मनीस आनी दुसरे तरेचें धन

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

आमच्या देशांत सणा परबे निमतान नवी वस्त विकती घेवपाची प्रथा चालीत आशिल्ली पळोवंक मेळटा. संवसार पाडवो, दसरो, दिवाळी, लक्ष्मी पुजन सारकिल्ल्यो परबो लागीं पावंक लागता तसो लोक भांगराच्यो आनीक चांदिच्यो दरो नियाळूंक लागतात. अशा शूभ म्हुर्तार कोण नव्या घरांत पावल दवरपाचो बेत करता तर कोण नवी मोटार घेता वा आपले गरजे प्रमाण चड थोडी शॉपींग करून खोस मनयतात. गरज ना जाल्यार पसून पवित्र म्हुर्ताचो लाव घेत आमी कसली ना कसली नवी वस्त घरांत हाडूंक धन्यताय मानतात. दुसरे वटेन अशेय लोक आसात जे सदांच आपल्या आंगार गडगंज भांगरा घालून मिरयल्ले दिश्टी पडटात. आपली वेगळी वळख निर्माण करचे खातीर हे मनीस बाजारांत आयिल्ल्यो नव्यो नव्यो वस्ती विकत घेतले बगर कशेच रावनात. अशे वागणुकेन तांकां कसलो लाव मेळटा हे मात हांव सांगपाक शकना. तांची वागणूक पळोवन लोक तांकां नांवां दवरतात इतलें मात हांव जाणां. तांच्यो फटाश्यो आमी कित्याक आयकुपाच्यो म्हूण तांच्या बऱ्या मागत्यां कडेन कागाळ करीत एके तरेन तांकां शिटकायतात. सर्वसादारण मनीस पुराय जिवीत सुखी आनी समाधानी जावचें म्हूण कश्ट घेत आसता. उदरगती बराबर मनशाची जिविता कडेन पळोवपाची नदरय बदलूंक लागल्या. जायते मनीस आपली अर्थीक परिस्थिती सुदरावचे पासत आडमार्ग आपणायतात. दुडुवांकार जातात उपरांत लोकसेवेचो बुरखो ओडून समाजाक धक्को दितात. ‘हाथ कंगन को आरसी क्या’ अशातलीच ही गजाल अशें हांव म्हणन. अर्थीक परिस्थिती कडेन सगलेच झुकतें माप दितात हेंच ह्या शतमानांतले एक व्हड सत जावन आसा. घडये हाकाच लागून आमकां दिसता घरांत नव्यो नव्यो वस्तू आयल्यो म्हणटकच जिणेंत सूख येतलें म्हण. अशा मनशांचे कांय दीस सुखान वतात मागीर दुसरी नवी वस्त विकत घेवपाचो मोह तांकां जाता. ती नवी वस्त मेळोवपाच्या हट्टाक ते पेट्टात, तांकां न्हीद पडना, कित्यातच तांचे मन लागना. ध्यास एकूच ती वस्त आपल्या पदरांत जिखून कशी घेवप. अशे आवतिकायेन घुसपल्ल्यान हे लोक सुखाची परिभाशाच विसरून वतात. पयसो हातांत आयलो म्हणटकच नश्टो खर्च करून सूख भोगपाचो यत्न करतात. तांची दशा पळोवन म्हाका ज्ञानपीठ जैतिवंत रवीन्द्रबाबाल्या ‘तथागत’ पुस्तकांत कथन केल्ल्या गौतम बुद्धाचे शिकवणीची याद जाता. ते म्हणटात ‘मनशान अशे तरेचें धन एकठांय करूंक जाय, जें केन्ना ना जावपाचें ना वा कोण घेवन वचपाचो ना. श्रध्दाधन, शीलधन, लज्जाधन, लोकापवाद भयधनविध्द्याधन, स्वार्थत्यागधन आनी प्रज्ञाधन. ही सात धनां केन्ना ना जायनात देखून शाण्या मनशान हीं धनां जोडपाचो यत्न करूंक जाय.’
