगी जोडप्यांक संविधान अनुच्छेद 21 खाला मानसीक, भावनीक आनी लिंगीक मिलना खातीर निवड, गुप्तताय, स्वायत्ततेचे कायदेशीर हक्क दिल्ले आसात पूण त्या नात्याक विवाहाची कायदेशीरता दिवप हे कायदेमंडळ आनी कार्यकारी मंडळाचें काम” होच सूर सरन्यायाधीश आनी न्यायपिठांच्या हेर 4 न्यायाधिशांनी लायला. कायदेमंडळ, कार्यकारी मंडळांत कार्यरत आशिल्ले शेवटा ह्याच समाजांत किल्लले, लोकप्रतिनिधी म्हूण वेंचून दिल्ले आशिल्ल्यान तांचेय कडल्यान पुरोगामी मानसीकता, विचारांची अपेक्षा आसूंक शकना.
धर्मीक, सांस्कृतीक वारसो हाचीं कारणां दित तृतियपंथी, समलिंगीकांच्या हक्कांक समाजांत विरोध जायत आयला. तांचो गैरफायदो मात पुरातन काळा सावन आमच्या धर्मांतलीं श्रध्दास्थानां, इतिहासांतले नायक घेत आयल्यात. महाभारत झुजांत अर्जुनान तृतियपंथी शिखंडीच्या फाटल्यान लिपून भिष्माक मारलो. जरासंधान कृष्णाक मारपाक धाडिल्ले सेनापती हंस, दिंभक हे समलिंगी युगल आसा हें जाणा आसतना कृष्णान हंस मेलो अशी अफवा उठयली. त्या दुख्खान दिंभकान यमुनेंत उडी घेवन आत्महत्या केली. उपरांत ते आयकून दुख्खी जाल्ल्या हंसानूय आत्महत्या केली.
अनादी काळा सावन चलत आयिल्ली समलिंगीकता ही आयची गजाल न्हय. सरन्यायाधीश न्यायमुर्ती चंद्रचूड हांणी आपल्या निवाड्यांत तांकां सहानुभुती दाखयत समलिंगीकता फकत शारांत, समाजांतल्या उच्चभ्रूंपुरती मर्यादीत आसना हाचे विशीं एकविसाव्या शेंकड्यांत प्रबंध बरयला खरो, पूण ताचे विशीं सव्या शेंकड्यांत वात्सायनान कामसुत्रांतलो एक भाग समलिंगी संबंदाक समर्पीत करून विस्तारान बरोवन जाल्ले आसा. धाव्या शेंकड्यांत आमी स्त्री आनी पुरुशाचे समलिंगी संबंद खजुराहोचे शिल्पांत कोरिल्ले आसात.
अनादी काळा सावन समलिंगीकता जगांतले प्राचीन संस्कृतायेंत झळकता. शिव आनी मोहिनी रुपांत श्री विष्णू हांचे मिलनांतल्यान अय्यप्पाची उत्पत्ती आमकां मान्य आसता. ग्रीक पुराणांत गॅनीमिड ह्या सुंदर तरणाट्याक ऑलिंपसात व्हरून झीयूसान ताचे वांगडा संबंद प्रस्थापीत केले अशे म्हणलां. सम्राट अलॅक्झांडर उभयलिंगी आशिल्लो. एका परस चड बायलां कडेन ताचे संबद आशिल्लेच शिवाय बगोवास ह्या तृतियपंथी आनी हेफेस्टीयन ह्या तरणाट्या वांगडा ताचे संबंद आशिल्ले. योद्धा अकीलीझ इश्ट पॅट्रोक्लसाक आपलो ‘घोव’ मानतालो.
हालींच्या काळांत गोर विडाल, ऑस्कर वायल्ड, जेम्स बॉल्डवीन, टेनेसी विल्यम्झ, ई. एम. फोर्स्टर, ट्रूमन कपोट आनी भारतीय कादंबरीकार विक्रम सेठ हे प्रख्यात लेखक तशेंच ऑरिस्टॉटल, फ्रीडरीक नीचेह, सोरेन कियेर्कगार्ड हे तत्वगिन्यानीय समलिंगी आशिल्ले. सॉक्रेटीस सेनेंत आसतना ताच्याय एका इश्ट सैनिका वांगडा समलिंगी संबंद आशिल्ले. हालींच्या महिला फुटबॉल विश्व कपांत 87 जणी (12 टक्के) समलिंगीक (लेस्बियन) आशिल्ली. पयरूच झेक रिपब्लिकाचो सद्या खेळपी दादलो फुटबॉलपटू याकुब जांक्टोन हाणें आपूण समलिंगी आसा हें जाहीर केलां. भारताची धांवपटू दुती चंद आपल्या महिला पार्टनरा वांगडा लग्न जावपा खातीर सकारात्मक कोर्ट निर्णयाची वाट पळयताली. बॉलिवुडांत करण जोहर, ओनीर, अपूर्व असरानी आनी फॅशन डिझायनींग क्षेत्रांत रोहीत बाळ, मनीश अरोरा, संदीप खोसला हांणी आपली समलिंगीकता जाहीर केल्या.
कायदेमंडळान कायदे करप आनी कायद्यांचो अर्थ न्यायमंडळान लावप ही आमच्या लोकशायीची स्थायी धारणा. एकामेकांच्या वाठारांत अतिक्रमण केलें जाल्यार प्रतिक्रिया व्यक्त जातात. कोर्टाचे निर्णय सरकारां बदलूंक शकनात खरीं, पूण कायदे हाडून निरस्त केल्लीं प्रकरणां आमी पळयल्यात. 1986 शाह बानो प्रकरणाचो कोर्ट निर्णय राजीव गांधी सरकारान कायदो हाडून निरस्त केल्लो तर हालीं सर्वोच्च न्यायालयाच्या 5 न्यायाधिशांच्या पिठान दिल्लीची नोकरशाही दिल्ली सरकाराच्या नियंत्रणा खाला हाडपी निर्णया आड केंद्र सरकारान रोखडोच अध्यादेश हाडलो.
