आवयभाशेंतल्यान मुळावें शिक्षण: नांवा पुरतेंच काय?

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

फाटल्या दसकभरांत कोंकणी भाशा मंडळान मुळाव्या पांवड्यार गरजेचें शिक्षणीक साहित्य तयार करपाचो मोलादीक वावर केला. ह्या काळांत कांय वेवस्थापनांनी इंग्लीश माध्यम बदलून कोंकणी माध्यम स्विकारलां, कांय नव्यो शाळा सुरवात जाल्यात देखून आयज विद्यार्थ्यांची पटसंख्या णव हजारांच्या घरांत पावल्या.

गोंयांत नव्यो शाळा सुरू करचे खातीर मान्यताय दिवपाची शासकीय प्रक्रिया नोव्हेंबर म्हयन्यांत घडून येता. हे फाटभुंयेर अंदूं तरी शासन मुळाव्या पांवड्यार कोंकणी माध्यमांतल्यान नवीन शाळा सुरू करपाक मान्यताय दीत काय म्हणपाची उमळशीक शिक्षणीक मळा वेल्या वावुरप्यांक लागल्या.
भुरग्याक ताचें मुळावें शिक्षण ताचे आवयभाशेंतल्यान मेळपाक जाय म्हणपाचो सिद्धांत संयुक्त राष्ट्र संघटणा सांगता. भारतांतय भोवतेक राज्यांनी भुरग्यांची आवयभास हीच शिक्षणाचें माध्यम आसा. राष्ट्रीय शिक्षण धोरणय भुरग्याचें पिरायेच्या आठ वर्सां मेरेनचें शिक्षण ताचे आवयभाशेंतल्यान जावचें ह्या तत्वाचेर भर दिता. दुर्दैवान ते नदरेन गोंय शासनान कितेंय खेरीत पावलां उबारल्यांत म्हणपाचें जाणवना.
2023- 24 शिक्षणीक वर्साच्या आंकडेवारीक धरून गोंयांत मराठी माध्यमाच्या 636 सरकारी आनी 107 अनुदानीत मुळाव्या शाळांनी 30377 विद्यार्थी शिकताले. इंग्लीश माध्यमाच्या 250 विनाअनुदानीत शाळांनी 50673 विद्यार्थी शिकताले. कोंकणी माध्यमांतल्यान गोंयांत 16 मुळाव्यो, 49 अनुदानीत चलताल्यो आनी तांतूंत 9200 विद्यार्थी शिकताले. गोंयांत उर्दू माध्यमाच्या 11 आनी कन्नड माध्यमाच्या 4 शाळांनी वळेरेन 1353 आनी 580 विद्यार्थी शिकताले. वट्ट मुळाव्या शाळांचे तुलनेन फक्त पंचवीस टक्क्यां परस उणी संख्या आसून लेगीत पन्नास टक्क्यां वयर विद्यार्थी इंग्लीश माध्यमांतल्या मुळाव्या शाळांनी शिकताले म्हणपाचें दिसून येता. पालकांचेर इंग्लीश भाशेन घाल्लो मोनेळ, थळाव्या भाशीक शाळां कडेन सरकारान दाखयिल्ली अनास्था, पालक प्रबोधन आदीं कारणांक लागून पालक आपल्या भुरग्यांक इंग्लीश माध्यमांत धाडपाक व्हडपण मानतात.
2023-24 ह्या शिक्षणीक वर्सांत गोंयभरच्या मुळाव्या शाळांनी शिकपी 92584 विद्यार्थ्यांतले फक्त 9200 विद्यार्थी कोंकणी माध्यमांतल्यान शिकताले. हाचो अर्थ फक्त धाच टक्के. म्हणल्यार वयर दिल्ल्या विद्यार्थी संख्येंतल्या फक्त धा टक्केच भुरग्यांची आवयभास कोंकणी आशिल्ली अशें समजुपाचें? कांय पालकांक शिक्षणीक सिद्धांताची जाण वा तांकां ताची पर्वा ना अशें समजुपाचें?
योग्य शिक्षणीक वातावरण, गरजेच्यो साधनसुविधा, प्रशिक्षीत शिक्षक, साहित्य लाबलें जाल्यार पालक कोंकणी माध्यमांतल्या शाळांक प्राधान्य दितात म्हणपाच्यो साबार देखी आसात. साबार पालकांक आपलीं भुरगीं कोंकणी माध्यमांतल्यान शिकिल्लीं जाय. पूण परिसरांत कोंकणी मुळाव्यो शाळा उपलब्ध नाशिल्ल्यान तांकां हेर भासांचो पर्याय मना आड स्विकारचो पडटा. गोंयांत पेडणें, बार्देस, दिवचल, सत्तरी, फोंडें, सांगें, केपें आनी काणकोण अश्या आठ म्हालांत एकय शासकी कोंकणी मुळावी शाळा ना अशें म्हणल्यार कोणाकय खरें दिसत? पेडणें, सांगें आनी धारबांदोडें ह्या म्हालांनी तर कोंकणी माध्यमांतली एकय शाळा ना ही शोकांतिका.