खरें म्हणशात तर आयचे मनशाचे वागणुकेक लागून सूख आमचे पसून बरेंच पयस गेल्लें आसा. हाची जाणविकाय आमकां ना अशी ना तरी पूण कांय दिसांनी परत एके नवे वस्तुचें पिशें मनाक लागता. अशे तरेन आयज एक तर फाल्यां दुसरीच खंयची तरी आस्त आमच्या दोळ्यां मुखार घुंवत रावता. फुडाराक आमचे मुखार कसली परिस्थिती उबी रावत हाची कोणांक कल्पना आसना. एक वेळ आशिल्लो, मनीस आपल्यो गरजो सिमीत दवरतालो. ताची येणावळ उणी आशिल्ली तरी आसतना आपल्यो सगल्यो गरजो पुराय करूंक ताका परवडटालें. आयज घराबे खूब ल्हान जाल्यात पूण त्या घराब्यांत रावतल्यांच्यो गरजो वाडत गेल्ल्यान पुराय करूंक कुस्तार जाता. हें जिवितांतलें दुसरें सत.
आयज ‘ए आय’ चो काळ आसून लेगीत जिणेचीं गणितां कशी चुकतात. हाचेर हांव विचार करूंक लागता पूण म्हज्या मनाक थाकाय दिवपी अशी जाप अजून मेरेन म्हाका मेळूंक ना. अशा वेळार आमी सैमाचो नेम याद करूंक जाय. तो जावन आसा ‘बदल’. जें आयज आसा तें फाल्यां उरपाक ना केन्ना ना केन्ना तातूंत बदल हो निश्चीत. त्या बदलत्या वातावरणांत आपल्याक सांबाळून घेवन जीण मुखार व्हरूं येता. जे मेरेन आमी गरज नाशिल्ल्यो वस्तू विकत घेवचे बंद करचेनात तो मेरेन आमचें गणीत जाग्यार बसचे ना. हें गणीत सोडोवचे खातीर नाकांत दोरयो घालपाची गरज ना पूण मनीस ह्या ना त्या करणांक लागून भुल्लुसून वता आनी फसता. घरांत कूडभर दाणोगोटो आशिल्ल्या मनशां परस मूठभर आशिल्लो मनीस सुखी आसूं येता. समाधान कशें आनीक कित्याचेर मानप हें आमी मनीस ह्या नात्यान जाणां जावंक पावले तर जीण दुख्खी जावंक पावची ना इतलें मात खरें. सणा परबे दीस लागीं पावले म्हणटकच ज्यो सवलतीच्यो जायराती येतात त्यो मनशांक नव्या वस्तू कडेन आकर्शीत करतात. दरेक मनीस जर ह्या जायराती कडेन आडनदर करीत जाल्यार त्यो वस्तू विकत घेवचो मोह टाळूंक शकतले हातूंत दुबाव ना.
अमूक वस्त म्हज्या घरांत ना जाल्यार म्हजो इश्ट कितें म्हणटलो वा म्हजी शेजान्न म्हाका पिशांत काडटली अशे तरेचे विचार मन दुशीत करता. अशे नकारात्मक विचार तकलेंत केन्ना हाडूंक फावो ना. आपले गरजे प्रमाण नवी वस्त घेवप आनीक म्हजो इश्ट घेता म्हूण हांवें घेवप ही वृत्ती आमी पयसावंक जाय. आपल्या वा आपल्या भुरग्यांच्या फुडाराची तजवीज बरे तरेन करतलो जाल्यार अशे मोह पयसावंक जाय. मनाचेर ताबो दवरूंक शिकूंक जाय. आपली गरज कितें हाची जाण दरेकल्याक आसूंक जाय. ते भायर काटकसर करून बचत कशी करप हेंवूय शिकून घेवंक जाय आनी आपल्या भुरग्याकूय हे गूण आत्मसात करूंक मजत करूंक जाय. फुडाराक जिवितांत तकतिकेचो प्रसंग निर्माण जायत जाल्यार बचत केल्लें धन उपेगा येता. जें गरजे वेळार पावता तें जावन आसा आठवें दुसरे तरेचें धन अशें हांव मानतां.

एच. मनोज
9822441417