म्हापाशाण युगांतल्या मानवी थडग्यांचें नागवें – सत्तरींत अस्तित्व

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

वाळपयः सत्तरी म्हालांतलो नागवें गांव ह्या दिसान दीस चर्चेंत येवपाक लागला. कांय दिसां आदीं नागव्या दुर्मीळ अशा वन मानवाचें पील सांपडिल्लें. आतां म्हापाशाऩ युगांतलें मानवी थडगे सांपडलां. ताका लागून हो गांव परतून एकदां चर्चेंत येवपाक लागला.

मेळिल्ले म्हायती प्रमाण उडपी कर्नाटकाच्या पुरातत्व खात्याचे शास्त्रज्ञ टी. मुर्गेश हांणी कांय दिसां आदीं नागव्यां भोंवडी करून अभ्यास केल्लो. तांच्या अभ्यासांत म्हापाशाण युगांतलें मानवी थडगें सांपडलें. ते संबंदांतलें अस्तित्व नदरेक आयलां. ताका लागून सुमार चार हजार वर्सां आदीं थंय मनशाची वस्ती आशिल्ली, हें आतां सिद्ध जालां. थंय आशिल्ले देवराईंत हे संबंदांतले अवशेश सांपडल्यात. ताका लागून ह्या वाठारांत आशिल्ले बिरामणी देवीचे देवराईचो गिरेस्त असो जैवविविधतायेचो म्हत्वाचो घटक ह्या गांवा खातीर खूब म्हत्वाचो थारतलो. ते सुवातेर खणिल्लें. थंय जमनीचें रुपांतरण करपाचें बेकायदो काम व्हड प्रमाणार चालू आसा. खूब कडेन खणून बेकायदो प्लॉट तयार करपाचें सत्र व्हड प्रमाणार चल्लां. अशेंच काम करतना म्हापाशाण युगांतलें मानवी थडगें सांपडलां. एका फातराचेर हे संबंदांतलें पुराय चित्र दिश्टी पडटा.

मजगतीं, पर्यावरण आनी इतिहास मोगी राजेंद्र केरकार हांणी हे संबंदांत घडणुकेचे सुवातेर भेट दिवन हे संबंदांतली पळोवणी केली. सुमार 4 हजार वर्सां आदलो इतिहास आशिल्लें हे मानवी थडगें म्हापाशाण युगांतलें आशिल्याचें सिद्ध जालां, अशें तांणी सांगलें. ह्या गांवांत फामाद अशी देवराई आसा. ही देवराई खूब गिरेस्त आसा. ताका लागून हे देवराईचें अस्तित्व तिगून उरप गरजेचें आसा. मात ह्या वाठारांत व्हड प्रमाणांत बेकायदो प्लॉट करपाचें कारस्थान चल्लां. हाका लागून फुडारांत ही देवराई खऱ्यांनीच अस्तित्वांत उरतली काय ना असो प्रस्न निर्माण जाला. जाल्यार दुसरे वटेन उडपीच्या टी. मुर्गेश हांणी ह्या वाठारांत मनशाच्या अस्तित्वाचो गिरेस्त इतिहास संवसारा मुखार हाडला. हाका लागून गांवाक नवी वळख मेळ्ळ्या. ह्या गांवचे सांस्कृतीक, परंपरीक, इतिहासीक आनी पुरातत्व दस्ताऐवजाच्या माध्यमांतल्यान बरें नांव मेळ्ळां. फुडारांत ह्या गांवचें खऱ्या अर्थान अस्तित्व नवे पिळगे मुखार येतलें जाल्यार गांवांतल्या लोकांनी एकवटींत जावपाची खर गरज आसा, अशें केरकार हांणी सांगलें.

साबार गजालींनी गिरेस्त सत्तरी म्हाल

नागवें गांव म्हावूस पंचायतींत येता. थंय प्रस्तर रेखाचित्र सांपडलां. गोंय सरकारान तो वाठार दायज थळ म्हूण विकसीत करपाचो निर्णय घेतला. जाल्यार दाबे वाठारांत कांय दिसां आदीं दुर्मीळ अशीं पाशाणां सांपडिल्लीं. कोपाड्ड्यां देवीची देवराई फामाद आसा. तशेंच कोपड्डें ब्राह्मणी महामाया देवस्थान हे कातीच्या दुयेंसाचेर फायद्याचें तीर्थस्थान आशिल्ल्याचें संवसारीक पांवड्याचेर सिद्ध जालां. हाका लागून ह्या पंचायत वाठारांत खूबशे गांव इतिहासाच्या दिश्टीकोनांतल्यान खूब म्हत्वाचे आसात, अशें राजेंद्र केरकार हांणी सांगलें.