भांगरभूंय | प्रतिनिधी
कोयर वेवस्थापन हें पर्यटन थळां जावन आशिल्ल्या राज्यांचें, राष्ट्रांचें अरिश्ट जालां. कोयरांतल्यान भांगर मेळोवप शक्य आसा. भांगर म्हळ्यार आंगार घालपाच्यो वस्ती न्हय जाल्यार उद्देग, वेवसायांत कोयराचो उपेग करप. साळगांव कोयर वेवस्थापन प्रकल्पांतल्यान बिजली मेळोवपाचें गोंय सरकाराक येस मेळ्ळां. कुडचडें, कुडटरे कोयर वेवस्थापन प्रकल्प आडमेळ्यांतल्यान मार्गाक लागल्यात. म्हजो कोयर दुसऱ्याच्या आंगणांत कित्याक? तुजो कोयर म्हज्या पोरसांत कित्याक? असो बोवाळ साळगांव कोयर वेवस्थापन प्रकल्प उबारतना जालो. त्या प्रकल्पाचो नियाळ करपाचो होच वगत. सैम आनी पर्यावरणमोगी आड्डताले तेप्रमाण सैम, सरभोंवतणचेर परिणाम साळगांव कोयर वेवस्थापन प्रकल्पांतल्यान जाला? लाव कितलो जाला? ताची म्हायती लोकांक दाखय लिपय करिनासतना दिवची. कुडचिरें प्रकल्पा आड चळवळ उबारपाची शिटकावणी दिल्या. प्रकल्प येवजणेंतल्यान ताचे परिणाम समजून प्रकल्पाक पर्यावरण, प्रदुशण यंत्रणेचो दाखलो घेवन सरकारी जमनींत प्रकल्प फुडें व्हरपाक आडमेळीं मोडून काडपाक सरकारान यत्न केले. कांय वेळार सरकाराक कडक धोरण आपणावचें पडटलें. कुडचिरें प्रकल्प काँक्रीट कोयराचो, तो कोयर खासगी/ सरकारी तें सांगपाची गरज आसा. खासगी प्रकल्प, आस्थापनांक काँक्रिटाच्या कोयराचो विलो आपलेच सुवातींत तंत्रगिन्यानाच्या आदारान लावपाक कळपाक जाय. सरकारान तशी तजवीज करचीच पडटली.
पंचायतींक कोयर वेवस्थापन प्रकल्प उबारपा पासत निधी दिवपी सरकारान येवजण केल्ली. आदले मुख्यमंत्री लक्ष्मीकांत पार्सेकार हांणी ती बरे तरेन मार्गाक लायिल्ली. सध्या पंचायती सुस्त जाल्यात? बंगले, व्हड घर बांदपाचे प्रकल्प होच तांचो वावर? पंचायतींच्या वावराचो पुराय नियाळ मंत्री वेळावेळार घेतात? पंचायतींत कामगार, खात्यांत जाय तशे कर्मचारी आसात? कर्मचारी, अधिकारी कचेरेंतच बसून रावतात? कितलो वावर दिसाक ते करतात? येरादारींतच तांचो चडसो वेळ वता? ह्या प्रस्नाच्यो जापो सरकारान सोदल्यार पंचायती न्हय त्या उद्देग वेवसायांत घुस्पल्ल्यो आसात तें सत उक्तें जातलें.
एके कुर्टी पंचायतीन गोंयच्या हेर तालुको, पंचायतींतल्यान रोजगारा खातीर पयसो कसो घेतात तें सत लोकां मेरेन पावलां. भूंय विकपाचे वेव्हार व्हड प्रमाणांत जाल्यात. पंचायत पांवड्या वेल्यानच. ताचीं पाळांमुळां खणून काडटना एखाद्रे पंचायत कोयर वेवस्थापनातलें कोडू सत कळटलें. खासा पगंडाची गरज ना, पंचायत सचिवांक मात्शे कचेरेंतल्यान भायर सरपाक लावचें, पळोवणी करून तांचे कडल्यान प्रेझेंटेशनाची अपेक्षा करची.
पंच, सरपंचांक मानधन मेळटा हाचो अर्थ ते पुराय वेळ पंचायतींच्या, गावांतल्या उदरगतींच्या कामकाजांत आसतले अशे न्हय. गिरेस्त पंचायती, गिरेस्त सरपंच, पंच सोदल्यार दिसतले. कोयरांतल्यान तांणी कायदे कुशीक दवरून उद्देग, वेवसाय सुरू केल्ले दिश्टी पडटले. थंयच पंचायतीच्या कोयर वेवस्थापनाचें अपेस लिपलां.
पंचायत खातें, पंचायती, कोयर वेवस्थापन खातें, कोयर वेवस्थापन म्हामंडळ, कोयर वेवस्थापनांत आशिल्ल्या यंत्रणांची एकवटीत बसका पंचायत मंत्र्यांनी केन्ना घेतल्या?
नगरपालिका वाठारांतलो कोयर पंचायत वाठारांतल्या रस्त्यार, रस्त्याचे कुशीक, शेतांनी उडयतात ताच्यो खबरो दीसपट्ट्यो उजवाडाक येतात. त्या खबरां प्रमाण रोखडी कारवाय जाल्यार कोयराच्यो राशी दिसच्यो नात.
