भांगरभूंय | प्रतिनिधी
पात्रंम, आज जोरसे बारीश होनेवाला हैं। नाले में पानी चढेगा…. रात को खेकडा मिलेगा और मछली बी चढेगा”
फाटलीं आठ वर्सां आमगेर काम करुन तांकां गोंयच्या सैमाचे वेळापत्रक तोंडपाठ जाल्लें. आमच्या बिहारी मानायान उमेदीन म्हाका ही बातमी दिली आनी काल रातीं परत, बरोच म्हणजे बरोच पावस पडलो.
मळब फुटिल्ले सारको पावस घसघसलो. तापुन गेल्ले धर्तरेक, जगलां आनी वारो- पावसान भरपूर न्हावंक घालून थंड केली. काल सकाळ पासून बायंत आशिल्ल्या बेब्यांचें डरांव- डरांव सुरुच आशिल्लें आनी गरमी सदचे परस चड जावपाक लागिल्ली. पावस पडटलो अशें हवामान खात्यान कळीत केल्लें. तिनसांजच्या वेळार ताणें कोसळपाक सुरु केलें…..
…..आनी म्हणटा तो मेरेन, पयल्या पावसान मोठे उमेदीन धर्तरेक भिजोवन काडली. रस्त्या वेल्यो खळयो उपाट भरुन व्हांवपाक लागल्यो. गोरवांनी वचत थंय घोटण (पावसा दिसांनी सगळी गोरवां एकठांय जावन एकाच जाग्यार बसप) करुन रस्ते आणि वाटो आडायिल्ल्यो. झाडां- पेडां पयल्या शिंवोरान धादोसलीं. शेवणी, पाख्यांनी आपापल्या घोटेंरांत आलाशिरो घेतलो. मोरांनी रानांतल्यान आपली ट्याऽहो, ट्याऽहो सुरु करुन सरभोंवतण हालोवन उडयली. भीमकुल्ल्यांनी (दोंगराळी कुल्ल्यो) आंगणांत गर्दी केल्ली. (भीम कुल्ल्यो पयल्या पावसांत, एक- दोन दीस शेता-भाटांनी जांचे घर आसा, तांच्या आंगणांनी दिश्टी पडटात.)
लायटीचो आपालिपा सुरुच आशिल्लो. एकेकदा इमर्जेन्सी लायट घात मारता म्हणून गांवांनी चिमण्यो, पेत्रोलमास, मेणवाती हाडुन दवरिल्ल्यो आसतात.
आमच्या भाटा सकयल व्हाळ व्हांवता. मार्च मेरेन तो बेसबरो व्हांवत आसता. ताचे उपरांत उदक इल्ले इल्ले सुकत वता. गांवांतली चडशी भाटां ह्या व्हाळाचेर निंबून आसात आनी वर्सयभर पाचवीचार दिसतात. बरो पावस झडपाक लागलो आनी पयल्या पावसांत व्हाळाक हुंवार आयलो, काय व्हडल्यो व्हडल्यो गांवठी, काळ्यो कुल्ल्यो दांगे फुलयत बिळांतल्यान भायर सरपाक लागतात. शेताच्यो मेरो, उदक साठोवन दवरिल्ल्या बांदार सुद्धा त्यो दिश्टी पडटात. वाड्यावेले तरणाटे आणि कुल्ल्यांचे घोस्ती, कुल्ल्यो दिपकावपाक पेट्रोमॅक्स ना जाल्यार खर उजवाड पडटा तसली टाॅर्च घेवन वतात.
आमगेर बिहारी मानाय आसात. व्हाळांतले सावें नुस्ते ते गरयतात. हळू हळू ते नुस्तें खावपाक शिकल्यात. पुण तांकां कुल्ल्यो खावपाक आवडना, धरपाक मात एक नंबर. कळसो नाजाल्यार कळसुली घेवन ते वतात आणि चणे वेचिल्ल्या सारख्यो बिळांत हात घालुन कुल्ल्यो धरुन कळसुलेंक घालतात. त्योय बी दांग्या सकट. थोड्यो कुल्ल्यो उतावीळ आसतात. कोयतुल्यान नाजाल्यार विळो मारुन, तांचो ते थंयच खीमो करुन उडयतात.
एक एकदां, फातरा पोंदा कुल्ल्यो लिपिल्ल्यो आसतात. फातर जेन्ना परतीतात, तेन्ना काळे सर्प, जे खुब विखारी आसतात, ते फातरा पोंदां सांपडतात. तांणी घांस मारत जाल्यार, एक-एकदा जिवार येवंक शकता.
काल रातयां, म्हजे कडल्यान कळसुली आनी टाॅर्च घेवन कुल्ल्यो धरपाक मानाय गेल्ले ते रातचे बारा वरांचेर दोन व्हडल्यो कळश्यो भरुन कुल्ल्यो घेवन आयले. दर्यांत मेळतात त्या विंगड विंगड कोराच्या कुल्ल्या परस ह्यो गांवठी कुल्ल्यो भोंव रुचीक, मांसाळ आनी सुवादिक आसतात. तांचो, मांसान भरिल्लो दांगो खावप म्हणजे एक आव्हान कशें. कारण ह्यो कुल्ल्यो खुब कडक आसतात. तोंडाक जे दातांची कवळी घालतात, ते ह्या कुल्ल्यांचे भानगडीक पडनात.
कुल्ल्यो सुट्यो करून, सोयऱ्या- धायर्यांक वांटे घालून तांची साग्वाद दुसरे दीस तांकां पावयली. आनी उरिल्ल्यांचें झणझणीत सुके, क्रॅब शॅकशॅक, स्टफ्ड कुल्ल्यो आनी तळिल्ल्यो कुल्ल्यो असो आमचो दोन दिसांचो झणझणीत पुरुमेंत जालो. थोडे सोयरे आमगेर आयिल्ले तांकां जेवपा खातीर रावोन घेतले. थोड्या जाणांक, पयल्या पावसाच्यो गांवठी कुल्ल्यो खावपाक आफोवणे धाडलें. वांगडा गरम गरम तांदळाच्या भाकर्यांचो आणि हुनहुनीत कातर्यांच्या पावांचो बेत आशिल्लो.
नुस्ते मारीचेर बंदी आसता तेन्ना कुल्ल्यो, शेतांतले कोंगे, व्हाळांतले चढणेचें सावें नुस्तें, थीगुर, चिकाले, सांगटां गांवकारांचे जिबेचे चोचले पुराय करतात…..
गोंय, गोंयकार आनी गोंयकारपण हाकाच म्हण्टात??
एकनाथ सामंत
9226219723
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.