पुर्तुगेज काळांत गोंयांत कोंकणी शिक्षणाक सभावीकपणान कसलेंच बळगें मेळ्ळें ना. 1855 वर्सा जॉकीम द कुन्य रिवार ह्या तत्कालीन मुख्य सचीव आशिल्ल्या विद्वानान बरयिल्ल्या एका निबंधांत गोंयच्या भुरग्यांचें शिक्षण फक्त पुर्तुगेज आनी कोंकणी भाशेंतल्यानच जावंक जाय म्हणपाचें वाचूंक मेळटा.
1889 वर्सा थोमाश मोराव ह्या जल्मान गोंयकार आशिल्ल्या पुर्तुगेज मनशान 44 पाठ आशिल्लें कोंकणी मुळावें पुस्तक देवनागरी लिपयेंत तयार केल्लें म्हणपाचो दाखलो आसा. 1896 वर्सा मानुयॅल सालवादोर रुद्रिगीश हाणें कोंकणी पाठ्यपुस्तकाची निर्मिती केल्ली म्हणपाचेंय इतिहास सांगता. पूण हीं पुस्तकां शाळांनी वापरलीं वा त्या काळार कोंकणी शाळा सुरू जाल्यो म्हणपाचे दाखले मात मेळनात.
गोंयच्या मुक्ती उपरांत झुटयेर आयिल्लें सरकार महाराष्ट्रवादी आशिल्लें. कोंकणी भाशेची नसाय आनी दुस्वासान भरिल्लें आशिल्लें. गोंय मुक्तीच्या चारच म्हयन्यांनी केंद्र शासनान गोंयांतल्या मुळाव्या पांवड्या वेल्या शिक्षणीक गरजांचो अभ्यास करपाक शिक्षणतज्ञ बि. एन्. झा हांच्या फुडारपणा खाला एक आयोग गठीत केल्लो. प्रा. आरमांद मिनेझीस आनी केंद्र सरकारच्या शिक्षण खात्याची अधिकारी विजया मुळे हांचो आयोगाचे वांगडी म्हूण आस्पाव आशिल्लो. ह्या आयोगान केल्ले शिफारशींत गोंयच्या भुरग्यांक मुळावें शिक्षण तांच्या आवयभाशेंतल्यान वा आठवे वळेरेंत आस्पाव आशिल्ले खंयचेय हेर भाशेंतल्यान दिवचें आनी शिक्षण कोंकणींतल्यान दिता आसत जाल्यार तें देवनागरी लिपयेंतल्यान दिवचें अशा दोन म्हत्वाच्या शिफारशींचो आस्पाव आशिल्लो. दुर्दैवान तत्कालीन गोंय सरकार ह्या शिफारशींक पाळो दिवपाच्या मानसिकतायेंत नाशिल्लें.
मुक्ती उपरांत मुळाव्या पांवड्यार पाठ्यपुस्तकां निर्मुपा खातीर लेगीत गोंय सरकारान कितेंय यत्न केल्यात म्हणपाचे दाखले नात. अशा वेळार कोंकणी भाशा मंडळान डॉ. मनोहरराय सरदेसाय हांच्या फुडारपणा खाला एके समितीचें गठन करून गरजेचीं पाठ्यपुस्तकां तयार केल्यांत. मुक्ती उपरांत सांखळे एके शासकी शाळेंत स्वताच्या हातांनी पुस्तकां बरोवन सुरेशबाब बोरकार हांणी कोंकणी माध्यमांतल्यान विद्यार्थ्यांक शिकोवपाचो मोलादीक वावर केला.
1991 वर्सा शशिकलाताई काकोडकार हांणी शिक्षण मंत्री आसतना फक्त कोंकणी आनी मराठी शाळांकच सरकारी अनुदान दिवपाचो एक धाडशी निर्णय घेतलो. ह्या निर्णयाक लागून कोंकणी शाळांची आनी विद्यार्थ्यांची संख्या वाडली. 2011 वर्सा दिगंबर कामत सरकारान डायोसेजन सोसायटीच्या मुळाव्या शाळांक माध्यम बदलपाची मेकळीक दिली तो कोंकणी मुळाव्या शिक्षणा खातीरचो काळो दीस आशिल्लो. ह्या निर्णयाक लागून कोंकणी विद्यार्थ्यांची पटसंख्या रातयांत तीन- चार हजारांचेर आयली.
फाटल्या दसकभरांत कोंकणी भाशा मंडळान मुळाव्या पांवड्यार गरजेचें शिक्षणीक साहित्य तयार करपाचो मोलादीक वावर केला. ह्या काळांत कांय वेवस्थापनांनी इंग्लीश माध्यम बदलून कोंकणी माध्यम स्विकारलां, कांय नव्यो शाळा सुरवात जाल्यात देखून आयज विद्यार्थ्यांची पटसंख्या णव हजारांच्या घरांत पावल्या.
गोंयच्या भुरग्यांक आपले आवयभाशेंतल्यान शिकपा पासून वंचीत दवरपाचें जें पाप आतां मेरेनच्या सरकारांनी केलां तें निस्तरपाची संद राष्ट्रीय शिक्षण धोरणान ह्या सरकाराक दिल्या. ते नदरेन फुडल्या शिक्षणीक वर्साच्यान नवीन कोंकणी शाळा सुरू करपाच्या प्रस्तावांक सरकार मान्यताय दितलें आनी कोंकणी शाळांक घटमूट जावपाक पुराय बळगें दितलें अशी
अपेक्षा धरुया.

अनंत अग्नी
9422439903