समेस्त जिवावळीचो आदर करूंक जाय

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

साेबीत पाखां खातीर आमी सवण्या- सुकण्यांक नश्ट करतात. आमच्या आहारांनी निर्दयता आसा. चार पांयांच्या प्राण्याक आमी निश्ठूर वागणूक दितात. ही हिंसा आतां भारतीय जिवीत पद्दतितूय रिगूंक लागल्या.

तत्वगिन्यांनी फुयेरबॅक म्हणटात, man is what he eats हाचो अर्थ असो की मनीस जे कितें खाता- जेवता ते प्रमाण ताचे आचार- विचार घडटात. हिंदू शिकवण मनाचो संबंद अन्ना कडेन जोडटा. शिवराक जेवपी दुबळी आसता अशें म्हणप सारकें जावचें ना. आदल्या ग्रीस देशांतले खेळगडे आनी पैलवान अंजिरा, बियो, धंय, कड्डणां आनी पाव खाताले ताची गवाय इतिहास दिता.
वायट ह्या गजालीचें दिसता की अस्तमी विचारांच्या प्रभावाक लागून जायते जाण मानतात की सैम मनशाक खावपा खातीर जे तरेकवार जिनस दिता तातूंत जिवावळीचोय आस्पाव आसा म्हूण. तरीय पूण आयज अस्तंतेत लेगीत मोनजाती विशीं नवी नदर तयार जावंक लागल्या ही एक बरी गजाल.
आर्चबिशप विलमर फोर्रा मनोजातींची राखण करात अशी सगल्यांक कळीकळीत विनंती करता. तो म्हणटा की मनशाच्या नेणारपणाक लागून, फॅशनी खातीरच्या मुर्खपणाक लागून आनी विज्ञानांच्या रानवटी विचारांक लागून जनावरांचो नाश करतात.
आमच्या वैद्यीक ऋशी मुनींच्या सांगण्या प्रमाण कर्तुबां करपाचो आयज वेळ आयला. ते म्हापुरूस तेन्ना सांगताले, ‘समेस्त प्राण्यांक इश्टागतीचे नदरेंतल्यान पळयात’ आयच आमचो समाज क्रुरतायेचे भकीक पडला. आयच्या प्रयोगशाळांनी निर्दयता दिश्टी पडटा. आमी ताका vivisection (जित्या प्राण्याक चिरप) म्हणटात. आमच्या फॅशनींनी निर्दयता दिसता. साेबीत पाखां खातीर आमी सवण्या- सुकण्यांक नश्ट करतात. आमच्या आहारांनी निर्दयता आसा. चार पांयांच्या प्राण्याक आमी निश्ठूर वागणूक दितात. ही हिंसा आतां भारतीय जिवीत पद्दतितूय रिगूंक लागल्या.
पवित्र उपनिशध सांगता ‘अहिंसा होच खरेलो यज्ञ. खरेलो त्याग’ सगले मोने प्राणी ही आपलीं भावंडां अशें मानप होच खरेलो धर्म. एक चीनी संत म्हणटा, ‘सगल्या जिवावळी विशीं मनांत कळवळो आसप हेंच खंयच्याय धर्माचें पयलें तत्व आसूंक जाय.’ इंग्लीश कवी एस. टी. कॉलरीज आपल एके कवितेंत भारतीय साधू- संताच्यो भावना प्रगट करता. तो म्हणटा-
जाच्या काळजांत समता वसता
धाकले- व्हडले न पळयतां
जो सगल्यांची माया करता
तोच गा खरेलो देवाक भजता
कारण, जो दयावान भगवान
आमचेर मोग शिंवरता
तोच समेस्तांचो जल्मदातो आसता
खूब वर्सां आदीं अहिंसेच्या एका पुजाऱ्यान- सम्राट अशोकान जनावरां खातीर उपचारघरां उगडिल्लीं. आयज तसल्या जायत्या उपचारघरांची गरज आसा. शाळा, कॉलेजींनी विद्यार्थ्यांक मोनजाती विशीं दया दाखोवपाक शिकोवपाक जाय. धाकल्या भुरग्याक दयेच्यो आनी मोगाच्यो ल्हान- सान करण्यो करपाक शिकोवंक जाय. आयज मनीसपण देव म्हळ्यार ल्हान जिवांचेर मोग करप ही शिकवण दिवपी नवो महावीर, नवो बुद्ध आनी नवो संत फ्रांसीस जल्मुचो म्हूण रडटा.
युधिश्ठीर म्हणटा, ‘म्हजे वांगडा सुणो आसा.’
देवदूत ताका सांगता, ‘तुवें सुण्याक आतां सोडूंक जाय.’
युधिश्ठीर म्हणटा, ‘हो सुणो आयज मेरेन म्हजे कडेन एकनिश्ठ रावला. हाका ताका सोडूंक शकना. देव मेळूंक जाय म्हूण हांव सुणो सोडचो ना.’
‘यो तूं भितर’ देवदूत परतून म्हणूंक लागलो, ‘त्या मोनजातीक दरवट्यार रावुंदी. तूं यो.’
आनी युधिश्ठीर उलयलो, ‘हांव एकलोच सर्गांत येवचो ना.’
इतले म्हणसर सुणो आपले रूप बदलता. तो धर्म जाता आनी युधिश्ठराक म्हणटा-
‘तूं खरेलो उत्तम पुरूस. तुका सर्ग फावता.’!
मोनजातीच्या आशिर्वादा बगर, सांगाता बगर, इश्टगती बगर आनी मोगाळ सेवाभावी काळजा बगर मनशाक मोक्ष लाभना.
मूळ लेखक: साधू वासवानी

प्रदीप लवंदे
9923292022