भितल्लें रितेपण

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

हुशार आसूं, वकील, इजनेर, दोतोर, कलाकार कोणूय आसूं, फकत भौतीक सुखां फाटल्यान लागतकच स्वताचीच नागवण आनी फटवणूक जाता. वस्तू वा स्थिती आपणाक सूख हाडटली, हे भ्रामक कल्पनेंत ते जळपेत उरतात.

एकदां एक तरणाटो शिश्य आपल्या गुरू कडेन आयलो. ताणें विनंती केली. गुरूजी, ध्यानाक बसतकूच म्हाका नाका आशिल्ले त्रास जातात. लक्ष एकाग्र जावंकूच पावना. मदींच फाटींत येता. रोखडेंच कमरांत दुखता. मदींच पांय वळटात. तकली फोडटा. मन हेडटा. मन काय फॅन तेंय कळना. संवसारभर धांवता. ब्रेक नाशिल्ले वरी. कितेंय उपाय सुचयात न्हय?
गुरून शांतपणान ताची पिरंगण आयकली. लांब स्वास घेतलो आनी थंडसाणीन जाप दिली- मात्सो राव. हें पासार जातलें. धीर धर.
शिश्य उमेदीन गेलो. कांय दिसांनी आनंदान उडणां मारीत गुरू सरीं आयलो. ताणें उचांबळ जावन सांगलें- गुरूजी, तुमी सांगिल्लें सामकें खरें आं. कसोय करून जायना, हांवें धीर धरलो. आतां ध्यानाक बसतकच फाट दुखना. मान कणना. कमरांत येना. तकली दुखना. मन धांवना. निर्विचार जाल्ले वरी मन वोग्गी पडटा. वारो गेल्ल्या बोमाड्या वरी. बरेंऽ दिसता.
गुरून थंडसाणीन आयकलें आनी सांगलें. मात्सो थारो धर. हें पासार जातलें.
गुरून शिश्याक सांगिल्लें- समस्या आसात, कांय नजो. मात्सो राव. वतल्यो. समस्या नात… कांय नजो मात्सो राव. येतल्यो.
भायल्यो गजाली, स्थिती बदलत आसता. कारण संवसार चक्राचें तें स्वरूप. तुका जाय तशें तें उरचें ना. तुज्यान कांयच नियंत्रीत करूं नजो. हें कळना जातकच आत्मक्लेश, जळफळाट, फडफडप, तकलीफोड सुरू जातात.
महामारी आयली, पासार जाली. थारो जाय. पासिंयेंस जाय. समस्यांच्यो गुटल्यो आनी पोटल्योच ‘छप्पर फाडके’ येतात. पावसावरी. तांकां कशें, कितलें तोंड दिवपाचें ती कला आत्मसात करूंक जाय.
इंग्लीशींत एक वाक्प्रचार आसा. Pushing the envelope. वाक्प्रचाराचो अर्थ- सगळें आदन आपलेच तकलेर दवरिल्ले वरी हड्ड्यार पडटलें ही जोखीम जाणा जावनूय विनाकारण कामां वाडोवपाचो जुगार खेळप. कामांचें वजें चूड दाखोवन म्हारू घरांत हाडिल्ले वरी आपोवपाची गरज नासता. सूख जाय जाल्यार.
हालींच एका विद्यापिठांतल्या सर्वेक्षणाचेर आदारीत एक बातमी वाचली. संवसारीक नामनेचें विद्यापीठ. तातूंतल्यान पयलो क्रमांक घेवन खूब मोट्या कंपनींनी मोट्या हुद्द्याचेर काम करपी स्कॉलर जिणेंत खंय सुखी नाशिल्ले. चडशे म्हळ्यार 80 टक्के. हरशीं सुमारा भायर गिरेस्त. कांय जाणांचें बायलां भुरग्यां कडेन पटनाशिल्लें. वा तांचे कुटुंबीय तांचे कडेन जुळोवन घेवंक शकनाशिल्ले. अती हुशार. तांचे कडेन जिणेंतली चीर शांती नाशिल्ली. कांय जाण वादांक लागून कुटुंबा पसून एकले एकसुरे पयस रावन सोंपले खंय. दीसरात वखवख करून पयशांची पोटली पुंजायिल्ली ती बॅंकेंत कुसता. बौध्दीक नदरेन हुशार आसलो म्हूण भावनीक आनी मानसीक नदरेन शांती मेळोवपाक तो यशस्वी जातलोच असो ना.
