ती कोण आशिल्ली….?

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

खीण भर कितें जाता तें ताका कळना जालें…. घर ताचे भोंवतणी घुंवपाक लागलें… ते तांगेर आयिल्ले लोक हय-न्हय शे दिसपाक लागले….पांयांपोंदची जमीन हालता अशें दिसपाक लागलें. ताका एकूच प्रस्न पडलो…. सकाळीं तांगेर आयिल्ली ती बायल कोण आशिल्ली…..???

ती घराचे भितोडेक एक चुट्टांची बारीकशी खोंप काडून रावताली. पुताचें लग्न जावचे पयलीं आवय आनी पूत त्या घरांत बेस बरीं रावतालीं. तिच्या पुताक आवय बगर आनी आवयक पुता बगर कशेंच जायनाशिल्लें.
चलयेचें लग्न करून दितकूच तर तिका एकटे एकटे अशें दिसपाक लागलें. दीस कसोय वतालो. पूण रात तिका खावपाक येताली.
आपल्या सोयऱ्या भितरूच तिणें चल्याक व्हंकल पळयली आनी लग्न करून उडयलें. दीस बरे भशेन धांवताले. आपले सुनेक खंय दवरूं आनी खंय नका अशें तिका दिसतालें. सांतेरीच्या आशिर्वादान सगलें बरें चलिल्लें. पूण म्हणटात न्हय की नवे व्हंकलेचे णव दीस….
ल्हवू ल्हवू आयदनाक आयदनां आपटूंक लागलीं. पूत दिसवड्याच्या कामा वेल्यान घरांत भितर सरलो कांय दोगांय जाणां एका-मेकांच्यो कागाळी, चाडयो ताका सांगून वीट हाडपाक लागलीं. हातूंत तो पूत, मदले मदी मधी चिड्डतालो..
एके वटेन आवय अनी दुसरे वटेन ताची सोबीत, सुंदर अशी बायल. ताचे तकलेचो भुगो जाल्लो.
आयज सकाळीं फुडे पसरेर तो एकटोच कितें तरी चिंतीत बशिल्लो. इतल्यांत ताची आवय ताच्या म्हऱ्यांत आयली आनी सांगपाक लागली की…
“तुमच्या संवसारांत म्हजी अडचण जाता जाल्यार हांव भितोडेक एक खोंप काडून कडेक रावतां. पोरसांतलीं भाजी विकून चार पयशे मेळटात. ताचेर म्हजें भागतलें.”
ताका जमीन हालपाचो भास जालो. तो तिका पळयत रावलो. बापूय गेले नंतर दीस रात एकठांय करून तिणें ताका आनी चलयेक मार्गार लायिल्लीं तीच आयज सेपारांत जावंक सोदता!
तो तिका आनी ती ताका पळयत रावली. ताका खबर आशिल्लें की आवयन एकदां मनार घेत जाल्यार ती सोडपाक ना. उतरां बगर ताणें तिका हय म्हळें आनी ती सेपराद जाली… घरांत थंडाय आयलीं. पूण आवयची अावतिकाय पळोवन ताचे काळीज तुट्टालें…. मुसमुसून तो रडटालो.
एका दिसा सकाळीं फांतोडेर उठून, धुवेगेर वता अशें पुताक सांगून ती भायर सरली. भायर सूर्य तामसो जायत आयिल्लो आनी त्या हय-न्हय अशा उजवडाक ती सैरभैर जावन चलपाक लागली.
आयज तिका घरांतल्यान भायर सरुन चार दीस जाल्ले. एका दिसा वयर कोणांगेर न रावपी आवय अजून येवंक ना हाचो ताका हुस्को जालो आनी इतल्यान दारार कोणे तरी आवाज दिलो म्हणून तो दार उगडटा जाल्यार आवय दारार उबी. तिणें ताका आपल्या गोपांत घेतलो आनी उम्यार उमे दिले. ताच्या आंगार मोगान हात भोंवडावपाक लागली. ताकाय हुंदके आडावपाक जायना जाले.
ताणें आवयक सांगलें की तुजी सून कालच्यान घरांत ना. तिचे भयणीची खबर घेवपाक तें सुर्ला गेलां. तिणें पुता खातीर नासण्याच्यो भाकऱ्यो आनी हुनहुनीत च्या ताका पिवपाक दिली.
घर निवळ केले. आंगणांत बांदिल्ल्या गायचें शेण, मूत काडलें. गायक चरोव, सर्की पेण आनी बालदेन उदक दवरलें, पाडकाक सोडलें.
आंगणांत पडिल्ली पारजातकाची आनी दसणीची फुलां पानाच्या दोण्यांक एकठांय करून देवा म्हऱ्यांत हाडून दवरलीं. देवाक वात आनी उजवात लायली आनी देवाक नमन घातलें आनी पुताक सांगलें की मात्सो न्हा आनी देवा कडेन बस…..
आनी हें पळय….”हाचें फुडें हांव ह्या घरांत पावत न पावत. म्हजे सुनेक सांबाळ, चलये गेर यो-वच कर, ताका दर एक वर्सा सांतरीच्या जात्रेचे खाजे घेवन वच” उलयता उलयता, ती आपल्या पुताक दोळे भरून पळोवंक लागली आनी तिच्या दोळ्याच्यो कडो वल्यो जाल्यो.
तो न्हावन भायर आयलो आनी तिका उलो मारलो. पूण तिणे ‘ओ’ दिवंक ना. सगल्याक पळयलें. फुडले दार, फाटले दार, शेजारी, पाजारी, सोयरे, दायरे…. पूण तिचो उलो ना…
ताच्या घरा फाटल्यान बांय आसा. काळजार फातर दवरून तो बांय कडे वचून भितर पळोवपाक लागलो. इतल्यान कोण तरी ताका उलो मारता हें आयकूंक आयलें. तसोच तो फुडल्या दारार आयलो जाल्यार ताचे गांवचे लोक तांगेर एकठांय जावन हळू आवाजान कितें तरी उलयताले….
थोड्या वेळा उपरांत ताका कळ्ळें की ताची, ताचे भयणीगेर गेल्ली आवय न्हिदिल्ली आसतनाच तांकां सोडून गेल्ली….पयसुल्ले भोंवडेर वचपाक आनी परत केन्नाच न येवपाक….
खीण भर कितें जाता तें ताका कळना जालें…. घर ताचे भोंवतणी घुंवपाक लागलें… ते तांगेर आयिल्ले लोक हय-न्हय शे दिसपाक लागले….पांयांपोंदची जमीन हालता अशें दिसपाक लागलें.
ताका एकूच प्रस्न पडलो…. सकाळीं तांगेर आयिल्ली ती बायल कोण आशिल्ली…..?

एकनाथ सामंत
9226219723