कुपोशणाक धांवडावया

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

देशांतलीं कांय म्हानगरां सोडली जाल्यार आमचें गोंय दर मनशा फाटलें उत्पन्न, सुख सुविधा, राहणीमान हाचे बाबतींत सगल्यांत फुडारिल्लें आसा, हें कोणूय कबूल करतलो. 1990 चे सुरवेक संवसारांत मंदी येवन पसून हुशार अर्थमंत्री डाॅ. मनमोहन सिंग हांणी देशाचें व्हडें सुखरुप तडीक लायलें. देशाची अर्थीक स्थिती सामकी धोक्याची आशिल्ली. आयातीचेर परिणाम जाल्लो. मात आमचो देश तगलो. हेर राज्यांनी सुमारा भायली गरिबी आसा, तशी गोंयांत सहजासहजी दिसना. तशे गोंयकार पुर्तुगेज वेळा पसून खावन – पिवन सुखी…. आनी उपाशी पोटार चुकून कोण उरलोच जाल्यार तोय कसलीच कागाळ करीनासतना आयिल्ले परिस्थितीक धिटायेन सामकार गेला. कश्ट करून वयर सरला. तरीय आमच्या गोंयांत कुपोशीत भुरगीं आसात. सुमार 25. तांची भलायकी सुदारची म्हूण सरकार यत्न करता. हीं भुरगीं गोंयकार काय हांगा रावपी परप्रांतीय तें कळूंक ना. तरीय ही गजाल वायट. दोतोरांच्या मतान, ल्हान भुरग्यांचे खावपा- पिवपाचे पद्दतींत बदल जाल्ल्यान हो वेळ आयला. भुरग्यांक गरजेचें आशिल्लें आवयचें दूद मेळना. देखून तीं उण्या वजनाचीं, अशक्त उरतात. तांची उंचाय वाडना. हें सगळें कुपोशणाक लागून घडटा. भुरग्यांक जल्मा उपरांत जें जें पिवपाक, खावपाक मेळूंक जाय, तें मेळना, ही गोंयांत तरी हुस्क्याची गजाल म्हणची पडटली.
तशे पळोवंक गेल्यार आमच्या गोंयांत फाटल्य कांय वर्सांनी आहाराचे पद्दतींत खूबच बदल जाल्यात. मागीर ते भुरग्यांचे बाबतींत आसूं वा जाण्ट्यांचे. 1980 च्या दशकांत, ताचे पयलीं चडशे लोक रातचे 9.30 मेरेन न्हिदताले. आठांक सुमार जेवताले. टीव्हीचें प्रस्थ वाडलें तशी आमची जिणेशैलीच बदल्ली. आतां 10.30 क वा ताचे उपरांत जेवपी आसात. मागीर तांकां आंथरुणाक फाट तेंकय मेरेन रातचीं 12 जातात. सकाळीं साडेसात जालीं तरीं जाग येना. कांय लोकांक दनपरां जेवपाक अडेज जातात. ह्या सगळ्याक आनी हेर बऱ्याच कारणांक लागून सरासरी गोंयकारांचे भलायकेचेर व्हडलो परिणाम जाला. दुयेंसां वाडल्यांत. मानसीक तणाव वाडला. हातूंतल्यान जल्माक आयिल्लीं भुरगीं कशीं सुट्टलीं? तांच्या आवयांचेंच वेळापत्रक सारकें नासता. गुरवारींनी आहाराचेर लक्ष दिवंक ना जाल्यार ताचो परिणाम जल्मल्ल्या भुरग्याचेर जातलोच. तातूंत आतां जंक फुड खावपाचो भक लागला. चार दीस उपाशी आशिल्ले भशेन लोक तें खातात. मागीर भलायकी इबाडटा. आदल्या तेंपार एकत्र कुटुंब पद्दत आशिल्ली. घरांतल्यो आवयो, आज्ज्यो बरीं बरीं खाणां, जेवणां भुरग्यांक करून घालतालीं. मात आतां कुटुंबां वेगळीं आनी ल्हान जाल्यांत. चडश्यांचे आवय – बापूय सकाळीं भायर सरले काय काळोख पडटकच घरा येतात. तांकां रांदपाक पसून वेळ नासता. गोंयचीं खाणां करपाक कोणाक जमना. ताका लागून तीं विकतीं हाडपाचेर चडशांचो भर. भुरगीं कितें खातात, पियेतात ताचे कडेन कोणाचें लक्ष नासता. परिणाम, मात्सो पावसांत भिजलो काय भुरगो दुयेंत पडटा. प्रतिकार शक्त उणी जायत आसा, ती पुश्टीक खाण मेळना म्हूण. ही विचार करीसारकी गजाल.
जल्माक येतकच दोन वर्सां मेरेन भुरग्याक आवयचें दूद मेळपाक जाय, अशें दोतोर सांगतात. मात आवयचीच भलायकी नाका जाल्लें खावन इबाडिल्ली आसता, थंय भुरग्याक दूद खंयचें मेळटलें? कांय जाणांक फिगराचें पडलां…. बायलां आनी भुरग्यां कल्याण फांट्याक ह्या कुपोशणाचे समस्ये कडेन बारीकसाणेन पळोवचें पडटलें.
गोंय देशांतलें एक फुडारिल्लें, सुखवस्तू राज्य. सगल्यांत चड म्हारगाय आसून लेगीत हांगाचें दर मनशा फाटलें उत्पन्न कायम पयल्या- दुसऱ्या क्रमांकाचेर आसता. भलायकी मळाचेर गोंय सगल्यांत चड निधी खर्च करता. तरीय हेर राज्यांचे तुळेन गोंयची भुरगीं उण्या वजनाचीं आनी अशक्त, अशें नीती आयोग म्हणटा. सामकीं ल्हान आसात त्या कुकुल्यांची समस्या आसाच, पूण शाळेंत वचपी भुरग्यांचें कितें? तिंवूय भलायकेन बळिश्ट आसपाक जाय. म्हणटकच तीं कितें खातात, ताचेर पालकांचें, शिक्षकांचें आनी समजाचेंय लक्ष जाय. शाळांनी वचपी चडशीं भुरगीं तेलकट आनी मसाल्याचे जिनसूच खातात. थंड पेयां पितात. मदले सुटयेंत सरकार दिता त्या खाणांची तांकां आवड ना, हेंय दिसून आयलां. भुरगीं पुश्टीक खाण खातलीं, हें पळोवप सगल्यांचीच जापसालदारकी. भायलीं खाणां बंद केलीं जाल्यार बरोच फरक दिसतलो. पालकांनी आनी शाळांनी विचार करचो.