हुशार आसूं, वकील, इजनेर, दोतोर, कलाकार कोणूय आसूं, फकत भौतीक सुखां फाटल्यान लागतकच स्वताचीच नागवण आनी फटवणूक जाता. वस्तू वा स्थिती आपणाक सूख हाडटली, हे भ्रामक कल्पनेंत ते जळपेत उरतात. कागदांच्यो गुटल्यो म्हणजे नोटी, कवळे हांची जिवाक मारून पुंजी केली म्हूण ते भोगूंक पावताचशेनात.
बुदवंत आसूं वा सामान्य, आंतरीक पोकळी वाडिल्ल्यान अखेरेक शांती मेळोवपाक तो अपेशी जालो जाल्यार कितें फायदो?
“म्हजे कडेन पयशे, सगळें भरलां, कसलोच उणाव ना, फकत शांती ना रे”, अशें सांगपी कांय जाण्टेले म्हाका मेळ्ळ्यात. तांच्या घरच्यो तरेतरेच्यो व्यथा आनी कथा. कोणाक आवय-बापूय नाका जाता. आपुणूय जाणटो, म्हातारो जातलों आनी कोणाकूय खंयचेय पिरायेर कसलीय असाध्य व्याधी जावं येता ही अनिश्चितताय खबर आसुनूय आवय बापूय नाका जावप, ही समाजशास्त्रीय आनी मानसशास्त्रीय नदरेन प्रस्न उप्रासावपी गजाल. सगळे त्रास सोंसून ज्या आवय बापायन आपणाक वयर काडलो तोच आपणाक नाका जावप? हें शिक्षण? कसलीं मुल्यां आनी संस्कार विकसीत केले आमी? उणाव जर आसत जाल्यार तो मायेस्तपणाचो. प्रेमाचो. मनीसपणाचो. तें ना जातकच अंतरंग झिरझिरून पोफडेतात आनी बरगेतात. अज्ञात पोकळसाण येता. अशांती घर करता. भितल्ले हे पोकळेक susurration of the soul अशें सांगून ताची विस्कटावणी जाणकारांनी केल्या. खोलांत वचना.
तरणाटे पिरायेचेर आसता हून हून खतखतपी रगत. खंयूय खोंट मारून उदक काडटां हो फाजील आत्मविश्वास. जाण्ट्यांचें, कोणाचेंच मात्तूय आयकप ना. तांकां गृहीत धरप. तो आपल्या हिताचें सांगता हाचेर काडयेचोय विश्वास ना. फोल्गां मारप, मजा मारप. वेळकाळ पळे नासतना हेडप, भोंवप. जवानीच्या जोशाक धरबंद नाका?
म्हजो एक इश्ट सर्जन दोतोर. ताणें आपल्या पुताक कश्ट करून बरें उच्च शिक्षण दिलां. पूत लग्न जाला. नोकरी करता. तिळसांजा भायर सरतना बापूय सांगता-
शाण्या, सवकास आं. मोटरबायक सवकासायेन चलय. आनी उशीर करूं नाका रे. हुस्को जाता.
पुताक तें आयकून तिडक मारता खंय. तो आं आनी हूं लेगीत करिना खंय.
म्हाका तें आयकून भिरभिरी मारली.
म्हजो इश्ट म्हणपाक लागलो- “आतां हांवें सांगपूच सोडलां रे. कांयच सांगना. कांयच विचारिना. तें तें जनरेशन आपापलें कितें तरी घेवन येता. सोडून दिवपाचें, दुर्लक्ष करून.” म्हजो इश्ट वयल्यान म्हाका समजायता.
ताचीं उतरां तंबोरो कशीं कानसुलां कडेन वाजूंक लागलीं. हे घडणुकेन म्हाका एक शाणेपण शिकयलें. हांवें तें वापरलें.
एक तरणाटो साहित्या विशीं भासाभास करपाक आयिल्लो. शिकूंक आयिल्लो पूण तोच उलयतालो. वयल्यान विचारता- तुमी कांयच उलयनात. हांवें ताका सांगलें- बाब रे, अतार्कीक प्रस्न विचारपी मुर्खां मुखार हांव कोपरा पसून हात जोडप पसंत करतां.
हें तुमचें चिंतपूच तर्कहीन अशें तुमकां दिसना? ताणें विचारलें.

मुकेश थळी
9545827662