दोन वर्सां आदीं पंचायत खातें क्रियाशील आशिल्लें. एखादऱ्या मंत्र्यांची वाडपी पिराय, तांचेर आशिल्लें येरादारी आनी हेर खात्याचें चेपण ते पंचायत खात्याचेर गंभीरपणान लक्ष दिवंक शकना हें गुपीत आतां उरूंक ना. तशेंच कोयर वेवस्थापन मंत्र्यांचेंय जाता व्हय?
पंचायत, नगरपालिका, म्हापालिकांचो कारभार वाडटा. पंचायती शारां नगरांचे शिमेंत पावल्यात. अशा वेळार पंचायत यंत्रणा घटमूट आसा? वांगडी एकचित्तान पंचायती पासत आपले जिवीत ओंपतात? पंचायत कायदे पाळटात? हे प्रस्न कोयर वेवस्थापनाच्या अपेसान मुखार आयल्यात.
कोयर वेवस्थापनाचो विशय जिल्हो पंचायत घेवंक शकता? कोयर पुनर्निर्मणेचे प्रयोग कांय राज्यांनी जातात, तांचो लाव गोंयच्या पंचायतींनी कित्याक घेवचो न्हय?
पातळ प्लास्टिकाच्यो पोतयो सरभोंवतणेक त्रासाच्यो, मनीस जिणेकय घातकी. त्या पोतयांचेर बंदी आसा पूण कायदो चालीक लावपी यंत्रणा सदां क्रियाशील नाशिल्ल्यान पोतयो दिवप, घेवप, वापरप चालूच आसा. पातळ पोतयेक पर्याय म्हणून मात्श्यो दाट प्लास्टिक पोतयो आयल्यो. तांचो उपेगय व्हड प्रमाणांत जाता. मुखेल करून प्रदर्शनां, फेस्तांनी, बाजारांनी, दुकानांनी ह्याय पोतयांचेर बंदी घालपाचो वेळ आयला. तेपासत विरगळपी कोयर वेवस्थापन कायद्यांत बेगीन बदल करचो, मूळ कायदो आसा. ते बंदीतल्यान तशेंच बाटल्यो, पोतयो, डबे एकठांय करपाची यंत्रणां पालिका, पंचायत पांवड्यार उबारपाची गरज आसा. स्वयंपूर्णा, आप मजत पंगडांची जोड ते यंत्रणेक मेळूंक शकता.
पंचायत पांवड्यार कोयर वेवस्थापन कित्याक अपेशी थारलां हें समजून घेतले उपरांत कारवाये पासत पावलां मारचीं पडटलीं. कोयर वेवस्थापनाच्या अपेसाक जापसालदार कोण हें सोदून काडून वेळार उपाय केले नात जाल्यार फुडाराक तें त्रासाचें जातलें.
कोयर वेवस्थापनाच्या प्रशिक्षणांत एल्वीस गोम्स हांचे वरी आदले अधिकारी, सचीव संजीत राॅड्रिग्स, कांय नगराध्यक्षांनी पंचायत, नगरपालिकांक जागोवपाचो बुन्यादी वावर केल्लो. नागरिकांच्या आस्पावांतल्यान पणजी म्हापालिकेन जैत मेळयलें, इनामांय जोडलीं. नितळसाणेच्या मळार तळागाळांत नित्याच्या वावरांतल्यान येस मेळूंक येता. झाडांची पानां, कापिल्ल्या झाडांचो विलो भौशीक जार्दिन्यांनी जावंक शकता. इत्सा शक्त आसल्यार 26 जानेवारी, 2025 मेरेन पंचायतींतल्या अपेशी कोयर वेवस्थापनाचेर उपाय मेळटले.
कोयर रस्त्यार, रस्त्या कुशीक उडोवपाक वेवस्था जाय. सीसीटीव्ही कॅमेरांचे मजतीन कोयर रस्त्यार, भौशीक सुवातींनी उडोवप्यांचेर खर कारवाय केल्यार, ते विशीं तकटे लायल्यार कोयर वेवस्थापनांतलें येस लागीं येतलें.
कोयर वेवस्थापनाचो विशय खूब व्हड आसा. व्हड राज्यांनी ते खातीर केल्ल्या उपायांक केंद्र सरकारान तेंको, अर्थीक बळगेंय दिला.
तिसवाडी कोयर वेवस्थापन प्रकल्पा खातीर आशिल्ले येवजणेचे कितें जालां? थारायिल्ली सुवात आसा, खासगी बांदकामां पासत गेली. घरांतलोच कोयर ओलो, सुकोच न्हय पंदरा ते वीस प्रकारांत मोडटा. ई कोयर ते कपड्यांचो, जोत्यांचो, गादयो उशीं चादरींचो, आयदनांचो कोयर वेगळावप म्हत्वाचें. घरांत वा सोसायटी प्रकल्पांतले सुवातींत कोयर दवरपाची, विलो लावपाचे येवजणेत पंचायतींक हाडचें. बिगर सरकारी यंत्रणांक आस्पावान जागृतायेंतल्यान पंचायती 100 टक्के कोयरमुक्त करच्यो.
सुहासिनी प्रभुगांवकार
9881099260
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