हें प्रकरण ताजें आसतना कायदेमंडळाच्या कार्यक्षेत्रांत अतिक्रमण टाळपा खातीर समलिंगी जोडयांक विवाह संमती आनी भुरगें दत्तक घेवपाचो अधिकार दिवपी कायदो करपाचो अधिकार कायदेमंडळाचो हो निवाडो दिवपी मार्ग तीनशी पानांचो प्रबंध बरयत सर्वोच्च न्यायालयाक निवडचो पडला अशें दिसता.
तशेंय पळयत जाल्यार कायदेमंडळाचो निर्णय होवूय सुप्रीम लिडर आनी ताचे लागींच्या चार वांगड्यांनी घेतिल्लो आसता. बाकीचे चडशे सांसद हय सायबा म्हणत तकली हालोवन बाक बडोवपी श्रेणींतले. असल्या गंभीर, संवेदनशील विशयांचेर भासाभास करपाक सभासद हो सभ्य, सुशिक्षीत, विचारांत खोलाय आशिल्लो आसपाची गरज आसता. धर्म, देवळां, राष्ट्रवाद मुद्द्यांचेर ध्रुवीकरण करून सांसद जावन सत्तेंत आयिल्ल्यां कडेन असल्या गंभीर विशयांचेर मत दर्शवपाची तांक चड करून आसना.
“समलिंगीकांचे हक्क तांकां मेळोवन दिवपा खातीर कायदेमंडळ कितलें क्रियाशील आसतलें हें फकत फुडारांतलो काळ सांगूं शकतलो” अशें सुचक विधान न्यायमुर्ती भट हांणी केलां. तशें पळयत जाल्यार फुडल्या जून मेरेन आठ राज्यां आनी लोकसभा वेंचणुकांचे प्रचार कामांत केंद्रीय मंत्रीमंडळ आनी सांसद व्यस्त आशिल्ल्यान लागींच्या फुडारांत ह्या बाबतींत लक्ष घालप जावचें ना ही वास्तविकता जावन आसा.
वेंचणुकांचे निकाल प्रभावीत करपा इतले संख्याबळ समलिंगीक मतदारां कडेन ना त्या खातीर महिला विधेयक सादर करपाक दाखयिल्ली ताकतीक हांगां दिसची ना. हाचे उलट समलिंगीकांच्या विरोधांत आसा अशे संकेत दिले जाल्यार संस्कारी, धर्मवावाद्यांचे सत्ता पक्षा वटेन समर्थन वाडपाक शकता. कोर्ट निवाड्या उपरांत सांसद, मंत्र्यांनी प्रतिक्रिया न दिता मोनेळ पांगुरिल्ले दिसले.
समलिंगीकांनी वांगडा रावपाक कायद्यान आमी मान्यताय दिल्ली आसा. तेन्ना रेशन कार्ड, बँक, इन्शुरन्स, संपत्ती, आयकर, वारसाहक्क ह्या बाबतीत इतरां सारकी समान समाजीक, अर्थीक सुरक्षा प्रदान करपा खातीर त्या जोडप्यांक विवाहाक, भुरगे दत्तक घेवपाक कायदेशीर संमती दिवप तार्कीक आनी वास्तवीक थारता. “भुरग्यांचो सांबाळ ते विशमलिंगी जोडप्याइतलेच मायेमोगान, वचनहद्दतेन, जापसालदारकेन, करपाक शकतात” अशें न्यायमुर्ती एस. के कौल हांणीय निवाड्यांत मानला. तेन्ना तांच्या कुटुंबाक पूर्णताय हाडपा खातीर आनी जाणटेपणांत तांचो सांबाळ करपी वारस दत्तक घेवपाची कायदेशीर तजवीज आसप गरजेचें. तांकां दत्तक घेवपाचो अधिकार दित जाल्यार देशांतल्या अनाथ भुरग्यांक मायेमोगाची मनशा आनी तकलेर छप्पर मेळपाक शकता. विनम्र, दयाळू आनी मायेस्त समलिंगी पुरूश, महिलांक हांव लागींच्यान वळखतां. त्या खातीर तांचे विशी सहानुभुती बाळगितां.
न्यायमुर्ती भट आनी हिमा कोहली निवाड्यांत सहानुभुती दाखयतात खरी पूण कायद्याची सुदृढता आनी संविधानाचे स्थापत्य अखंड दवरपा विशीं उलयतात. 75 वर्सां उपरांत पोरण्या स्थापत्यांक तीं उबी दवरपा खातीर दुरुस्ती करप गरजेची आसता तशे बदलत्या समाजभावनांनुसार अमृतकालांत प्रवेश करपी संविधान प्रासंगीक उरचे, कालबाह्य जावचे न्ही हाचे खातीर गरजेनुसार बदल घडोवन हाडप योग्य. शेवटा संविधान, कायदे नागरिकांची जीण सुखकारक करपा खातीर आसतात – खवदळ घालपा खातीर न्हय.
मंगळाचेर यान धाडपी देशा खातीर समाजांतल्या एका तबक्याच्या हित कल्याणा खातीर संविधानात बदल घडोवप, कायदे करप वा कायदे बदलप हे रॉकेट शास्त्रा इतलें कुस्तार काम तर न्ही. “जगा आनी जगूंक दियात” हो भगवान महावीरान जगाक दिल्लो महान उपदेश समाज, सरकारांनी विसरपाक जायना.
दीपक लाड
पर्वरी
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
